Pavlodar oblystyq aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Gúlnar Amanjolovanyń málimetinshe, óńirde aýyl ákimin saılaý 44 aýyldyq okrýgte ótkiziledi. Jalpy sany 75 myń turǵyny bar 130 aýyldyq eldi mekende 52 myń saılaýshy bar.
Aýyl ákimi bolǵysy keletin 168 úmitkerdiń 35-i – Nur Otan partııasynan, 4-ýi – «Aýyl» partııasynan, 8-i – «Aq jol», 3-ýi – ADAL partııasynan usynylǵan, al ózin ózi usynǵandar sany – 109. Olardyń ishinde muǵalimder, ınjenerler, ekonomıster jáne aýyl sharýashylyǵy mamandary bar. Kandıdattardyń 118-i – áıelder, ıaǵnı er-azamattardan eki eseden asa kóp. Genderlik teńdik qyzýa ma, áıteýir, qyz-kelinshekterimiz ákim bolýǵa asyǵýly.
Gúlnar Amanjolovanyń aıtýynsha, ótinish bergen 168 úmitkerdiń 142-si tirkeýden ótken. Al qalǵandary saılaýǵa jiberilmegen, sebebi 18 adam ákim laýazymyna kandıdatqa qoıylatyn biliktilik talaptaryna saı kelmegen bolsa, 2 úmitkerdiń sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyqqa jol bergendigi anyqtalǵan, taǵy bir úmitker zeınetker eken.
Máselen, Aqqýly aýdany aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń málimetinshe, saılaýǵa qatysqysy kelgen úmitkerlerdiń biri kiris bólimine merzimi ótip ketken qujattar tapsyrǵan. Sondaı-aq Pavlodar oblysyndaǵy aýyl ákimi atanýǵa úmitkerdiń biri – Nur-Sultan qalasynyń, ekinshisi Soltústik Qazaqstan oblysynyń turǵyndary bolyp shyqqan.
«Partııalyq emes baıqaý ortalyǵy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi oblystyq fılıalynyń jetekshisi Alma Qozbaevanyń aıtýynsha, monıtorıng júrgizýge óńirde 400-den astam baıqaýshy daıyndalǵan. Olar 126 saılaý ýchaskesinde tıisti baqylaý is-sharalaryn júzege asyrady.
Buǵan deıin aýyl turǵyndary: «Biz osy aýyl ákimin nege ózimiz saılamaımyz? Myna ákim ne bitirip júr, ózi qalada turady. Kólikpen kelip-ketip jumys isteıtin adam durys ákim bola ala ma?», degen suraq qoıyp jatýshy edi. Endi, mine, Memleket basshysy usynǵan «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyna sáıkes aýyl turǵyndarynyń jergilikti ákimderdi ózderi saılap, aýyldyq aýmaqtardy damytýǵa jáne jergilikti mańyzy bar máselelerdi sheshýge qatysýyn keńeıtýge qolaıly múmkindik berildi.
Oblystaǵy aýyldyq eldi meken turǵyndarynyń sany azaıyp, 223 myńdaı adam qalǵanyn eskersek, ásirese shalǵaıdaǵy aýyldarǵa janashyr da isker ákimder kerek. Sý men jol joq, mektebi men úıleri tozǵan aýyldardyń ábden qajyǵan turǵyndary ádil saılaý ótkizip, óz basshysyn ózderi saılaýǵa yqylasty.
Qazir keı aýdan ákimderi sý qubyrlaryn tarttyq, úılerine deıin jetkizdik dep esep berip jatady. Al is júzinde jaǵdaı basqasha bolyp shyǵady. Mysaly, qubyr tartylyp, taza aýyz sý keldi degen Qojamjar aýylynda issaparda bolǵanymyzda kelgen sý ishýge jaramaıtyn bolǵandyqtan, bótelkege quıylǵan sýdy satyp ákep, shaı ishkenimiz bar. Mundaı keleńsiz jaılar az emes.
