Eýropa Odaǵy Belarýstiń Ryanair ushaǵyna qatysty oqıǵadan keıin sanksııa jarııalady. Dúısenbiden bastap birqatar memleket óz áýe keńistiginen Belarýs ushaǵynyń ótýine tyıym salyp, ózderi de Belarýsti aınalyp ótetinin málimdedi.
Oqıǵanyń negizgi sebebine toqtalaıyq, 23 mamyrda Afınadan Vılnıýske baǵyt alǵan FR4978 reısi Mınsk áýejaıyna qonýǵa májbúr boldy. Irlandııalyq áýe kompanııasy Belarýs úkimeti ushaqty Mınskige qaraı baǵyttady deıdi. Laınermen birge Belarýs kókke MıG-29 joıǵysh ushaǵyn da kótergen. Degenmen Mınsk bul málimdemeni joqqa shyǵaryp, ushaqtyń ózi tótenshe jaǵdaı týraly belgi berdi dep habarlady. Arnaıy tekseristen keıin ushaqta kinárat tabylmaǵany málim boldy. Bir qyzyǵy, 7 saǵat kidiristen keıin dittegen baǵytyna attandy. Alaıda bortta bolǵan belarýstik jýrnalıst Roman Protasevıch pen onyń serigi Sofııa Sapegıge reısti jalǵastyrýǵa ruqsat berilmedi.
Bul jaıt Eýropany beıjaı qaldyrmady. Germanııa kansleri Belarýs málimdemesine senbeıtinin ashyq aıtty. Odan keıin Odaq músheleri kelisip, sanksııa salatynyn habarlady. Eýropa Odaǵy, sonymen qatar, Belarýs áýe keńistigin aınalyp ótýge shaqyrdy. Eýropa áýejaılary Belarýs ushaqtaryna qyzmet kórsetpeıtin boldy.
Bul sheshim týraly jazylǵan qujatta kóliktik qatynastan bólek, Roman Protasevıch pen Sofııa Sapegıge bostandyq talap etip, olardyń el arasynda júrýlerine tyıym salmaýyn talap etti. Oǵan qosa, Halyqaralyq azamattyq avıasııa uıymyna bul jaıtty egjeı-tegjeı zertteýdi tapsyrdy.
Angela Merkel bolsa, «Bárimiz ushaqta bolǵan belarýstik oppozısıoner Protasevıchtiń ustalǵanyn kórdik. Budan keıin qandaı da bir málimdemeniń shyndyqqa ulaspaıtyny anyq. Alda josparlanǵan Brıýsseldegi kezekten tys sammıtte Eýropa Odaǵy ushaqty májbúrli túrde qondyrýǵa qatysty jaýapty talqylaıdy. Belarýske qarsy qandaı shara qoldanatynymyzdy da sol kezdesýde sheshemiz. Bul – eýropalyq ortaq sheshim bolady», dedi.
Al 26 mamyrdan bastap Ýkraına, Polsha, Kanada, Shvesııa men Chehııa Belarýske ushatyn reısterdi toqtatty. Mınsk – Ýkraına úshin Reseımen baılanystyratyn tranzıt aımaǵy edi. Al pandemııa kezinde reseılikter Mınsk arqyly Túrkııa men Grýzııaǵa ushyp júrdi. London, Parıj, Vılnıýspen qatar, taǵy da on shaqty Eýropa qalasy «Belavııa» ushaǵyn qabyldamaıtynyn habarlady.
Ushaqtar qaýipsizdigi eýropalyq agenttigi qaýipsizdik maqsatynda áýe kompanııalaryna Belarýs áýe keńistigin aınalyp ótýge keńes berdi. Air Baltic, Air France, Finn Air, Wizz Air syndy eýropalyq kompanııalardan keıin 25 mamyrda All Nippon Airways ı Singapore Airlines syndy azııalyq tasymaldaýshylar da qatynasty toqtatatynyn málimdedi.
Qazaqstandyq áýe tasymaldaýshysy Air Astana 31 mamyrdan bastap Mınskige qatynaıtynyn habarlaǵan-dy. Alaıda birneshe kún buryn kommersııalyq sebepterge baılanysty bul reıs iske qosylmaıtynyn málim etti. Al Reseı áýe qatynasy toqtamaıtynyn bildirdi. Rosavıasııa Belarýspen baılanys shtattyq rejimde jalǵasyp jatqanyn jarııalady. «Interfaks» agenttigi: «Reseı Belarýs arqyly azamattyq ushaq tranzıtin toqtatpaıdy», dep jazdy.
Belarýs áýe keńistiginen táýligine 339 reıs ushyp ótedi eken. Reuters agenttigine Eýropalyq baqylaý agenttigi Ulybrıtanııadan kún saıyn 100 reıs Belarýs arqyly qatynaıtynyn, endi olar 75 shaqyrym artyq júrýi tıistigin aıtty. Sonymen qatar vedomstvo «Jańa jolmen ushý áýe kompanııalary úshin qosymsha ýaqyt pen janarmaıdy qajet etedi», dedi.
Osy ýaqytqa deıin Belarýs úkimeti áýe keńistigin qoldanǵan áýe kompanııalarynan Airbus SE A320 ushaqtary úshin 245 eýro, al úlken ushaqtar úshin 770 eýro alyp otyrǵan. Bul jańalyq úkimet úshin de, «Belavııa» áýe kompanııasy úshin de tıimsiz ekeni anyq.