• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 29 Maýsym, 2021

Uly dala qundylyqtary – tárbıe negizi

3220 ret
kórsetildi

Búginde ulttyq qundylyqtar degende ana tilimiz, dinimiz, salt-dástúrimiz, ádebı, mádenı baı muralarymyz – babadan mıras bolyp qalǵan kóne jádigerlerimiz eske túsedi. Atalǵan asyl muralarymyzdy urpaqtan urpaqqa jetkizý – óz ultyn ulyqtaǵan árbir azamattyń qasıetti boryshy desem, qatelespeımin. Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly dalanyń jeti qyry» baǵdarlamalyq maqalasy bizdiń Qaraqııa kásiptik kolledjinde de shyn máninde el tarıhyn ózgeshe tanyp, tarıhymyzǵa jańa qyrynan qaraýǵa túrtki boldy.

Qazirgi tańda Qaraqııa kásiptik kol­ledjiniń oqytýshylyq quramy ózderiniń oqý-tárbıe jumystarynda Elbasy maqalasyn zerttep-zerdeleýge aıryqsha nazar aýdaryp, keń kólemde izdenis jumystaryn júrgizý ústinde. Osy kúnge deıin oqý ornynda ulttyq qundylyqtardy nasıhattaý baǵytynda ótken aýqymdy is-sharalar – sonyń dáleli. Atap aıtsaq, atalǵan baǵyt boıynsha dóńgelek ústelder ótkizilip, ǵylymı jobalardy qolǵa alý maqsatynda ólkemizde ornalasqan Shopan ata, Beket ata, Shaqpaq ata, Qara­man ata, Masat ata kıeli oryndaryna kolledj ákimshiliginiń muryndyq bolýy­men saıahattar uıymdastyryldy, ata-baba dástúrin nasıhattaý, urpaq boıyna ulttyq mentalıtetti sińirý, bolashaq ata-analardyń boıyna ulttyq qasıetterdi darytý isinde jańa qarqyn paıda boldy.Ulttyq qundylyqtar, ıaǵnı ana tili­miz, ádebı, mádenı muralarymyz – ata-babamyzdan mıras bolyp qal­ǵan qasıetti jádigerlerimiz. Asyl muralardy urpaqtan-urpaqqa jet­kizý – óz ultyn ulyqtaǵan ár­bir azamat­tyń qasıetti boryshy. Osy maq­satpen kolledjimizdiń stý­dent­teri men Quryq aýylynyń aǵa býyn ardagerleriniń, qurmetti eń­bek demalysyndaǵy ulaǵatty ustaz­dary­nyń kezdesýleri únemi ótkizilip keledi.Qazirgi damyǵan, jańa zamanda ómir súrip jatqan biz, qoǵam músheleri otbasy qundylyqtaryn urpaǵymyzǵa tolyqqandy jetkizip kele jatyrmyz ba, qazirgi otbasy qandaı, qazaq shańyraǵynda ulttyq saltymyz, dástúrimiz, uly babalarymyz salyp ketken sara jol jalǵasyp kele me jáne otbasyndaǵy ul men qyzǵa berilip jatqan áke men ananyń tárbıesiniń mańyzdylyǵy qandaı degen saýaldarǵa jaýabymyzdy alyp, kózimizdi jetkizý maqsatynda kolledj ata-analaryna «Otbasy – tárbıe irgetasy», «Otbasy – adamzat besigi terbetken uıa», «Salt-dástúr – san ǵasyrlyq saf mura» taqyryptarynda suhbattar júrgizildi. TShO kompanııasy «Qoǵamdyq keńes­ter» jobasy boıynsha ult­tyq qundy­lyqtardy dáripteý jónin­degi «Uly dala­nyń rýhy» jobasy­men jeńimpaz atanyp, ol aýyl turǵyn­dary­nyń ıgiligine berildi. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdar­lamalyq maqalasy aıasynda ult tutastyǵy men urpaqtar sabaq­tas­tyǵy, el múddesi men ulttyq qun­dylyqtar mánin tereńdete túsý maq­satynda uıymdastyrylǵan «Ulttyq qundylyq jádigerleri» taqyrybynda kolledjimizdiń oqytýshylary men qyzmetkerleri 50 beınerolık da­ıyndap, bilim alýshy jastarǵa ulttyq tálim-tárbıe berýde. Bul beınerolıkterde ata-babalarymyz qoldanǵan kóne jádigerler, erteden jalǵasyp kele jatqan qolóner buıymdaryn daıyndaý sheberlikteri, salt-dástúrlerdi dáripteý, ulttyq taǵam túrleri týraly maǵlumattar beriledi. Osy beınerolıkter toptamasy kolledjimizdiń 3-qabatynda arnaıy burysh retinde ornatylyp, stýdentterimizge, mektep oqýshylaryna turaqty kórsetilýde. Qazirgi tańda áleýmettik jeli­ler azamattardyń tulǵalyq áleýmet­tenýine erekshe yqpal etedi. Áleý­met­tendirý úderisi barysynda bilim berý tehnologııalary, ádis-tásilderi qol­danylatyndyǵyn eskere otyryp, joǵaryda baıandalǵan aýqymdy jumys­tar týraly málimetter kolledji­miz­diń ınstagramm, feısbýktegi paraq­shalarynda jarııa­lanyp, atalǵan jeli­ler qol­daný­shylaryna túsinikter beri­lip otyrady.Sonymen qatar, dala órkenıetiniń mádenı murasy, eskertkishteri búginde oqý ornynyń aýlasyna jáne Tuńǵysh Prezıdent parkine ornatyldy. Tarıhı tańba­lar shaǵyn kórkem músinderge aınalyp, kóne tarıhty umyt qaldyrmaı, kórý­shiler sanasyn selt etkizerlikteı erek­she súıispenshilikpen jasalǵan. Olar – «Naıza», «Sadaq», «Qazan», «Qobyz», «Asyq», «Qumyra», «Dombyra», «Dýlyǵa», «Kókbóri», «Búrkit». Bul jumys áli de jalǵasyn tabýda.Qoryta aıtqanda, Uly dalanyń ulttyq qundylyqtaryn qazaq má­denıe­tiniń negizgi qaınar kózderi dep bilemiz. Olar­dy jas urpaqtyń sana-sezimi men tárbıe­sine sińirýdegi pedagogıkalyq ujym­nyń eńbegi ólsheýsiz.

Dalabaı BEKMAǴAMBETOV, Qaraqııa kásiptik kolledjiniń dırektory

Mańǵystaý oblysy

Sońǵy jańalyqtar