О́z kásibin jandandyrý arqyly ózgelerdi de jumyspen qamtyp júrgen isker azamattardy túrli kedergiden qorǵaý – memlekettik saıasattyń basym baǵyttarynyń biri. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev: «Memlekettik qurylymdardyń kásipkerlik qyzmetke zańsyz aralasýy, kásipkerlerdiń jumysyna kedergi jasaý memleketke qarsy aýyr qylmys retinde qabyldanýy kerek» dep atap aıtqan. Dese de óz quqyǵyn qorǵaı almaı, keıbir qısynsyz áreketterdiń qurbany bolyp, kedergilerge tap bolyp júrgender az emes.
Redaksııamyzǵa hat joldaǵan kópbalaly ana Lázzat Ábjamalova óz áreketi zańnama talabyna saı bolsa da bildeı mekeme basshysy bazynama qulaq aspady dep ókpeli. Kóp hattyń ishinen kásipker ananyń janaıqaıyna kóńil bólgenimiz beker emes. Máseleniń mán-jaıyna úńilsek, shaǵyn kásipker eki ottyń ortasynda qaldym dep kúıinedi. О́ıtkeni Ile Alataý ulttyq parki oǵan «qonaqúı salmasań, jalǵa alǵan ornyńdy bosat» dese, Almaty qalalyq josparlaý jáne ýrbanıstıka basqarmasy atalǵan oryn qyzyl beldeýde ornalasqandyqtan, onda aýyr qurylys salýǵa bolmaıtynyn alǵa tartqan. Oqıǵaǵa tereń úńilý úshin oqyrman hatynyń keı tustaryna nazar salaıyq: «14 jyldan beri «Ile Alataýy ulttyq parki» aýmaǵy Alma-Arasan shatqalyndaǵy shuraıly jerdi 49 jylǵa jalǵa alyp, otbasylyq kásibimdi júrgizip kelemin. Naqtyraq aıtqanda, kıiz úıler men ashyq alańqaılar tigip, maýsymdyq demalysqa kelgen qonaqtarǵa qyzmet kórsetemiz. Qolymdaǵy qujattarymnyń bári zańnama talabyna saı rásimdelip, ekijaqty kelisimshartpen bekitilgen. Byltyrdan beri «Ile-Alataýy ulttyq tabıǵı parki» RMM bas dırektorynyń tarapynan kórsetilip kele jatqan qysym jóninde jalpaq jurtqa jarııalaýǵa májbúrmin. Jańa basshy qyzmetke kelgeli jumys isteýge múmkindik berer emes. Meniń tarapymnan kelisimshart buzylǵanyn aıtyp, jerdi bosatýymdy talap etip jatyr. Onyń bar aıtar ýáji, meniń ulttyq saıabaqqa qonaqúı salmaı, sáýlet-josparlaý tapsyrmasyn (SJT) berý týraly shartty oryndamaı otyrǵanym eken. Al Almaty qalalyq josparlaý jáne ýrbanıstıka basqarmasy maǵan shaǵyn sáýlet qurylystaryn salýǵa sáýlet-josparlaý tapsyrmasyn bereıin dese, meniń ýchaskem qazirgi ýaqytta Almaty qalasy ákimdiginiń 11.03.2017 j. №1/84 qaýlysymen bekitilgen, qosylǵan aýmaqtardyń egjeı-tegjeıli josparlaý jobasyna sáıkes kósheniń qyzyl syzyqtary sheginde, sý qorǵaý beldeýinde, Prohodnaıa ózeniniń aımaǵynda, «Ile Alataýy memlekettik ulttyq tabıǵı parki» erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqta ornalasqan. Sondyqtan qurylys salýǵa SJT bere almaıdy. Bir sózben aıtqanda, Ulttyq park aýmaǵyna aýyr qurylys salýǵa ruqsat joq. Zań solaı. О́ıtkeni Ulttyq park usynǵan damýdyń bas jospary «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmeti týraly» zańnyń jáne qurylys normalarynyń talaptaryna sáıkes kelmeıdi. Buǵan qaramaǵan jańa basshy «qurylys nysanyn ýaqtyly salmadyńyz» degen jeleýmen maǵan tizesin batyryp otyr. Sonda memlekettiń zańy pármendi me, álde Ulttyq tabıǵı park basshysynyń kelisimsharty qaýqarly ma? Aýdandyq jáne qalalyq deńgeıdegi prokýratýra organdary Ulttyq park tarapynan jasalǵan zańbuzýshylyqty kórip, Ulttyq park óziniń bas josparyn qoldanystaǵy sáýlet zańnamasyna sáıkes keltirmeıinshe, meniń jeke kásipker retinde jáne jer paıdalanýshy retinde qurylysqa tıisti SJT usyna almaıtynyma kóz jetkizdi. Daýdyń mánin túsingen mamandandyrylǵan aýdanaralyq ekonomıkalyq sottaǵylar da zań buzýshylyqty kórdi jáne meniń «tikeleı zańnamalyq tyıymǵa baılanysty» mindettemeni oryndaı almaıtynymdy aıtty. Alaıda keıingi ınstansııa máselege shyndap boılamaı, birinshi ınstansııa sotynyń aktisin alyp tastady jáne sol arqyly meni «sharttyq talaptardy buzdy» degen sheshim shyǵaryp otyr. Biraq men munymen shektelmeımin, sońyna deıin kúresýge daıynmyn. Sebebi bul – meniń otbasymnyń tabys kózi. Meniń qaramaǵymda jumys istep, bala-shaǵasyn asyrap otyrǵan jıyrma shaqty azamat ta bizdiń jaǵdaıǵa alańdap otyr. Osy másele ádil sheshilýi úshin el Prezıdentinen, Joǵarǵy Sot tóraǵasynan arasha suraımyn», deıdi Lázzat Ábjamalova. Kásipkerdi alańdatqan jaıdyń aq-qarasyn ajyratý úshin saýalymyzdy Ile Alataýy Ulttyq parkine baǵyttadyq. Saýalymyzǵa mekemeniń zańgeri jaýap berdi. – Almaty qalasy ákimdiginiń sheshimderi bizge júrmeıdi. Almaty aýmaǵynda bolǵanymyzben, ákimshilik júıemiz elordaǵa baǵynady. Sondyqtan qonaqúı dep jazylsa, qonaqúı bolýy kerek. Biz respýblıkalyq mańyzy bar parkpiz, ákimdik bizge sheshim shyǵarmaıdy. Eger kásipker sheshimge qarsy bolsa, ári qaraı sotqa júginsin, – deıdi Ile Alataýy Ulttyq parkiniń zańgeri Sultan Qojanov. Qazirgi pandemııa jaǵdaıynda shaǵyn jáne orta bıznes aýyr zardap shegip otyrǵany aıtpasa da túsinikti. Memleket basshysy Joldaýynda bul máselege erekshe toqtalyp, «qazirgi kúrdeli jaǵdaılarda bizdiń basty mindetimiz – áleýmettik-ekonomıkalyq turaqtylyqty, jumyspen qamtýdy jáne halyqtyń tabysyn saqtaý» ekenin atap ótti. Qalamymyzǵa ilingen kereǵarlyq kez kelgen kásipkerdiń aldynan shyǵýy ábden múmkin. Ár taraptyń óz shyndyǵy bar desek te, aqıqat – bireý, zań – jalǵyz. Bir eldegi eki memlekettik mekemeniń talaby bir-birine qaıshy kelip jatsa, kásipkerge qaıtpek kerek? Sondyqtan quzyrly oryndar bul máselege beıjaı qaramaı, oń sheshimin shyǵarar degen úmittemiz.
ALMATY