Májilis depýtattarynyń el óńirlerindegi saılaýshylarmen kezdesýleri jalǵasýda, dep habarlady tómengi Palatanyń baspasóz qyzmeti.
Májilis Tóraǵasynyń orynbasary Balaım Kesebaeva, Májilis depýtattary Ǵalym Ámireev, Baqytbek Smaǵul, Gennadıı Shıpovskıh jáne «Aq jol» fraksııasynyń múshesi Berik Dúısenbınov Qyzylorda oblysyndaǵy shalǵaı eldi mekenderge baryp, qýańshylyq oryn alǵan aýyldardy aralady.
Vıse-spıker tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan Aral aýdanynda turǵyndarmen kezdesý barysynda qýańshylyq, jaıylymdyq, shabyndyq jerlerdi sýlandyrý, tórt túlik malǵa qajetti jemshóp, jol máseleleri qıyndyq týdyryp otyrǵanyna nazar aýdardy.
Májilismender Aral aýdanyndaǵy Qambash kóli aımaǵynyń qazirgi jaǵdaıymen tanysyp, Qamystybas, Bógen, Qaratereń, Jańaqurylys eldi mekenderi turǵyndarymen júzdesip, jergilikti jerdegi túıtkildi máselelerdi anyqtady.
Balaım Kesebaeva qýańshylyq máselesi júıeli túrde aınalysatyn aýqymdy problema ekenin, buny aýmaqaralyq deńgeıde kóterý qajettin aıtty. Sonymen qatar sý máselesine óte baıyptylyqpen qarap, ekologııamen muqııat aınalysý qajettigin atap ótti. Depýtattar basqa oblystardan tasylyp jatqan jemshópti jurtshylyqqa jetkizý, onyń baǵasy qoljetimdi bolýy máselelerin, sondaı-aq sýmen qamtý, bulaq kózderin ashý sekildi túıtkilderdi sheshý joldaryn qarastyrdy.
Sondaı-aq Májilis depýtattary Qazaly, Syrdarııa, Shıeli, Jalaǵash, Qarmaqshy aýdandaryna jáne shalǵaı jatqan aýyldyq eldi mekenderge baryp, halyqtyń tynys-tirshiligimen tanysty.
Májilismender Dúısenbaı Turǵanov pen Nurlybek Ojaev Atyraý oblysynyń Isataı aýdanyna jumys saparymen bardy. Onda 2022 jyldyń sońyna deıin aıaqtalýy tıis Atyraý-Astrahan kúre jolynyń qurylysymen tanysty. Pandemııa kezinde jol salý jumystary toqtamaǵanymen, jergilikti turǵyndardyń aıtýynsha, qurylys baıaý júrýde. Aıta ketý kerek, qazir 277 shaqyrym joldyń 53 %-dan astam bóligi aıaqtalǵan.
– Qazirgi ýaqytta el ishi qaýipti indetten zardap shegip otyrǵanda jol salý jumystarynyń toqtamaı júrgizilýi kóńilge qýanysh uıalatady. Dese de, bul máseleniń sheshilýin halyqtyń kóp jyldan beri kútkeni, ábden shymbaıynan ótkeni belgili. Sondyqtan da osy mańyzy zor jol qurylysynyń sapaly júrgizilip, ýaqtyly aıaqtalýy basty nazarda bolady, – dedi Nurlybek Ojaev.
Sapar barysynda depýtattar Isataı aýdanynyń ortalyǵy Aqqystaý aýylynda turǵyndarmen júzdesip, olardyń ótinish-tilekterin tyńdady. Aýyldyqtar ekologııalyq máselelerdi ortaǵa salyp, usynystaryn da jetkizdi. Qazir aýdan sý tapshylyǵynyń saldarynan qıyndyq kórip otyr. О́ıtkeni jaıylym men shabyndyqqa sý shyqpaı, tórt túliktiń jaǵdaıy qıyndaǵan. Odan bólek, Kaspıı teńizi deńgeıiniń tómendeýine baılanysty qalyptasqan qıyndyqtar da aıtyldy. Májilis depýtattary atalǵan máselelerdiń oń sheshilýine kúsh salatyndaryn jetkizdi.
Májilistegi Nur Otan partııasy fraksııasynyń músheleri Amanǵalı Berdalın, Ǵalymjan Eleýov jáne Zúlfııa Súleımenova Aqtóbe oblysynyń Alǵa qalasyndaǵy áleýmettik turǵyn úılerdiń qurylys alańynda qurylysshylarmen problemalyq máselelerdi talqylady.
Partııanyń saılaýaldy baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi Jol kartasyna Alǵa aýdanynda 2021-2025 jyldary 3 bes qabatty 60 páterli jalǵa beriletin kommýnaldyq turǵyn úıler salý engizilgen. Qazir olardyń ekeýiniń qurylysy qarqyndy júrgizilip jatyr. Birinshi úı qyrkúıek aıynda salynyp bitýge tıis. 2023 jyly paıdalanýǵa berý josparlanǵan ekinshi úıdiń irgetasy sáýir aıynda qalansa da, jumysty jyl sońyna deıin aıaqtaý uıǵarylyp otyr. Bul belgilengen merzimnen eki jyl erte.
