Qazaqstan boıynsha 30 jyl burynǵy ystyqtyń rekordyn jańartqan bıylǵy aptap Soltústik Qazaqstandy da aınalyp ótken joq. Elimizde jınalatyn barlyq astyqtyń tórtten birin beretin óńir eginshileri 10-15 kún boıy turyp alǵan 30-35 gradýstyq mı qaınatar ystyqtan, qurǵaqshylyqtan jaryla bastaǵan jerlerdi kórip qatty sasqan.
Alǵashqy ystyq tipti mamyr aıynda bolyp, egis júrip jatqandaǵy topyraq qara boran bolyp aspanǵa kóterilip jatty. Topyraq basqan dıqanshylardyń kózi shahterlerden kem bolǵan joq. Dán baılana bastaǵan sút tárizdes aq ýyz shaqtaǵy ystyq, mamandardyń aıtýyna qaraǵanda, onyń 20-30 paıyzyn býlandyryp jiberdi. Qazaq aýyldary ǵana emes, musylman turǵyndary bar barlyq eldi meken jappaı tasattyq berip jatty. Keıbir aýyldarda halyqtyń tilegi qabyl bolyp, qara nóser quıyp ketkenderi de boldy. Biraq aptap ystyqtyń beti uzaq ýaqyt qaıtpady. Shóp kúıip ketti. Quraǵy belýardan kelip, jaıqalyp turatyn alqaptar jarylyp, shóbi sary kúıikke aınalǵan.
Biraq aýyryn bergen Jaratqan jeńilin de berip jatyr. Qazir – shildeniń ortasy. Dánniń tolyǵa bastaǵan shaǵy. 11-nen bastap úzbeı jaýyp turǵan jańbyr egistiń ósýimen qosa dániniń tolyǵýyna da jaqsy yqpal etip tur. Sondyqtan soltústikqazaqstandyq dıqandar bıylǵy astyqtan da dámeli. Masaq az bolǵanymen dán tolyq bolyp, bıdaıy sapaly bolar desip júr.
Oblystaǵy 7 myń gektar alqapqa astyq egetin dańǵaıyr dıqandardyń biri Jomart Omarov kúzgi berekesi bolsa bıylǵy astyq jaman bolmaıdy dep joramaldaıdy. Ol shóptiń de qaıtadan qaýlap shyǵyp ketýinen úmitti.
Soltústik óńir dıqandary qazir egis dalasyn ártaraptandyrýǵa qatty kirisken. Qazir munda bir mln gektar alqapqa deıin maıly daqyldar egilgen. Respýblıkadaǵy barlyq maıly daqyldardyń úshten birin osy oblys beredi. Sonyń ishinde kúnbaǵys, qaraqumyq, burshaq alqaptary jyl saıyn artýda. Bular dándi daqyldardan kesh jınalady. Qazirgi jańbyrlar olardyń tolyǵýyna da ıgi áserin tıgizýge tıis.
Byltyr soltústikqazaqstan- dyqtar 4,5 mln tonna astyq alǵan. Gektar berekeligi 15 sentnerden aınalǵan. Biraq bıyl ol mejeden 20 paıyzdaı tómen bolatyny qazirdiń ózinde kórinip tur. Bıyl Qazaqstan 8 mln tonna astyqty eksportqa shyǵarýdy josparlaǵan. Árıne, bıylǵy aptap bul mejeniń oryndalýyna jibermesi haq.
Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń agronomııa bóliminiń basshysy Baqtııar Toqjigitov bıylǵy qýańshylyq bizdiń oblys dıqandaryna bálendeı zııanyn tıgizbeı, astyq byltyrǵy mejeden sál kem bolǵanymen jalpy jaman bolmaıtynyna senimdi. «Zenchenko ı K» KS, «Tuqym» JShS, «Novomıhaılovskoe 2003» JShS sııaqty tuǵyry berik, sharýasy myǵym dep esepteletin agroqurylymdar bıyl da bıik mejeden tabylýy tıis. Olar hımııalyq tyńaıtqyshtardy da dál ýaqytynda sińirip, astyq alqaptaryn merziminde kútip otyrǵanyn aıtady ol. Biz de mamannyń aıtqany oryndalýyn tilep otyrmyz.
Soltústik Qazaqstan oblysy