Aýylǵa jol túsken. Dalanyń dıdary álden sarǵysh tartypty. Kóktem kelgeli aspannan nár jaýǵan joq. Osy mezgilde túkti kilemdeı qulpyryp, jap-jasyl bolyp jaıqalyp jatatyn saıyn dala qatalap tur.
Aldymen jamaǵaıynnyń úıine at basyn burdyq. О́zimizge qaraǵan áýletten týǵan topyraqta irge teýip otyrǵan eshkim qalmaǵan soń amalsyzdan burylǵanbyz. Obaly neshik, qol qýsyryp qarsy aldy. Shaı ishken soń eski jurtty aralaýǵa yqylasym aýǵany. Qalaǵa kóshken aǵam úıin satpaı, bir qazyǵyn da sýyrmaı, sol kúıi tastap ketken. Iesi bolmaǵan soń úı de tez tozady eken. Qazoty qaqalyp ósetin esik aldyn rabaısyz alabota basypty. Qora da ıesin tosyp sharshaǵandaı, jambastaı qısaıypty. Tamtyǵy qalmaǵan kóne sharbaqtyń shirigen ashasynda qolshalǵy qystyrýly tur eken. Kózime ottaı basylǵany.
Bala kezimde qatarlastarymnan qarýly edim. Tórtinshi synypty bitirisimen atam qolshalǵymen shóp shabýdy úıretti. Ol kezde aǵash baýyry, kóktemde sý jınalatyn oıpańdar tunyp turatyn. Oıpańdaǵy óleń shópti qara malǵa arnap shapsaq, tal-toǵaıdyń etegindegi jońyshqany tólge jınar edik. Qara bıeni arbadan aǵytyp, álginde ǵana kótergen qostyń irgesine tusaımyz. Atam asyqpaı júrip mosyǵa shaı qaınatady. Dalada, taza aýada ishken shaı qandaı tátti! Shól qandyrǵan soń shabyndyqqa túsemiz. Atamnyń aıtýyna qaraǵanda, aýyldaǵy atan jilik azamattar on-on eki taban tartady eken. Bul endi eskishe ólshem. Shalǵyny siltegen kezde shóbin ustaradaı qyrqyp túsirgen aýqymdy adamnyń tabanymen ólsheıdi. Qansha qushtarlansam da tórt-bes tabannan asyra almaımyn. Sosyn atama kórsetpeı qaıyra siltep, taǵy eki-úsh taban qosamyn. Ekeýin bir jalǵa túsirgende, jeti-segiz taban bolyp shyǵady. Ebedeısiz, eki jumys. Biraq kerek, maqtaný úshin. Keıin qaıtyp kele jatqanda atjalǵa kózi túsken atam: «Qulashyń keń, jumysyń ónimdi» dep maqtap qoıady. Qolshalǵyǵa osylaı úırendik. Úlkeni, kishisi bolatyn. Ártúrli nómirlengen. Aptal azamatqa, balaǵa arnalǵany.
Ashanyń basynda qystyrýly turǵan, tot basqan, júzi ábden maıyrylǵan shalǵy talaı otbasynyń nesibesin arttyryp, malyna shóp shapqan. Qazir jan adamǵa keregi joq.
– Shalǵy ustaıtyn da adam qalmady, – dedi jamaǵaıyn. – Bári tehnıkaǵa ıek artyp alǵan. Tehnıka túse almaıtyn oı, aǵash baýyrynda shóp bar. Shirkin-aı, sony bıylǵydaı qyrdyń shóbi shalǵynyń tisine ilikpeıtin qýańshylyq jyly shaýyp alsa ǵoı.
– Tasattyq bermedińizder me? – dep suradym men.
– Berdik, – dep qysqa qaıyrdy aǵaı. – Biraq jaýmady. Mańaıdaǵy tórt-bes aýyl tegis.
Kelgen sharýamyzdy aıaqtaǵan soń, qaıyr-hosh aıtysyp keri qaıtqanbyz. Jol ústinde bıyl tórtinshi synypty bitirgen nemerem: «Tasattyq degen ne?» dep surady.
Bilgenimshe aıtyp jatyrmyn. Bıylǵydaı qýańshylyq jyly el bolyp jıylyp, arnaıy qurbandyq shalyp, quran baǵyshtap jaratqan ıege jalbarynyp, jaýyn tileý. Erterekte osyndaı rásimdi atqarǵan kezde jumalap jaýyn jaýýshy edi. Kim bilsin, jalbarynyp jaýyn tileýdiń oqylar duǵasy bólek pe? Álde adamnyń peıili bult baýyryn ıitýi kerek pe?
Sary dala áldenege ókpelegendeı sarǵaıa sazaryp jatyr. Manaǵy shalǵyny ala ketpegenime ókindim. Bala kezdegi berekeniń belgisi edi.