Aýyl halqy qazir oıanǵan. Jaıly oryntaqqa jaıǵasqan týysynan paıda bolmasa, onyń erkeligin kótere almaıdy. Aıtalyq, Maıqaıyń kentiniń turǵyndarymen til tabysa almaǵan ákim jurtshylyq talabymen ornyn bosatqan. Qazir jergilikti turǵyndar ózderi qoldaǵan jas ákim Erbatyr Moldataevpen birlese jumys isteýde.
Buǵan deıin bizdiń óńirde keıbir burynǵy basshylar, aýdan ákimderi aýylǵa jete mán bermeı keldi. Mysaly, kúmbezderi jarqyraǵan keseneleri, qyrýar qarjy jumsap ashylǵan mýzeıleri bar shalǵaı aýyldar az emes. Alaıda sol aýyldarda ne sý joq, ne jol joq. Áleýmettik jaǵdaılary tómen. Mektepteri ábden tozǵan. Osyndaı aýyldardyń keıbir ákimderi bolyp joǵary turǵan ákimderdiń týystary taǵaıyndalyp kelgendigi jasyryn emes. Mysaly, bir aýyldyń ákimi bolyp joǵary jaqta otyrǵan «dókeıdiń» tabyn-tabyn jylqysyna bas-kóz bolatyn jaqyn adamy taǵaıyndalǵan. Bul jaǵdaıdy búkil aýyl biledi. Issaparǵa barǵanymyzda turǵyndar: «Nege bulaı? Ákimdi ózimiz saılasaq qalaı bolady?» dep ishki renishterin bildirgeni esimizde.
«Serik Úmbetov Jambyl oblysynyń jańa ákimi bolyp kelgende, eń aldymen Qarahan kúmbezine baryp, duǵa oqytty. Sodan keıin Myńbulaqtaǵy Baýyrjan Momyshulynyń mýzeıine baryp, taǵzym etti.
Aýyl ákimi:
– Men Baýyrjannyń týysymyn, – dep tanystyrdy ózin. Sonda:
– Týysy bolsań, myna mýzeıdiń tóbesinen nege tamshy aǵyp tur? Aınalasy nege las? – dedi oblys ákimi.
«Bir kem dúnıe», dep jazǵan edi marqum Sherhan aǵamyz «Aqymaqqa – shapalaq» degen jazbasynda. Sol sııaqty jańadan saılanatyn ákimder «Aqymaqqa – shapalaq» degizbeı, aýylǵa janashyr bolsa eken deısiń. Aýyldan jurt ketse, qazaqtyń jeri men malyna kim ıe bolmaq?
Aýyl ákimin saılaý aýyl turǵyndarynyń belsendiligi men sana-seziminiń artýyna yqpal etedi. Árbir saılaýshy osy saıası naýqanǵa qatysý arqyly óz aýylynyń bolashaǵyna áserin tıgize alatynyn túsinýi kerek.
О́ńirdegi aýyldarǵa jıi baryp júrgendikten, kóp aýyl ákimin jaqsy bilemiz. Biraq sana-sezimi sergek, kókiregi oıaý, qulaǵy túrik, aýyl sharýasyn dóńgeletip júrgen pysyq ákimderdi kórgenimiz óte sırek.
...Bir aýylǵa barǵanymda aýyl ákimi hatshy qyzǵa:
– Aıgúl, «Qazaqstan egemeni» degen gazetten tilshi keldi. Aýyldyń áleýmettik tólqujatyn suraıdy, mynaý oryssha eken, qazaqshasyn taýyp bershi bul kisige, – degeni bar. Al endi halyq tikeleı saılaıtyn aýyl ákimderi tym bolmasa elimizdiń bas basylymynyń ataýyn durys aıta alatyn azamattar bolsa eken degen tilegimiz bar.
Pavlodar oblysy