– Biz úshin partııanyń saılaýaldy baǵdarlamasyna engizilgen nysandardy salýǵa memlekettik bıýdjetten bólingen qarjyny sapaly ıgerý mańyzdy. Merdigerlerde 2018 jyly daıyndalǵan smetalyq qujattama boıynsha suraqtar bar. Bıylǵy kóktemnen bastap qurylys materıaldarynyń baǵasy aıtarlyqtaı ósti. Mysaly, syrttan ákelinetin armatýra shamamen eki ese qymbattady. Nur Otan partııasynyń óńirlik damý boıynsha keńesinde biz bul máseleni kóterdik. Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrliginiń ókilderi jaqyn arada bul jaǵdaıdan shyǵýdyń joly tabylatynyna sendirdi, qurylysshylarǵa kómek kórsetiledi, – dedi Amanǵalı Berdalın.
Al Májilis depýtaty Zúlfııa Súleımenova jetim balalar men kópbalaly analardyń máselelerin sheshý úshin áleýmettik turǵyn úı salýdyń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy.
– Qazir Májiliste talqylanyp jatqan bala quqyqtaryn qorǵaý máseleleri jónindegi zań jobasynda jetim balalar men ómirlik jaǵdaılarǵa baılanysty ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń turǵyn úı quqyǵyn qorǵaýǵa baǵyttalǵan normalar qarastyrylady. Kópbalaly analardy óz shańyraǵymen qamtamasyz etý de basymdyqqa ıe. Sondyqtan mundaı qurylystardyń mańyzy erekshe, – dedi Zúlfııa Súleımenova.
Májilis depýtattary, Nur Otan partııasy fraksııasynyń músheleri Almaty oblysynda halyqty jumyspen qamtý máseleleri qalaı sheshilip jatqanyna kóńil bóldi. Danııar Álimbaev, Aıgúl Quspan, Álııa Ábsemetova, Maqpal Tájmaǵambetova, Janarbek Áshimjanov jáne Janna Telpekbaeva Aqsý aýdanyndaǵy Aksu Kant qant zaýytyn jańartý jumystarymen tanysty.
Búgingi tańda bul kásiporyn – elimizdegi óziniń shıkizat bazasy bar jáne qant qyzylshasyn, bıdaı, jońyshqa ósiretin jalǵyz qant zaýyty.
Zaýyt dırektory Samat Nádirbaevtyń aıtýynsha, kásiporyn memleket pen ınvestorlardyń qoldaýymen jumys isteıdi. О́tken jyly zaýyt jemshóp naryǵynda múldem jańa ónim – syǵymdalyp, pakettelgen qant qyzylshasy syǵyndysyn shyǵarýdy bastaǵan.
– Zaýyttyń óndiristik qýattylyǵyna shyǵý úshin biz qosymsha sýarmaly jerlerdi iske qosý esebinen, onyń ishinde tamshylatyp sýarýdy engizý, zaýyttyń jer ýchaskelerin ozyq sharýa qojalyqtaryna uzaqmerzimdi jalǵa berý arqyly egis alqaptaryn ulǵaıtýdy josparlap otyrmyz. Sondaı-aq qurǵaq shıkizatyn satyp alý jáne qaıta óńdeý máselesi pysyqtalýda, – dedi Samat Nádirbaev.
Májilismender jergilikti halyqty jumyspen qamtý múmkindikterine nazar aýdardy.
– О́ndiriste jergilikti jastardyń osy isti oqyp, qosymsha mashyqtar alýyna múmkindik bar ekendigi qýantady, – dep atap ótti Aıgúl Quspan.
Aýdandaǵy kezdesýler barysynda Májilis depýtattary birqatar problemalyq máseleni, sonyń ishinde Aqsý, Býıen ózenderiniń boıynda sý qoımasynyń joqtyǵyn, sondaı-aq ırrıgasııalyq jelilerdi júrgizý qajettigin talqylady. Sonymen qatar aýdandyq aýrýhana úshin kompıýterlik tomograf satyp alý máselesi de kóterildi.
Májilis depýtattary, Nur Otan partııasy fraksııasynyń músheleri Gúldara Nurymova men Meırambek Tólepbergen Jambyl oblysy Jambyl aýdanyndaǵy «Tımofeev» sharýa qojalyǵynyń eńbekkerlerimen kezdesti.
Sharýa qojalyǵynyń basshysy Andreı Tımofeev birqatar problemalyq máseleni ortaǵa saldy. Sonyń biri – aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn satyp alý. Búginde tehnıkany 17%-ben lızıngke alýǵa bolady, onyń 10%-yn memleket qaıtarady. Biraq másele fermerlerge osy 10%-dy alý qıynǵa soǵyp otyrǵanynda. Aldymen fermerdiń ózi barlyq 17%-dy tóleıdi, sodan keıin onyń ótinishi negizinde 10%-y qaıtarylady. Bul prosess ýaqyt alatyndyqtan, fermerlerdiń jumysyn, ásirese egin egý kezinde qıyndatady. Osyndaı jaǵdaı janarmaı boıynsha da baıqalady.
Sonymen qatar bıylǵy qurǵaqshylyqtan paıda bolǵan jemshóp tapshylyǵy onyń qunynyń artýyna jáne ónimniń qymbattaýyna ákeletini jaıynda sóz qozǵaldy. Buǵan óńirdegi et baǵasynyń 300-400 teńgege ósýi aıǵaq.
Depýtattar sharýalar qoıǵan suraqtarǵa jaýap berip, azyq-túlik baǵasyn turaqtandyrý boıynsha Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes tıisti jumystar júrgizilip jatqanyn jáne mal azyǵynyń tapshylyǵy máselesi agrarlyq sektordy damytý boıynsha aımaqtyq Qoǵamdyq keńeste qaralatynyn aıtty.