Jalǵyz túıeden bastalǵan kásip jalǵasyp keledi. Otyrar aýdanynyń Arys aýylynda turatyn Sovet Erjanov keshegi keńestik kezeńde egis alqabynda tynbaı eńbek etip, ýaqytynda tamaqtanbaǵandyqtan asqazanyn aýyrtyp alǵan. Qymyrannyń qasıetine qanyq qazaq dári-dármekke onsha sene qoımasa kerek, bir túıe satyp alyp, sonyń sútimen emdelýge bekinipti. Asqazandaǵy aýrýdan aıyqtyrǵan aǵarǵannyń paıdasyn ózgelerdiń de kórgenin qalap, kelesi jyly túıe sanyn úsheýge jetkizgen. Em izdegenderden bólek, ulttyq sýsyndy ańsap keletinder de kóbeıgen.
Zaıyby Amanqyz da otaǵasyn qoldap, oısylqaranyń kóbeıgenin qalaıdy. Sońǵy jyldary jumysty úılestirý jaýapkershiligin ózine alǵan. Jantaq, sheńgel, qarasora, alabota barda túıe ash qalmas. Degenmen shaǵyn sharýa qojalyǵy mal azyǵyn daıyndaý maqsatynda jaıylymdyq, sýarmaly jer aýmaǵyn ulǵaıtady. Búginde sharýa qojalyǵy memlekettik qoldaýdyń nátıjesinde mal sanyn kóbeıtip otyr. Sharýa kóbeıip bara jatsa, mehanızator, baqtashy, saýynshyny naýqandyq jumysqa qabyldaıdy. Mal azyǵyn daıyndaýǵa qajet «MTZ-80» traktoryn nesıege alǵan.
Iá, bul ólkede tańmen talasa turyp, ýaqytpen sanaspaı eńbek etýden eshqashan erinbeıtin jandar kóp. О́tken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldarynan beri oısylqara túligin baǵyp-kútip, osy istiń údesinen shyǵý jolynda aıanbaı jumys istegen Sovet Erjanov otbasymen eńbekqor. Jeti ul men úsh qyzdy jaryq dúnıege ákelgen kópbalaly «Batyr ana» Amanqyz Tasbolatqyzy tóraǵalyq etetin «Ǵanı» sharýa qojalyǵy búginde kópke úlgi. Uzaq jyldar boıy aýyl sharýashylyǵy salasynda agronom qyzmetin adal da jemisti atqaryp, zeınetkerlik demalysqa shyqqan otaǵasy Sovet Amanqyz ananyń árbir ıgi isine qoldaý kórsetip júr.
О́mirden kókeıine túıgen paıdaly aqyl-keńesterimen istiń ilgeri jyljýyna qosqan úlesi zor. Osyndaı ónegeli ata-anadan ádepti tálim-tárbıe alǵan perzentteri de shetterinen eńbeksúıgish, iske beıim bolyp ósti. Adal eńbekpen otbasyn asyrap, násibin taýyp júrgen azamattar qoǵamǵa qaı kezde de úlgi.
Tuńǵysh nemereleri Ábdiqasymuly Ǵanıdyń atynan ashylǵan qojalyqta qazir 101 túıe bar. 65 túıesi bar qojalyq Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynan 10 jylǵa 30 mıllıon teńge jeńildetilgen nesıe alǵan. Ol qarjyǵa 850 myń teńgeden 36 túıe satyp alypty.
«Búginde eńbek etýge nıetti jandarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Qordan alǵan qarjy bizge úlken kómek boldy. Mal basyn ósirýge alǵan nesıemiz 16 paıyzben berildi, onyń 10 paıyzyn memleket sýbsıdııalaıdy. Sonda biz nesıeni 6 paıyzben ǵana tóleımiz. Bul – memlekettiń sharýalarǵa kórsetip otyrǵan qoldaýy», deıdi Amanqyz Tasbolatqyzy.
«Báıterek» ulttyq basqarýshy holdınginiń quramyna kiretin Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory jeńildetilgen nesıe berý arqyly qojalyqtar men fermerlik sharýashylyqtarǵa, jeke kásipkerlerge, aýyl sharýashylyǵy óndiristik kooperatıvterin ashýǵa jáne jeke bıznesti keńeıtýge mol múmkindik jasap keledi.
Búginde Amanqyz Tasbolatqyzynyń uly Ábdiraıym men kelini Aıbala barlyq jumysty atqaryp otyr. Sharýa qojalyǵy qazir 37 túıe saýady. Ábdiraıymnyń 15 jastaǵy tuńǵyshy Álibı de ata-anasyna qolǵanat bolyp júr. Eńbeksúıgishtik sekildi izgi qasıettiń urpaqtan urpaqqa jalǵasýy degenimiz osy bolsa kerek. Ieliginde 275 gektar jaıylymdyq, 28 gektar sýarmaly jeri bar qojalyqta túıeler kúnine 3 mezgil saýylyp, 200 lıtrdeı sút alynady eken. Ár lıtri 500 teńgege baǵalanatyn baldaı qymyranǵa suranys joǵary. Memlekettik qoldaýdyń sharapatyn kórip, mal basyn kóbeıtip otyrǵan otbasy erteńine senimdi ári sharýashylyǵyn taǵy keńeıte túsýdi josparlap júr.
Sonymen qatar Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda kásipkerlerdiń jobasyn qarjylandyryp keledi. Aýyl turǵyndaryna, onyń ishinde shalǵaı eldi mekendegi eńbekqor jurtqa úlken qoldaý bolyp otyrǵan «Eńbek» baǵdarlamasynyń maqsaty – azamattardy kásipkerlikke tartý. О́ńirde bul baǵytta atqarylyp jatqan jumystar oń nátıje berip keledi.
Mysaly, «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ Túrkistan fılıalynyń dırektory Muhıt Jýasbaı ótken jyly Otyrar aýdany boıynsha jalpy somasy 363,8 mln teńge bolatyn 78 joba qarjylandyrylyp, qosymsha 111 jumys orny qurylǵanyn aıtady.
«Bıyl jyl basynan beri Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory Túrkistan oblysy boıynsha 2,2 mlrd teńgeniń 282 jobasyn qarjylandyrdy. Nátıjesinde 300-ge jýyq jańa jumys orny ashyldy. Jalpy oblysymyzda bıyl 9,5 mlrd teńgeniń shaǵyn nesıesin berýdi josparlap otyrmyz», – deıdi fılıal dırektory Muhıt Jýasbaı.
Túrkistan oblysy