Tyń eńbekter – Túrki álemine tartý

Alqaly jıynǵa Memlekettik hatshy Qyrymbek Kósherbaev, Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov, Memleket jáne qoǵam qaıratkeri Qýanysh Sultanov, Syrtqy ister mınıstriniń birinshi orynbasary Shahrat Nuryshev, sondaı-aq depýtattar, belgili ǵalymdar qatysty. Is-shara Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráliniń tóraǵalyǵymen ótti.

Tusaýkeser rásimin ashqan Mem­le­kettik hatshy Qyrymbek Kósherbaev «Búgin ult muraty men urpaq kele­shegine qyzmet etetin úsh birdeı kitap­tyń tusaýyn kesip otyrmyz. Bul mazmundy, zerdeli zertteýlerdiń avto­ry – Ádil Ahmetov. Kórnekti ǵa­lym­nyń oqyrmandarǵa usynyp otyr­ǵan «Túrki áleminiń yrym-tyıym­dary», «Kolýmb dáýirinen burynǵy ame­rıkalyq «úndisterdiń» altaılyq tegi», «Ǵasyrlar ǵıbraty» eńbekteri qazaq rýhanııatynyń baı qazynasyn eselep, jurtshylyqtyń ǵylymı qundylyqtarymyzǵa degen qurmetin arttyryp otyr deýge ábden bolady. Hákim Abaı «Adamnyń adamshylyǵy isti bastaǵanynan bilinedi» demekshi, tabıǵatynda zertteý taqyrybyn talǵammen tańdap, kirisken isin tereńnen qazyp, túbirli ári túbegeıli nátıjege qol jetkizbeı tynshymaıtyn Ádil Ahmetovtiń bul salada izdenip júrge­nine birneshe jyldyń júzi boldy», dedi.

Sondaı-aq Qyrymbek Kósher­baev ǵalymnyń túbi bir túrki áleminiń dili men tarıhyna tereń boılap, Azııanyń bir qıyryndaǵy sahalardan bastap, Eýropadaǵy gagaýzdarǵa deıingi aralyqta meken etetin 40-qa tarta halyqtyń yrym-tyıymdaryn ǵylymı baǵytta júıelep bergen eńbegi týraly da sóz etti.

Darhan Qydyráli Altaıdan tamyr tartatyn ata tarıhymyzdy Amerıka- daǵy úndistermen jalǵap, túpki sanamyzdy yrym-tyıymdar arqyly eski uǵymdarmen baılanystyrǵan Ádil Ahmetov tarıhymyzdy árige aparǵanyn aıta kele, kitaptardy tanystyryp ótti.

Halyqarlyq Túrki akademııasy ázirlegen «Túrki áleminiń yrym-ty­ıymdary» atty monografııada avtor túrki halyqtarynyń túrli tyıymdary men tyıymdyq qaǵıdalarǵa negizdelgen josyn-joralǵylaryn, ádep rásimderin jan-jaqty saraptap, tyıymdyq uǵymdardyń túsindirme sózdigin usynǵan. Al «Ǵasyrlar ǵıb­raty» kitabyna jahandanǵan álemniń geo­saıası kelbeti men egemen elimizdiń álemdik geosaıasattaǵy dara jolyn aı­shyqtaıtyn saraptamalyq maqalalary toptastyrylǵan. Sonymen qatar ǵalym­nyń «Burynǵy amerıkalyq «úndis­terdiń» altaılyq tegi» atty kitabynda alǵashqy amerıkalyqtardyń arǵy tegi ǵana emes, mádenıeti de Eýrazııa keńistigimen, sonyń ishinde Ortalyq Azııa aımaǵymen sabaqtas degen batyl tujyrym jasalǵan.

Jıyn barysynda ǵalym Ádil Ahmetovtiń Qazaqstannyń bilim jáne ǵylym salasyna qosqan úlesi týraly da aıtyldy. Memlekettik hatshy onyń ǵalymnyń táýelsizdiktiń eleń-alańynda elimiz­diń bilim júıesin zamanǵa saı uıym­das­tyrý strategııasyn daıyn­daǵanyn eske alyp, «Ádekeńmen keńese otyryp álemdik bilim keńistigine shy­ǵýǵa talpynǵanda eldik baǵyt pen ult­tyq mentalıtetti esten shyǵarmaýǵa ty­rys­tyq», dedi.

Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov Ádil Ahmetovtiń elimizdiń bilim sala­syndaǵy eleýli eńbegin aıta kele, onyń rektorlyq qyz­metine, bilikti mamandardy daıarlaýdaǵy úlesine toqtalyp ótti.

Al Qýanysh Sultanov «Ádil Ah­metov – qıyn-qystaý kezeńde de qyz­met­tiń qy­ry­nan ótip, jańylyspaı kele jatqan tul­ǵa», deı kele, qyzmettes bol­ǵan kezinen estelikterin sóz etti.