Eńbek qaýipsizdigi eskerýsiz qalmaıdy

KVI juqtyrý kórsetkishi 16%-ǵa tómendedi

Birinshi másele boıynsha Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı halyqty vaksınalaý barysy men qazirgi jaǵdaı týraly baıandady.

Onyń aıtýynsha, sońǵy aptada KVI anyqtalǵan jaǵdaılar sany 16%-ǵa tómendedi. Respýblıkada 15 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha ınfeksııalyq tósektik oryndar júktemesi – 23% (6 655 oryn), reanımasııalyq tósektik oryn­dar júktemesi 21%-dy (568 tósek) qura­dy. Juqpaly aýrýlar stasıonar­laryn­daǵy tósek­tik oryndar júktemesi men aýrý­shań­dyq joǵary bol­ǵan 7 óńirge mınıstrliktiń jumys toby bardy. Densaýlyq saqtaý bas­qarmalaryna óńir­de medısınalyq kómekti uıymdastyrýdaǵy anyq­talǵan kemshilikterdi eskere otyryp, usy­nymdar berildi.

Júrgizilgen jumys qorytyndysy boıynsha ınfeksııalyq jáne reanımasııalyq oryndar júktemesiniń oń dınamıkasy baıqalady.  Bir­qatar óńirde kópbeıindi aýrýhanalarda ın­feksııalyq bólimshelerdiń jabylýy esebi­nen tósektik oryn qorynyń qysqarýy baıqalady (15 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha 19 sáýirmen salystyrǵanda Almatyda 5,6 ese, Almaty oblysynda 3,6 ese qysqarǵan). 

«Sońǵy aıda KVI+ jáne KVI- naýqas­tarynyń sany táýligine 2505-ten 757 jaǵdaıǵa deıin, ıaǵnı 3,3 esege azaıdy, stasıonarlyq emdeý­degi naýqastar sany 2,1 esege, ambýla­torlyq emdeýdegiler 1,7 esege azaıdy. Búgingi kúni vaksınanyń shamamen 4 mln dozasy paıdalanyldy, onyń ishinde birinshi komponentin 2 547 363 adam aldy, bul vaksına alýǵa jatatyn halyqtyń 25,7%-yn quraıdy. Al ekinshi komponentti 1 435 334 adam aldy», dedi A.Soı.

Búgingi kúni egý pýnktterinde vaksına dozalarynyń jetkilikti sany bar: birinshi komponenttiń shamamen 1,2 mln dozasy jáne ekinshi komponenttiń 914 myń dozasy bar. Birinshi komponentpen vaksınalaýdyń eń az paıyzy –  Mańǵystaý oblysynda (13,2%), odan keıin Qostanaı oblysynda (19,5%); ekinshi komponent Mańǵystaý oblysynda – 7,3%.

Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, búgingi tańda Ashyq júıesi barlyq qyzmet salasyndaǵy 10 myńnan astam nysandy qamtıdy, 2 mln 100 myń paıdalanýshy tirkelgen. Vaksınalaý pas­porty Ashyq qosymshasymen biriktirilip jatyr. Maýsym aıynyń sońyna deıin Ashyq jobasyn áýejaılarda, temirjol vokzaldarynda engizý josparlanýda. Sonymen qatar Ashyq engizilgen sátten bastap, PTR testiniń oń nátıjesimen 4401 jáne aýyrǵan adammen baılanysta bolǵan 3981 adam anyqtaldy.

Úkimet basshysy Densaýlyq saqtaý mınıs­tr­ligi men ákimdikterge sanıtarlyq-epıdemııa­lyq jaǵdaıdy baqylaýda ustaýdy, Nur-Sultan qalasynyń ákimdigine sanıtarlyq-epıdemııalyq sharalardy saqtaýǵa jáne halyqty vaksınalaýǵa erekshe nazar aýdarýdy tapsyrdy. «Maska taǵý rejimi, ásirese ǵımarat ishinde qatań saqtalýy tıis. Monıtorıngtik toptar jumysty jandandyrsyn. Aımaqtaǵy kórshilerimizde aýrýdyń ósýi baıqalady, sondyqtan qosymsha aldyn alý shara­laryn qa­byl­daý qajet. Eń aldymen vaksınamen qamtý­dy keńeıtý kerek. Vaksınalaýdyń kúndelikti kólemin arttyrǵan jón», dedi A.Mamın.

