Oqý jylynyń aıaqtalyp qalǵanyna qaramastan, Qostanaı qalasyndaǵy №27 orta mekteptiń janynan ınklıýzıvti bilim berý ortalyǵy ashyldy. Búginde Qostanaıda erekshe bilim berý qajettiligi bar 2 myńnan astam bala turady. Onyń 471-i qala mektepterinde bilim alyp jatyr. Máselen, byltyrdan beri jumys istep jatqan Rýdnyı qalasyndaǵy №17 mektep dırektorynyń orynbasary Gúlnar Kashbýlınanyń aıtýynsha, Tuńǵysh Prezıdent qorynyń qoldaýymen paıdalanýǵa berilgen jańa kabınet múmkindigi shekteýli balǵyndardyń burynǵydaı úıde jalǵyz otyryp emes, mektep qabyrǵasynda, kópshilik ortada basqa balalarmen teń dárejede bilim alýyna jol ashyp otyr.
– Erekshe balalarǵa arnalǵan ınklıýzıvti kabınet, Rýdnyı qalasynda bizdiń mektepte ǵana bar. Kabınetke aldymen Elbasy qorynan kelgen jospar men dızaınǵa sáıkes jóndeý júrgizildi. Odan keıin «Samuryq-Qazynadan» bólingen qarjyǵa kóptegen zamanaýı arnaıy oqý-tárbıe jabdyqtary men qurylǵylar satyp alyndy. Qazir munda psıholog mamandar, tájirıbeli muǵalimder men olardyń kómekshileri jumys istep jatyr. Olar balany sabaqtyń basynan aıaǵyna deıin baqylap, qajet kezde kómektesip otyrady. Balanyń sabaq tyńdaýyn, muǵalimniń suraǵyna jaýap berýin, sabaq ústindegi kóńil kúıin syrttaı ınklıýzıvti kabınet pedagogy baqylap otyrady. Erekshe bala, kóbine, sabaqtan tez sharshap, tez jalyǵady. Sondyqtan sabaq ústinde basqa nársege kóńil aýdara bastaıdy. Osy sátte biz balany jalpy synyptan alyp ketemiz de, ınklıýzıvti kabınetke aparamyz. Kelesi sabaq bastalǵanda da dál osylaı qaıtalaımyz, – dedi G.Kashbýlına.
Mamandardyń aıtýynsha, ınklıýzıvti bilim berý balany emes, oqý júıesin ózgertýdi kózdeıdi. Mundaı kabınetterdiń jumysy erekshe balalardyń damýyna, aınalamen qarym-qatynas jasaýyna óte qajet jáne ýaqtyly baǵdarlamaǵa negizdelgen.
Búginde ınklıýzıvti mektepte «Qamqorlyq» jobasynyń qoldaýymen erekshe bilim alý qajettiligi bar balalar oqyp jatyr. Olardyń biri daıarlyq synypta, tórteýi birinshi, ekeýi ekinshi, úsheýi úshinshi synypta oqıdy. Balasyn oqytyp jatqan ata-ananyń biri – Iýlııa Chıkıleva. Iýlııanyń uly – Bogdannyń dıagnozy asa kúrdeli. Bala ózdiginen qozǵala almaıdy.
– Biz Bogdandy úıde oqytýǵa daıyndalyp júrgenbiz. №17 mektepte múmkindigi shekteýli balalarǵa arnaıy kabınet ashylypty degendi estip, osyndaǵy 1 «b» synybyna alyp keldim. Balamdy mektepte pedagog-assıstentter kútip alyp, sheshinýine, kabınetke kirýine kómektesedi. Odan keıin jalpy synyptaǵy sabaqqa aparady. Ulym balalarmen birge jalpy synypta bilim ala bastaǵaly ózimniń de kóńilim jaı tapqandaı boldy. Oǵan mektep qabyrǵasynda esh kedergi joq: kabınettegi oıyn, sport, oqý alańdarynyń qaı-qaısyna da jol ashyq. Mektepte balammen kúndelikti logoped, defektolog, psıholog mamandar aınalysady. Buǵan deıin mundaı mamandardy óz aqshamyzǵa jaldap keldik, keıde maman jaldaýǵa qarjy tabylmaı qysylyp qalyp ta júrdik. Endi munyń barlyǵy tegin. Memlekettiń qamqorlyq-qoldaýyn seziný – bizdiń de Bogdannyń bolashaǵyna degen úmitimizdi oıatty. Bogdan da burynǵydaı emes, qazir belsendi, sergek, kóńil kúıi de tamasha, – dedi Iý.Chıkıleva.
Bogdannyń ózi de minezi ashyq, súıkimdi bala eken. Tili de birshama túsinikti: «Men birinshi synypta oqımyn. Synyptas dostarym kún saıyn kútip alady. Olar maǵan kúrtemdi sheshýge kómektesedi. Mektepte óte qyzyq. Natalıa Borısovna sabaǵyma kómektesedi. Sharshap ketsem, ekeýmiz kabınetke baramyz, oınaımyz. Men pazldar men kýbıkterdi jınaımyn. Sýretke qarap árip úırenemin. Massaj jasaıtyn jolmen júremin, úlken jumsaq oryndyqqa jatyp demalamyn. Meniń synyptastarymmen birge oınaǵym keledi. Ol úshin júrip úırenýim kerek», deıdi Bogdan.
