Ipotekalyq nesıe portfeliniń 52%-y Nur-Sultan men Almatyǵa tıesili. Bul týraly 2021 jyldyń alǵashqy bes aıyndaǵy Qazaqstandaǵy QQQ sholýynda aıtylǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Naryqtyń taǵy tórtten bir bóligi Mańǵystaý, Aqtóbe, Shyǵys Qazaqstan jáne Qaraǵandy oblystary men Shymkenttiń enshisinde. Qalǵan aımaqtardyń úlesi 4-ten 6%-ǵa deıin.
Osy oblystar men qalalarda ıpotekalyq nesıeleýdiń ósý qarqyny 2020 jyly 23-ten 48%-ǵa deıin jetti. BJZQ málimetteri boıynsha 2021 jyldyń maýsym aıynyń sońynda jyljymaıtyn múlik satyp alýǵa jáne ıpotekalyq nesıeni óteýge 1,5 trln teńgeden astam qarajat aýdaryldy. Bir rettik tólemderdiń ortasha mólsheri 4,6 mln teńgege jetti, tólemderdiń eń kóp mólsheri Qazaqstannyń batysynda - Mańǵystaý men Atyraý oblystarynda, sondaı-aq Almaty men Nur-Sultanda baıqaldy.
Turǵyn úı satyp alýǵa jáne «Otbasy» bankinen nesıe berýdi keńeıtýge arnalǵan memlekettik baǵdarlamalardyń nátıjesinde turǵyndardyń joǵary suranysy naryqty alǵa jyljytty. Jyljymaıtyn múlik quny, pandemııaǵa jáne eldegi iskerlik belsendiliktiń tómendeýine qaramastan, 2020 jyly bastapqy naryqta 5%-ǵa, qaıtalama naryqta - 14%-ǵa ósti. Bıyl turǵyn úı jyljymaıtyn múliginiń qymbattaýy zeınetaqy qorlary esebinen jalǵasyp jatyr.
«Bul sharalar baǵanyń ósýine áser etkeni sózsiz: qańtardan mamyrǵa deıin bastapqy turǵyn úı baǵasy 9%, ekinshi deńgeıli turǵyn úı 16%-ǵa ósti. Ekinshi deńgeıli turǵyn úı naryǵyndaǵy baǵalardyń ósýiniń joǵarylyǵy bastapqy jáne ekinshi deńgeıli turǵyn úıler arasyndaǵy baǵa aıyrmashylyǵymen baılanysty. Bul qazirgi kezde bastapqy turǵyn úıdiń paıdasyna 25-27% quraıdy (2019 jyly turǵyn úı arasyndaǵy baǵa aıyrmashylyǵy 46% qurady). Sondaı-aq eldegi ınflıasııalyq prosesterdiń jáne qurylys materıaldary men kompanııalardyń qyzmetteri qymbattaǵan saıyn qurylys kompanııalarynyń baǵa saıasaty ózgeredi», deıdi QQQ sarapshylary
«7-20-25» jáne «Baspana HIT» jeńildetilgen nesıeleý baǵdarlamalaryn aıaqtaý, QQQ pikirinshe, ıpotekalyq nesıelendirýdiń qol jetimdiligine áser etpeıdi eken. 2021 jyldyń maýsym aıynan bastap kóptegen bankter qarajat lımıtiniń sarqylýyna baılanysty baǵdarlamasyna ótinimder qabyldaýdy toqtatty. Demek, qyrkúıek aıynda el kóleminde turǵyn úı baǵasy arzandaıdy degen pikirdiń shyndyqpen sáıkesip jatqan tusy osy.
Sońǵy eki jyldaǵy turǵyn úı naryǵynda nesıelendirýdiń joǵary qarqyny bolashaqta qosymsha táýekelder týdyrýy múmkin. Osyǵan baılanysty memlekettik baǵdarlamalardy birtindep qysqartý jaǵdaıdy tepe-teńdikte ustap otyrýy kerek. Ipotekalyq nesıe naryǵy ol úshin tabıǵı qarqynmen óse beredi, munda turǵyndardan qalyptasqan suranysy naryq ósýiniń faktory bolyp qala beredi», deıdi sarapshylar.
Eske salaıyq, «Baspana HIT» baǵdarlamasynyń 600 mıllıard teńge lımıti 2021 jyldyń sońyna deıin ıgeriledi. Ipotekalyq nesıelendirýdiń suranysy men ósýin eskere otyryp, 7-20-25 baǵdarlamasy bólingen 1 trln teńge lımıti ıgerilgennen keıin 2022 jyldyń aıaǵyna deıin jalǵasýy da múmkin. Memlekettiń nesıelik baǵdarlamalardan birtindep shyǵýy naryq qaǵıdattaryna jol ashady. Ázirshe halyqty turǵyn úımen qamtamasyz etý boıynsha memlekettik turǵyn úı saıasatyn «Otbasy» bank júzege asyrady.