«Ortoprot» seriktestigine qarasty protezdeý-ortopedııalyq ortalyǵynda bolǵanda múgedekterdiń quqyqtaryn qorǵaý jáne olardyń ómir súrý deńgeıin jaqsartý baǵytynda naqty qadamdar jasalyp jatqanyna kóz jetkizdik. Buryndary múgedekterge múgedek dep olardy qoǵamnan tys ómir súretin adamdar dep qaraǵan da ýaqyt bolǵanyn nesine jasyramyz.
«Ortoprot» seriktestigine qarasty protezdeý-ortopedııalyq ortalyǵynda bolǵanda múgedekterdiń quqyqtaryn qorǵaý jáne olardyń ómir súrý deńgeıin jaqsartý baǵytynda naqty qadamdar jasalyp jatqanyna kóz jetkizdik. Buryndary múgedekterge múgedek dep olardy qoǵamnan tys ómir súretin adamdar dep qaraǵan da ýaqyt bolǵanyn nesine jasyramyz. Jerimizde ornalasqan áskerı polıgondardyń zardaptaryn tartyp, osy kúnge deıin aýyldarda turyp jatqan qanshama múgedektiń taǵdyry arbaǵa, tósekke baılandy. Zaman ózgerisine saı kelgen órkenıet talaptary múgedekterge degen osyndaı kózqarasqa núkte qoıdyrdy. Biz múmkindigi shekteýli adamdardyń ómir súrý jaǵdaıyn deni saý adamdarmen teńestirý jónindegi jalpyǵa ortaq maqsatty qolǵa aldyq. О́ıtkeni, múgedek jandarǵa ortalyqtyń qanshalyqty kerektigin túsindik, deıdi protezdik-ortopedııalyq ortalyq dırektory Aıgúl Hamıeva.
Aıgúl mamandyǵy boıynsha medbıke eken. 80-jyldardyń sońynda Polshada áskerı boryshyn atqaryp júrgen keńes áskerleriniń qatarynda sol jerdegi gospıtaldarda medısınalyq-dárigerlik kómek kórsetken eken. О́ndiristi óńirge oralǵan soń, Aqsýdaǵy ferroqorytpa zaýytynyń emhanasyna ornalasady. Osy jerde medbıke bola júrip, jumys barysynda kenetten óndiristik jaraqat alyp qalatyn nemese jumysqa jaramsyz degen múgedektik sanatqa qosylatyn keıbir jumysshylardy kórip júrdi. Aıgúlge qazirgideı ortopedııalyq protezdik ortalyq ashý ıdeıasy, ıaǵnı jumystan shettep qalǵan adamdarǵa jasandy aıaq-qol jasaý arqyly kómektesý, ómirge qaıta oraltý maqsaty osy kezderde oıyna kelse kerek. Sóıtip, 2003 jyly Aqsý qalasynda «Ortoprot» dep atalatyn ortalyq ashady. Sol kezde 7 protez jasaýshy dáriger qyzmet jasap, eki-aq túrli buıym jasaıdy.
Shaǵyn ǵana Aqsý qalasyn aıtpaǵannyń ózinde respýblıkalyq kólemde ol kezeńderde jasandy aıaq-qol jasaıtyn protezshi mamandar sırek edi. Ol úshin Reseıge attandyryp, oqytyp daıyndaıtyn.
– Bizdiń ortalyq memlekettik tapsyrys boıynsha jumys isteıdi. Jylyna 1 myńnan astam protez jasaımyz dep josparlap otyrmyz. Bir protezdi aıaqty nemese bir jasandy qoldy jasaýǵa bir aptadaı ýaqyt ketedi, – dedi Aıgúl bizben áńgimesinde.
Aıgúl basqaratyn ortalyqtyń jasandy qol-aıaqtaryn tutynatyn múgedek jandar ómirdiń ár salasynda qyzmet istep júrgen kórinedi.
– Dátke qýat degen osy. Jasandy aıaq-qoly bar adamdardy biz eshkimge jarııalap aıtpaımyz. Qupııa saqtalady. Biz jasaǵan aıaq-qoldardy «kıip» júrip te ómirge bala ákelgen analar bar. Jol apatyna túsip qıyndyq kórgen jandar da bizder jasaǵan aıaq-qoldardy «kıip», ári qaraı ómir súrip, tirshilik etýde. Buǵan da shúkirshilik, – dedi Aıgúl bizge jasandy aıaq-qoldardy kórsetip.
Ortalyqta dárigeri bar, tehnık protez jasaýshylary bar 30 adam jumys isteıdi. Olar memlekettik tapsyrys boıynsha múgedek jandarǵa protez, ıaǵnı jasandy aıaq-qol jasaýmen jáne arnaıy ortopedııalyq aıaq kıimder tigýmen aınalysady. Sonymen birge, «Ortoprot» seriktestigi protezdi-ortopedııalyq buıymdar shyǵarady, medısınalyq qyzmetter kórsetedi. Negizgi óndiris 8 seh pen medısınalyq stasıonardan turady. Ortopedııalyq aıaq kıim, jambas protezin jáne 40-tan astam buıym túrin shyǵarady. Aýyldardan keletin múgedek jandarǵa arnalǵan stasıonarlyq bólmelerinde barlyq jaǵdaı jasalǵan.
– Biz ár múgedektiń jeke medısınalyq kórsetkishterine qarap otyryp, protezdiń, ıaǵnı jasandy aıaq-qoldyń dáldigin saqtaýǵa, shyn aıaq-qol sekildi dál ornyǵyp túsýine basa mán beremiz. Jasandy aıaq-qol naǵyz shynaıy túrdegi aıaq-qol sııaqty múgedek jan ony paıdalana alatyndaı joǵary sapaly bolýy qajet, – deıdi protezshi ıaǵnı jasandy qol-aıaq jasaýshy Vladımır Kopynov.
Ortalyqta Vladımırmen birge jasandy aıaq-qol jasaýshylar Gúljan Mustafına, Vıktor Kýrganek, Gúljan Qusaıynova, Ámına Elonınalar jáne Aıgúldiń joldasy, osy jumystaǵy kómekshisi Sergeı Nesterev te birge eńbek etýde. Olardyń basty maqsattary – múgedekterdi ońaltyp, qatarǵa qosý.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
PAVLODAR.