Az ýaqyt qana «jasyl aımaqta» bolǵan Aqmola oblysy derttiń qaıta bas kóterýine baılanysty «sary aımaq» sanatyna ótti. Mamandardyń baǵamdaýynsha, jaǵdaıdyń kúrdelene túsýine jurtshylyq tarapynan vaksına alýǵa nemketti qaraý jáne jalpyǵa ortaq tártipti saqtamaý sebepshi bolyp otyr.
Kúni búginge deıin óńirdegi vaksına alýǵa tıis halyqtyń 118 587-i birinshi komponentti alyp úlgerdi. Bul oraıdaǵy kórsetkish 29 paıyz ǵana. Densaýlyq saqtaý salasynyń qyzmetkerleri túsindirý jumystaryn tııanaqty júrgizip, aýrýhana, emhanalarda ǵana emes, halyq kóp jınalatyn iri saýda oryndarynda da pýnkterin uıymdastyryp jatqanymen, kórsetkish kóńil kónshitpeıtin syńaıly. Osy oraıda el ishindegi qıly qaýesettiń, áleýmettik jelilerdegi alypqashpa sózdiń kesirin tıgizýi ábden múmkin.
Keıbir naýqas adamdar jurtqa kesirin tıgizetinin bilgenimen, úı karantıniniń sharttaryn buzyp, halyq kóp jınalatyn jerlerge barýyn toqtatatyn emes. Bir dertke qýaty ASHYQ jobasy mundaı nemquraıdylyqtyń jolyn kesip tur. Joba óńirde sáýirdiń 21-inen júzege asyryla bastady. Búginge deıin 640 ótinim tústi. Onyń ishinde 510 nysan resmı túrde joba aıasynda jumys isteıtin bolyp, QR-kodyn aldy. Jobanyń tıimdiligi anyq baıqalýda. Sózimiz dáleldi bolýy úshin derek keltire ketelik. Joba júzege asyryla bastaǵannan beri juqpaly aýrýdy taratýy múmkin qoǵamdyq tártipti buzýdyń 109 faktisi anyqtalǵan. Aldyn ala eskertilgenine qaramastan 34 «qyzyl», 75 «sary» mártebeli adamdar qoǵamdyq oryndarǵa kirmekshi bolyp árekettengen. Mundaı oqıǵalar oblys ortalyǵynda ǵana emes, aýdandarda da jıi kezdesedi. Máselen, Býrabaı aýdanynda 32, Kókshetaý qalasynda 29 oqıǵa oryn alǵan. Sondaı-aq Stepnogorsk qalasy men Atbasar aýdanynda da birneshe fakti anyqtalǵan. Bir aıta keterligi, uzaq ýaqyt «qyzyl aımaqtyń» sanatynda bolyp kelgen Nur-Sultan qalasynan keletin jolaýshylar da indet tasymaldaýshylardyń qatarynda. Joǵaryda aıtylǵan aýyryp júrse de qoǵamdyq oryndarǵa barǵan adamdardyń 20-sy Nur-Sultan qalasynyń turǵyndary bolyp shyqty. Olardyń 13-i Býrabaı aýdanynda oryn alǵan, qalǵandary Kókshetaý qalasy men Atbasar aýdanyna tıesili.
Býrabaı baýraıynda qaýip-qaterdiń kóbeıýi jazǵy demalysqa baılanysty bolýy da ábden múmkin. Demek kýrortty óńirde qaýip-qaterdiń aldyn alýǵa baılanysty sharalardyń meılinshe kúsheıtile túskeni lázim. «Qyzyl» mártebeli syrqat adamdardyń ekeýi – Almaty qalasynan kelgen meımandar, sondaı-aq Petropavl men Qaraǵandy qalasynyń «qyzyl» mártebeli birneshe adamy oblys ortalyǵyna kelgen. Kelimdi-ketimdi jolaýshylar aǵyny tyıylmaǵannan keıin derttiń aldyn alý qıyndaı túspek. Jalǵyz kelýshiler ǵana emes, az ǵana ýaqyt «jasyl aımaqtyń» sanatynda bolǵan Aqmola óńiriniń «qyzyl» mártebeli turǵyndary da elimizdiń ózge óńirlerine sapar shegýde. Aıtalyq, Nur-Sultan qalasyndaǵy halyqaralyq áýejaıdaǵy tekseris barysynda «qyzyl» mártebeli – 5, «sary» mártebeli 9 adam anyqtalǵan. Teksere kelgende olardyń bári Aqmola oblysynyń turǵyndary bolyp shyqty.
– «Jasyl aımaqta» bolǵan kezimizde ASHYQ jobasynyń arqasynda jolǵa shyqqan «qyzyl» mártebeli 4 adam anyqtaldy. Búgin olardyń ekeýi ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp otyr. Kókshetaý qalasynda «qyzyl» mártebeli adamnyń telefonyn paıdalaný oqıǵasy oryn aldy. Biz ile tekserdik, sóıtsek aýrýhanada jatqan adamnyń telefonyn ekinshi bireý paıdalanǵan. Sondyqtan biz árkimniń óz densaýlyǵyna muqııat bolý kerek ekenin eskertemiz, – deıdi oblystyń bas sanıtarlyq dárigeri Aınagúl Mýsına.
Jalpyǵa ortaq tártipti buzǵan 10 kásipkerlik nysany jobadan shyǵarylǵan. 22-27 maýsym aralyǵynda ASHYQ jobasy arqyly jumys isteıtin nysandarda 8 karantınge baılanysty tártip buzýshy anyqtalǵan. Býrabaı aýdanynda halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna kelýshilerdiń arasynan «qyzyl» jáne «sary» mártebeli birneshe adam belgili bolǵan. Mundaı oqıǵa Jarqaıyń aýdanynda da oryn alyp otyr. Qoǵamdyq tamaqtandyrý oryndaryna kelgen, Nur-Sultan qalasynyń eki turǵynynyń boıynda dert bar ekeni anyqtaldy. Oblystyń bas sanıtarlyq dárigeri A.Mýsınanyń aıtýyna qaraǵanda, shekteý sharalary jeńildetilmegenimen, «qyzyl aımaqtaǵy» Nur-Sultan qalasynyń tóńiregindegi aýdandarda vırýs juqtyrý deregi azaımaı tur.
– Biz aı saıyn 10 test nátıjesin skrınıng jasaýǵa jiberemiz. Eger qazan aıynda brıtan shtamy bizdiń óńirde birinshi anyqtalǵanyn eskersek, úndi shtamynyń anyqtalý yqtımaldylyǵy da joǵary ekenin aıta ketken jón. О́ıtkeni úndi shtamynyń belgileri birneshe naýqasta baıqaldy, – deıdi A.Mýsına.
Derttiń órshýine sebep bolyp otyrǵan – adamdardyń ózderi. «Jasyl aımaqqa» ótýimiz sol-aq eken, meıramhanalarda jasyrynyp toı, janaza ótkizý, jalǵa beriletin úılerde quda shaqyrý, besik toıyn uıymdastyrý tym kóbeıip ketti. Saldary búgin belgili bolyp jatyr. Eger zııany mol ádetten birjola tyıylmasaq, aýrýdyń aldyn alý múmkin emes.
Aqmola oblysy