Premer-Mınıstr Ashyq qosymshasyn odan ári engizýdi, aqparattyq-túsindirý jumys­taryn kú­sheıtýdi jáne halyqty vaksınalaýǵa ynta­lan­dyrýdyń pármendi tetikterin ázirleýdi tapsyrdy.

Ekologııany jaqsartý máseleleri qaraldy

Úkimet otyrysynda ekologııany jaqsartý máse­leleri qaraldy. Bul jóninde Ekologııa, geo­lo­gııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Maǵ­­zum Myrzaǵalıev, Shyǵys Qazaq­stan ob­ly­­sy­­nyń ákimi Danıal Ahmetov, Alma­ty qala­sy­­nyń ákimi Baqytjan Saǵyntaev, Qar­aǵan­dy obly­­synyń ákimi Jeńis Qasymbek baıandama jasady.

Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev Nur Otan partııasynyń baǵdarlamasyn oryndaý aıasynda 2 mlrd aǵash otyrǵyzý, elimizdiń soltústik óńirlerin gazdandyrý, 6 qoqys óńdeý zaýytyn salý jobalaryn iske asyrýdy bastaý jáne taǵy basqa da máseleler boıynsha aýqymdy jumys qolǵa alynǵandyǵyn aıtty. Kólik quraldary shyǵaryndylarynyń atmosferaǵa áserin tómendetý úshin qoǵamdyq kólikti gazǵa aýystyrý boıynsha belsendi jumys júrgizilip jatyr, elektr kóliginiń sanyn ulǵaıtý yntalandyrylýda.

Qabyldanyp jatqan sharalar 2025 jylǵa qaraı 10 qalada atmosferanyń lastaný ın­dek­sin joǵary deńgeıden ortasha deńgeıge deıin tómendetýge jáne jalpy alǵanda, aýa sapasyn jaqsartýǵa múmkindik beredi. Jú­ıeli ekologııalyq problemalardy sheshý maq­sa­tynda úzdik álemdik praktıkalardy eske­re otyryp, jańa Ekologııalyq kodeks qa­byl­­dandy, onyń elementteriniń biri – iri óndiris­terde ozyq tehnologııalardy engizý. Jer­gi­­likti atqarýshy organdar jurtshylyqpen birle­sip, qorshaǵan ortanyń lastaný deńgeıin tómen­detýge, kógaldandyrýǵa, «tarıhı lastanýlardy» joıýǵa baǵyttalǵan Jol kartalaryn ázirlep, bekitti.

Máseleni qorytyndylaǵan Premer-Mı­nıstr avtoparkti jańartý boıynsha keshendi sharalardy odan ári iske asyrýdy, otyn sapasy men shyǵaryndylar kólemine baqylaýdy kúsheıtýdi, elektr kóligi sanynyń ósýin yntalandyrýdy tapsyrdy. Úkimet basshysy jaqynda elektrmobılderge kádege jaratý alymyn alyp tastaýdy mysalǵa keltirdi.

A.Mamın Ekologııany jaqsartý boıynsha óńirlik jol kartalaryn, ásirese bıyl is-sharalardyń jartysynan azy oryndalǵan Nur-Sultan jáne Almaty qalalaryna oryndaýdy jandandyrý qajet ekenin atap ótti. Úkimet basshysy atmosferaǵa zııandy qaldyqtardy azaıtý maqsatynda ónerkásiptik kásiporyndar úshin eń ozyq qoljetimdi tehnologııalar bo­ıynsha anyqtamalyqtardy ýaqtyly ázirleýdi tapsyrdy. Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligine Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar, sondaı-aq Qarjy mınıstrlikterimen birlesip, qatty turmystyq qaldyqtarǵa arnalǵan polıgondardyń úlgilik jobasyn ázirleý, ákimdiktermen birlesip, qoldanystaǵy zańnamanyń jańa talaptaryna sáıkes qurylys polıgondaryn qurý máselesin pysyqtaý tapsyryldy.

Qaýipsiz eńbekti qamtamasyz etýdiń jańa jospary bekitildi

Úkimet otyrysynda kásiporyndarda qaýip­siz eńbek jaǵdaılaryn qamtamasyz etý sharalary qaraldy. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qor­ǵaý mınıstri Serik Shápkenov, Tótenshe jaǵdaı­lar mınıstri Iýrıı Ilın, Qostanaı obly­synyń ákimi Arhımed Muhambetov, Pavlodar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqaqov baıandama jasady.

