Pandemııaǵa qaramastan, óńdeý ónerkásibi ósý qarqynyn joǵaltqan joq. Bul týraly onlaın rejimde halyq aldynda esep bergen Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Beıbit Atamqulov málimdedi.
Indýstrııadaǵy ıgilik
Mınıstrdiń aıtýynsha, tústi metallýrgııadaǵy ósim 3 paıyzdy qurady. Bul 1,5 trln teńgege teń. Qara metallýrgııadaǵy óndiris kólemi 2,7 paıyzǵa (789,2 mlrd teńge) ulǵaıǵan. Mashına jasaý salasyndaǵy ósim 20 paıyzdy qurady. Sondaı-aq temir jol tehnıkasy óndirisiniń 49 paıyzǵa óskeni baıqalyp otyr.
– Dızenfeksııalyq quraldar men mıneraldy tyńaıtqyshtarǵa degen suranystyń artýy hımııa ónerkásibi óndirisiniń kólemin ulǵaıtty. О́sim 11 paıyzdy nemese 163,4 mlrd teńgeni qurady. Qańtar-sáýir aralyǵynda farmasevtıkalyq ónerkásiptiń óndiris kólemi 26 paıyzǵa ósti. Búginde koronavırýsty emdeýge arnalǵan 44 dárilik zattyń 22-si boıynsha ishki naryqty ózimiz qamtamasyz etip otyrmyz, – dedi B.Atamqulov.
Mınıstrlik jeńil ónerkásiptiń damýyna erekshe kóńil bólip otyr. Búginde bul salada 27 myńǵa jýyq adam jumys isteıdi. Olardyń 60 paıyzy – áıelder. Saladaǵy ósim 5 paıyzǵa teń.
Vedomstvo basshysy óńirlerdegi arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardyń jaı-kúıine de toqtaldy. Búginde respýblıka boıynsha 13 arnaıy ekonomıkalyq aımaq bar. 2021 jyldyń tórt aıynda arnaıy aımaqtarda 285 mlrd teńgege 9 joba júzege asyrylǵan. 1,5 myń jumys orny quryldy. Osylaısha, toqyma, medısınalyq buıymdar men IT ónimder óndirisi jolǵa qoıyldy.
Temir joldaǵy túren
Mınıstrdiń baıandaýynsha, kóliktiń barlyq túrimen júk tasymaldaý kólemi 1,07 mlrd tonnany quraǵan.
– Pandemııaǵa qaramastan, tranzıttik júkterdi tasymaldaýdyń turaqtylyǵy men tıimdiligin kórsete aldyq. Máselen, 2021 jyldyń alǵashqy tórt aıynda tranzıttiń jalpy kólemi 7,3 mln tonnaǵa teń boldy. Bul ótken jyldyń kórsetkishinen 4,1 paıyzǵa artyq. Onyń ishinde temir jol kóligimen 6,6 mln tonna, avtomobıl kóligimen 0,7 mln tonna tasymaldandy. Bıyl 25,3 mln tonna kóleminde tranzıttik júkterdi tasymaldaý josparlanýda, – dedi mınıstr.
Búginde temir jol salasynda 135 myń adam jumys isteıdi. Onyń 125 myńy – «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasynyń qyzmetkerleri. Qalǵany jeke kompanııalarǵa tıesili. 2021 jyldyń tórt aıynda temir jol arqyly 4,4 mln jolaýshy tasymaldanǵan. Qazir pandemııaǵa baılanysty 41 poıyz, onyń ishinde 21 halyqaralyq baılanys toqtatyldy. Jolaýshylar tasymalyn sýbsıdııalaýǵa 57 áleýmettik mańyzy bar marshrýttarǵa 44 mlrd teńgeden astam qarajat bólý josparlanýda. Onyń 15,5 mlrd teńgesi bólindi.
