Aýyldyq okrýg ákimderin halyqtyń tikeleı saılaýy – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ýáde etken saıası ózgerister men bastamalardyń eń mańyzdysy dep bilemin. Bul elimizdegi demokratııalyq prosesterdiń syrttan ımporttalmaı, ishten júrýine, tómennen bastap satylap damýyna, sóıtip júıeli ózgeristerdi týdyrýǵa zor yqpalyn tıgizetin bolady.
Endi eki jyldan keıin aýdan jáne qala deńgeıindegi ákimderdi saılaý máselesi qoıylyp otyr. Sondyqtan da halyqpen kúndelikti betpe-bet kezdesip, máselesin jedel sheship daǵdylanǵan, quzyreti mol atqarýshy bılik organdarynyń jurt aldyndaǵy jaýaptylyǵy men baqylaýda bolýyn toqtaýsyz jetildire berýge tıispiz.
Byltyrǵy Nur Otan partııasy ótkizgen praımerız – halyqtyń kez kelgen demokratııalyq jańalyqtar men bastamalarǵa daıyn ekendigin kórsetti. Árıne, praımerız ákelgen jaǵymdy qubylystarmen qatar, eleýli kemshilikter de oryn aldy. Muny men oǵan qatysýshy jáne zertteýshi ǵalym retinde jaqsy bilemin. Sol kezde «aldaǵy bolatyn ákimder saılaýy praımerızdiń óz talabyna saı ótýine zor yqpal tıgizedi» dep aıtqan bolatynmyn. Sebebi halyq saılaǵan ákim – kez kelgen demokratııalyq prosedýrany, sonyń ishinde praımerızdi de halyqtyń qalaýyna saı uıymdastyrýǵa ishteı múddeli.
Sondaı-aq ákimderdi saılaý elimizde kenje damyp otyrǵan azamattyq ultty qalyptastyrýdyń basty kórsetkishi retinde kórinis taýyp otyr. Rýlyq-týystyq baılanystar synalyp, onyń memlekettik sana qalyptastyrýda, azamattyq ultqa ulasýymyzda zııandy ekendigi aıtyldy. Máselen, bizde sybaılas jemqorlyqqa tózbeýshilik mádenıeti osydan on jyl buryn joq edi. Halyqtyń boıynda mundaı áleýmettik ımmýnıtet qalyptaspaǵan bolatyn. Al qazir jurt jemqorlyqty, oǵan jol berýi múmkin kez kelgen jaǵdaıdy aıyptaıdy. Aýyl ákimderin saılaý kezinde de halyqtyń basym kópshiligi osy ustanym tóńiregine shoǵyrlanyp otyr.
Jalpy, buryndary konstıtýsııalyq mehanızm durys jumys isteýi úshin saıası plıýralızm mańyzdy dep oılaýshy edim, praımerızge qatysqannan keıin bul paıymyma túzetý engizdim. Dál qázir mańyzdysy – ádil saılaý ótkizý, halyqtyń tikeleı daýys berýi jáne saılanǵan tulǵany baqylaı alýy, árbir qoǵam múshesiniń dara tulǵa ekendigine kúmáni qalmaýy.
Aýyl ákimderin saılaý halyqtyń saıası mádenıetin ósirdi dep senemin. Bul – saıası reforma dep ataýǵa turarlyq aıtarlyqtaı ózgeris.
Qazybek DAÝTALIEV,
zań ǵylymdarynyń kandıdaty