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mı­nıstri Serik Shápkenov óz baıandamasynda Qazaqstanda jumys isteıtin myń adamǵa shaq­qanda jazataıym oqıǵalardyń jıilik koef­fısıenti 0,32-den 0,23-ke deıin tómendegenin aıtty. «Qazaqstanda jyl saıyn 400-den astam kásiptik aýrý tirkeledi. Olardyń sany keıingi úsh jylda 21%-ǵa azaıdy. Qabyldanǵan keshendi sharalardyń nátıjesinde sońǵy bes jylda óndiristik jaraqat alǵandardyń sany 10%-ǵa, onyń ishinde qaza tapqandardyń sany 16%-ǵa tómendedi. Al myń adamǵa shaqqandaǵy jazata­ıym oqıǵalardyń jıilik koeffısıenti 0,32-den 0,23-ke deıin tústi», dedi ol.

Bıyl bes aıdyń qorytyndysy boıynsha ja­za­taıym oqıǵa saldarynan 564 adam zardap shekti. Olardyń 19,5%-y – taý-ken, metal­lýrgııa kásiporyndarynda, 10%-y – qury­lys salasynda jáne 4,5%-y kommýnaldyq sharýa­shylyqtarda jaraqat aldy. Resmı statıstıkaǵa sáıkes 2020 jyly kásiporyndarda zerttelgen 1,6 mıllıon jumysshynyń 367 myńy zııandy eńbek ornynda jumys istegen. Olardyń basym kópshiligi ónerkásiptik óńirlerde, ıaǵnı Qaraǵandy, Pav­lodar, Shyǵys Qazaqstan, Mańǵystaý oblys­ta­r­ynda qyzmet etken. Eńbek jáne halyqty áleý­mettik qorǵaý mınıstriniń málimetinshe, árbir ekinshi adam shý men dirildiń, al árbir úshin­shisi jumys aımaǵynda gazdyń lastanýy men shań­danýdyń joǵary jaǵdaıynda eńbek etken.

Ekonomıka salalary boıynsha zııandy eńbek jaǵdaıynda jumyspen qamtylǵandardyń eń kóp sany taý-ken jáne óńdeý ónerkásipterine tıesili. 2020 jyldyń nátıjesi boıynsha kásiptik eńbek qabiletinen aıyrylǵan 14,7 myń azamatqa 15,5 mlrd teńge mólsherinde áleýmettik qoldaý kórsetildi. Onyń ishinde 10 myńǵa jýyǵyna bıýdjet esebinen mem­le­kettik járdemaqy men saqtandyrý qorynan tólemder berildi, al 6 myńǵa jýyq azamat Memlekettik saqtandyrý qorynan áleýmettik tólemder aldy. 46% azamattyń kásiptik eńbek etý qabiletinen aıyrylý deńgeıi 30 ben 59% arasyn quraıdy. Olardyń kópshiligi jeńil jumysqa aýysady.

Sońǵy úsh jylda eńbek etý qabiletinen aıyrylǵan jumyskerlerdiń úlesi 19%-ǵa tómendedi. 2020-2021 jyldary memlekettik eńbek ınspektorlary 11 myńnan astam zań buzýshylyqty anyqtady, onyń ishinde 34%-y eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý sa­la­syna tıesili. Atap aıtqanda, qaýipsiz eń­bek jaǵdaılaryn qamtamasyz etpeý (20%); ju­mys­shylardy eńbek qaýipsizdigi bo­ıynsha oqytý men nusqama júrgizbeý (12%) jaǵdaılary tirkelgen. Jumys berýshilerge 4,3 myńnan astam nusqama berilip, 278 mln teńge soma­da 1,6 myńnan astam aıyppul salynǵan. Laýa­zymdy tulǵalardyń jaýapkershiligin qa­raý maqsatynda memlekettik eńbek ınspek­torlary eńbekti qorǵaý talaptaryn buzý fakti­leri boıynsha 1,4 myńnan astam materıal­dy quqyq qorǵaý organdaryna jiberdi, osy fak­tiler boıynsha 193 qylmystyq is qozǵaldy. «Qazirgi ýaqytta memlekettik baqylaý qu­raldaryn jetildirý maqsatynda eńbekti qorǵaý talaptarynyń saqtalýyna profılaktıkalyq baqylaýdy kúsheıtý úshin aqparat kózderi men táýekelderdi avtomattandyrý boıynsha jumys júrgizilýde. Táýekelderdi basqarýdyń zamanaýı júıesin engizý maqsatynda elimizdiń 2,8 myńǵa jýyq kásiporny qaýipsizdik jáne eńbek­ti qorǵaý standarttaryn engizdi. Respýblıka ká­­siporyndarynda 15 myń óndiristik keńes ju­­mys isteıdi, olardyń mindetterine eńbek­ti qorǵaý boıynsha 17 myńnan astam tehnı­ka­­lyq ınspektordyń qatysýymen jumys oryn­daryndaǵy eńbek jaǵdaılaryn tekserýdi uıym­dastyrý kiredi», dedi vedomstvo basshysy.

