Tehnıkalyq retteýdiń sıfrly tetigi

Tehnıkalyq retteý jáne met­rologııa komıtetiniń baspasóz qyzmeti bergen málimetke súıen­sek, bul reformanyń aıasynda «E-sertıfıkattaý» sáıkestikti baǵalaý baǵytynda elektrondy sertıfıkattaý qyzmetiniń qanatqaqty jobasy iske qosy­lyp, elektrondy túrde sáı­kes­­tikti rastaý jónindegi qujat­tardy berý prosesteri to­lyq baqylaýǵa alyndy. Osy ar­qyly sáıkestikti baǵalaýǵa arnal­ǵan qujattardy esep týraly blankilerge júginbeı, elektrondy formatta usynýǵa jol ashylyp otyr.

Jańa aqparattyq júıeniń bas­ty mindeti – kóleńkeli sertı­fı­kattaýdyń aldyn alý, sondaı-aq búkil prosesti sıfrly tehnologııalar arqyly avtonomdy rejimge beıimdeý. Sóıtip, sáı­kestikti baǵalaý barysynda ótinimderdi qaraý merzimin meıilinshe qysqartý.

Zańnyń jańa redaksııasyn­daǵy taǵy bir ózgeristerdiń bi­ri – «kameraldy baqylaý­dy» en­gizý. Komıtet ókilderiniń aıtýyn­sha, onyń artyqshylyǵy tıis­­ti talaptardyń buzylýyn ýaqtyly anyqtap, oǵan jol bermeýge, sol sekildi qadaǵalaý sýbektilerine óreskel qatelik­terdi retteýge múmkindik beredi.    

Buǵan qosa mamandardyń barýyn qajet etpeıtin profılak­tıkalyq baqylaý tetigi iske qo­sylady dep kózdelip otyr. Bul júıe  baqylaýdaǵy ónimniń 120 tobyn, 180 myńdaı sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy sýbektini (statıstıka portalynyń deregi boıynsha), 1500 akkredıtteý sýbektisin jáne 40-tan as­tam saraptamalyq uıymdy qamty­maq. Bul rette óńirler boıynsha ınspektorlardyń naqty shtaty 95 adamdy quraıtynyn aıta ketken oryndy. Qoldanystaǵy júıede baqylaý jumystary túsetin shaǵymdar men memle­kettik organdardyń habarlamalary negizinde jospardan tys tekserýlermen júzege asyrylyp keldi.

Búginde belgilengen talaptar buzylǵan jaǵdaıda tıisti habarlamany avtomatty rejimde jiberý tetikteri pysyqtalyp jatyr. Ýaqytty únemdeý úshin atalǵan kemshilikter týra­ly habarlamany elektrondy túr­de (SMS, portaldyń jeke kabı­ne­tine habarlamalar, e-gov.kz) jet­kizý múmkindikteri qaras­tyrylýda.

Tutastaı alǵanda, 90-nan astam bıznes-prosess, sol sekildi Tehnıkalyq retteý, standarttaý jáne metrologııa memlekettik júıeleriniń 3 tizilimi avtomattandyryldy.

Tehnıkalyq retteýdiń bar­lyq úderisine turaqty negizde 2 myńnan astam uıym (TRMK, QazStandart, UAO, sertıfıkattaý jónindegi organdar, zerthanalar, tehnıkalyq komıtetter, oqý ortalyqtary jáne t.b.) qatysyp keledi. Al sáıkestikti baǵalaý ótinimderi negizinde 10 myńǵa jýyq zańdy tulǵa (óti­nish berýshiler) qatysýǵa nıet bildirip otyr.

Jaýapty vedomstvonyń de­re­gine sensek, bıyl bilim be­rý, medısınalyq uıymdarda, óner­kásip oryndarynda, sondaı-aq synaq zerthanalarynda talapqa saı kelmeıtin ólsheý quraldaryn qoldanýdyń kóptegen jaǵdaıy anyqtaldy. Sáıkestikti baǵa­laý tártibiniń saqtalmaýy je­ke qorǵanysh quraldaryn, avto­hımııaǵa arnalǵan ónimderdi já­ne basqa da ónerkásiptik taýar­dy sertıfıkattaý kezinde áshke­relendi.

Jospardan tys tekserýlerdiń nátıjesinde memlekettik bilim berý uıymdarynda tıisti tekserýden ótpegen ólshem qural-jabdyqtary (tonometr, tara­zy, rostomer, termometr) qolda­nyl­ǵany belgili boldy. Bul óz ke­zeginde «О́lshem birligin qam­tamasyz etý týraly» Zańnyń 19-babyn buzý bolyp sanala­dy. Dál osyndaı olqylyq me­dı­­sınalyq ortalyqtarda da (qan qysymyn ólsheýge arnal­ǵan aspap, mólsherlegish, bıohı­mııalyq avtomatty analızator, janaspaıtyn ınfraqyzyl termometrler) oryn alǵan. Budan bólek óndiris salasynda, atap aıtqanda tamaq ónerkásibinde Keden odaǵynyń 022/2011 «Ta­maq ónimderin tańbalaý» tehnı­kalyq reglamentiniń talaptary buzylǵany anyqtalsa kerek.

Saýda jáne ıntegrasııa mı­nıstrligi Tehnıkalyq retteý já­ne metrologııa komıtetine ­qa­­rasty departamentter bıyl­ǵy 6 aıda 191 tekse­rý júr­gi­zipti. Onyń ishinde jos­­par­dan tys 85 tekserý, 83 pro­fı­­laktıkalyq baqylaý já­ne bas­qa memlekettik organdar­men birlesken 21 tekserý ótki­zil­gen. Barlyǵy 109 nysanda kem­shi­likter anyqtaldy jáne 91 uıǵarym berilip, salynǵan aıyp­puldyń kólemi 35 mln teńge­ge jýyq­tady. Sonymen qatar 5 jal-­ ­ǵan sertıfıkat anyqtalyp, olar­dyń kúshi dereý joıylǵan.