– Shamamen 2,6 myń jolaýshylar vagony bar. Olardyń ortasha tozý kórsetkishi 46 paıyz. Halyq tarapynan vagondardyń jaı-kúıine qatysty shaǵymdar túsýde. Biz muny ádil dep sanaımyz. Shynynda da, parktiń jartysyn aýystyrý qajet. Byltyr memlekettik qoldaý sheńberinde ulttyq tasymaldaýshy 40 mlrd teńgege «Tulpar» zaýytynyń 100 vagonyn satyp aldy. Bıyl 14,7 mlrd teńgege 31 jolaýshylar vagonyn satyp alý josparlanyp otyr. Atalǵan vagondar Almaty – Mańǵystaý jáne Almaty – Atyraý baǵyttaryna jetkiziledi. Jalpy, 2025 jylǵa deıin bıýdjettik nesıelendirý aıasynda 295 vagondy jańartý josparlanýda, – dedi B.Atamqulov.
Sondaı-aq temir jol ınfraqurylymyn damytýǵa erekshe nazar aýdarylýda. Bul rette Túrkistan – Shymkent – Tashkent ýchaskesinde joǵary jyldamdyqty temir jol jelilerin salý jáne Dostyq – Moıynty tranzıttik ýchaskesin jańǵyrtý josparlanýda. Budan bólek aldaǵy ýaqytta Almaty aınalma stansasynyń qurylysy jáne Darbaza – Maqtaaral temir jol jelisi jobalary iske asyrylmaq.
Qurylystaǵy qarqyn
Vedomstvo basshysy 5 jylda azamattarǵa jeke turǵyn úı salýǵa beriletin 235 myń jer ýchaskesi qajetti ınfraqurylymmen qamtamasyz etiletinin jetkizdi. Onyń 125 myńy – oblys ortalyqtarynda, shaǵyn qalalarda, al 110 myńy aýyldyq jerlerde bolmaq. Onyń ishinde bıyl 17 mln sharshy metr jańa turǵyn úı nemese 163,1 myń turǵyn úı salý mindeti tur.
– Respýblıkalyq bıýdjet esebinen «Nurly jer» baǵdarlamasy sheńberinde 24,8 myń otbasy áleýmettik turǵyn úımen qamtamasyz etiletin bolady. Sondaı-aq bankter «Baqytty otbasy», «Shańyraq» jáne «7-20-25» baǵdarlamalary boıynsha 23 myń jeńildetilgen qaryz bermek. Negizinen qoldaý sharalarymen kezekte turǵandar, onyń ishinde jetim balalar, múgedekter, az qamtylǵan kópbalaly otbasylar, múgedek balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylar jáne megapolısterdiń jumysshy jastary qamtylady. 4 aıdyń qorytyndysy boıynsha 3,5 mln sharshy metr nemese 28,9 myń turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Bul – jyldyq jospardyń 21 paıyzy, – dedi B.Atamqulov.
Búginde ákimdikterde 562 myń adam kezekte tur. Bul rette otbasy múshelerine shaqqanda tabysy eń tómengi kúnkóris deńgeıinen tómen 185 myń adam úshin jaldaý aqysyn sýbsıdııalaý tetigi engizilmek. Negizinen buǵan kópbalaly otbasylar, jetim balalar, múgedek balalary bar otbasylar jáne halyqtyń basqa da áleýmettik osal toptary jatady. Nur-Sultan jáne Almaty qalalary boıynsha jaldaý aqysynyń 31 aılyq eseptik kórsetkishi (90 427 teńge), ózge óńirler boıynsha 21 aılyq eseptik kórsetkishi (61 257 teńge) jáne aýyldyq jerler úshin 15 aılyq eseptik kórsetkishi (43 755 teńge) memleket esebinen sýbsıdııalanbaq.
Eń tómengi kúnkóris deńgeıinen joǵary tabysy bar qalǵan 377 myń adam «Otbasy banki» arqyly kredıttik turǵyn úımen jáne jeńildetilgen qaryzben qamtamasyz etiledi. Bul topqa memlekettik qyzmetshiler, bıýdjet qyzmetkerleri, tolyq emes otbasylar jáne kezekte turǵan basqa da sanattar jatady.