Inklıýzııany qoldaý kabınetiniń meńgerýshisi Natalıa Frolovanyń sózinshe, kabınette ádistemelik keńes bólmesinen bólek, balany oqytatyn, oınatatyn, qozǵalys daǵdylaryn damytatyn birneshe bólme bar. Ádistemelik keńes bólimine kabınet meńgerýshisi, ádisker, psıholog, logoped, defektolog mamandar ornalasqan. Kabınettiń oqý bólmesinde balalardyń jeke sabaqtaryna arnaıy jabdyqtalǵan alty parta men oryndyqtar, pedagog-assıstenttiń ádistemelik jáne kórneki quraldaryn paıdalanýǵa kerekti kópfýnksıonaldy jyljymaly stellaj tur. Oıyn alańy da tartymdy. Munda neshe túrli damytý sıpatyndaǵy tanymdyq oıyndarǵa arnalǵan oıynshyqtar men ádistemelikter bar. Interaktıvti taqtany paıdalana otyryp, jeke, toptyq oıyn sabaqtaryn da uıymdastyrýǵa bolady. Al qozǵalys bólmesi balanyń qozǵalys belsendiligin, demalys jáne sensorly sergitý rejiminiń saqtalýyn qamtamasyz etedi. Bul bólmede jumsaq tósenishter men jumsaq oryndyqtar, terapevtik doptar, qalyń kórpesheler men massaj-kilemder, gamak, batýt jáne shved satylary men jumsaq qabyrǵa panelderimen jabdyqtalǵan.
– Bizde jumys istep jatqan pedagog-assıstentter «Balama» ortalyǵynda arnaıy oqýdan ótken. Balanyń bastapqy daǵdylaryn anyqtap, jeke josparyn jasap, bilim berý barysynda damýdyń ár satysyn qadaǵalap, baǵalaı alady. Beıimdelgen baǵdarlamanyń bir ereksheligi – munda aqparatty ıgerýdiń jeke ádisteri paıdalanylady. Iаǵnı aıryqsha ádistemeniń kómegimen óz synyptastary alyp jatqan bilimdi erekshe bala da ala alady. Al synyp muǵalimi ár erekshe balaǵa laıyqtap erekshe oqý baǵdarlamasyn jasap, synyp sabaqtarynda, sondaı-aq ınklıýzıvti kabınettegi jeke jumys barysynda júzege asyrady. Bala oqý baǵdarlamasyn ıgergisi kelmegen jaǵdaıda, muǵalimge pedagog-assıstent kómekke keledi. Ol balany ınklıýzııany qoldaý kabınetine aparyp, bilim men oıyndy aralastyra otyryp, qosymsha sabaq ótkizedi. Al logoped, defektolog, psıholog mamandar balamen kestege sáıkes jumys júrgizedi. Sabaq aıaqtalǵan soń, pedagog-assıstent balany úıine shyǵaryp salyp, ata-anaǵa balanyń búgin mektepte qalaı oqyǵanyn, nege yqylasy bolmaǵanyn, nege qyzyǵýshylyq tanytqanyn, nendeı daǵdyny ıgerip, qandaı taqyrypty meńgergenin, neni túsinbeı qalǵanyn aıtady, – deıdi N.Frolova.
Qostanaı oblysynda búginde ınklıýzııany qoldaıtyn 4 kabınet, 1 ortalyq jumys isteıdi. Oblystyq bilim basqarmasynyń málimetinshe, Elbasy qorynyń qoldaýymen Rýdnyı qalasy men Qarasý aýdanynda ashylǵan eki kabınette 16 bala tárbıelenedi. Sondaı-aq, Qostanaıdaǵy №29 mektepte aýtızm dertimen aýyratyn 10 bala bilim alyp jatyr. Mundaǵy kabınet «Bolashaq» korporatıvti qorynyń qoldaýymen ashylǵan. Munyń syrtynda, «Dara» qorynyń qoldaýymen oblys ortalyǵyndaǵy №22 mektepte zaǵıp jáne kózi nashar kóretin 7 bala oqıdy. «Dara» qory byltyr ǵana Arqalyq qalasyndaǵy A.Qunanbaıuly orta mektebinde resýrstyq ortalyq ashqan. Bıyl Qostanaıdaǵy №27 mektepte taǵy bir resýrstyq ortalyq ashýdy josparlap otyr.
– Qostanaı oblysynda erekshe qabileti bar balalarǵa arnaıy bilim beretin 22 mekeme jumys isteıdi. Olardyń ishinde 4 psıhologııalyq-medısınalyq-pedagogıkalyq keńes ortalyǵy, 6 arnaıy bilim beretin mektep, 12 psıhologııalyq-pedagogıkalyq túzetý kabıneti bar. Jekemenshik «Dara» qorymen birlese otyryp Arqalyq jáne Rýdnyı qalalarynda psıhologııalyq-pedagogıkalyq túzetý kabınetin ashtyq. Bul eki kabınette 105 erekshe bala bilikti logoped, defektolog, psıholog mamandardyń kómegine qol jetkizip otyr, – dedi oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Záýre Baımenova.
Oblysta bul baǵyttaǵy jumystar áli de jalǵasyn tabady. Mysaly, bıyl Beıimbet Maılın aýdanynda erekshe qajettiligi bar 50-den astam balaǵa arnalǵan korreksııa kabıneti paıdalanýǵa beriletin bolady.
Qostanaı oblysy