Eldegi 216 kásiporyn Halyqaralyq áleý­met­tik qaýipsizdik qaýymdastyǵy ázirlegen Vision Zero nemese «nóldik jaraqat» tujy­rym­damasyn engizdi. Osyndaı jumys berýshilerdi yntalandyrý úshin olardy deklarasııalaý qaǵı­dattary negizinde profılaktıkalyq baqy­laýdan bosatýdy kózdeıtin zańnamaǵa ózge­rister engizý máselesi qarastyrylyp jatyr.

Otyrysta Qaýipsiz eńbekti qamtamasyz etý jónindegi 2025 jylǵa deıingi is-qımyl jospary bekitildi. Qujat táýekelge baǵdarlanǵan tásil negizinde eńbekti qorǵaýdy basqarýdyń ult­tyq júıesin jańǵyrtýdy, jumys oryndarynda kásiptik táýekeldi azaıtý boıynsha jumys berý­shilerdi ekonomıkalyq yntalandyrý jónin­de usynystar ázirleýdi, eńbekti qorǵaý sala­syn­daǵy kásiptik biliktilik pen ǵylymı áleýetti, áleýmettik áriptestikti damytýdy kózdeıdi.

Máseleni Úkimet basshysy Asqar Mamın qorytyndylady. Onyń aıtýynsha, jospardy iske asyrý nátıjesinde óndiristik jaraqattaný – 10%-ǵa, zııandy eńbek jaǵdaılarynda jumys isteıtin jumyskerler sany 20%-ǵa deıin tómendeıdi dep boljanǵan. «О́ndiristik kásiporyndarda halyqaralyq Vizion Zero «nóldik jaraqat» tujyrymdamasyn belsendi engizý qajet. Árbir jaraqattaný jaǵdaıy Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginde muqııat taldanyp, qorytyndysy boıynsha olardy barynsha azaıtý úshin keshendi sharalar ázirlenýi tıis. Halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin kásibı syn-tegeýrinderdi baǵalaý jáne basqarý júıesin engizý qajet», dedi A.Mamın.

Premer-Mınıstr taý-ken metallýrgııa kesheni men qurylys salasy kásiporyndaryna erekshe nazar aýdara otyryp, óndiristik jara­qattanýdy azaıtý jónindegi jumysty jandandyrý qajet ekenin atap ótti. Úkimet basshysy osy jyldyń 1 jeltoqsanyna deıin jumys berýshiler úshin eńbek qaýipsizdigi talaptaryna sáıkestik boıynsha ózin ózi baqylaýǵa onlaın-platforma ázirleýdi, sondaı-aq Úkimettiń qa­raý­yna jumys berýshilerdi ekonomıkalyq ja­ǵy­nan yntalandyrý turǵysynan zańnamany je­tildirý boıynsha usynystar engizýdi tapsyrdy.

Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligine múddeli mem­lekettik organdarmen birlesip, osy jyl­dyń 1 qyrkúıegine deıin qaýipti óndiristik obek­tilerdegi apatty jaǵdaıdy azaıtý jónindegi jol kartasyn bekitý tapsyryldy. О́ńirlerdiń ákimdikterine kásiporyndarmen birlesip, bıylǵy 1 qyrkúıekke deıin Qaýipsiz eńbek jaǵdaılaryn qamtamasyz etý jónindegi jol kartalaryn bekitý tapsyryldy.