Záre-qutymyzdy ábden qashyrǵan zaýal shaq qashan biter eken?! Adamzat túrli amalyn jasap, kúresýdi úırengen saıyn bul indet te túrin ózgertip qaıta shaýyp, jaýdaı tıip jatyr. Kúnnen-kúnge jan túrshiktirer jaǵdaı tirkelip, tóbemizden jaı túsirgendeı antırekordtar jańarýda.
Keshe ǵana taǵy da koronavırýs juqtyrýdyń rekordtyq sany tirkelip, 7 803 adamnyń aýyrǵany anyqtaldy. Keıingi kúnderi bul keri kórsetkishtiń jıi jańarýy ahýaldyń qanshalyqty kúrdelenip bara jatqanyn ańǵartady. Soraqysy, indettiń kesirinen qaıtys bolǵandar sany jaǵynan da buryn bolmaǵan derek tirkelip, koronavırýs kóresini kórsetip jatyr.
Búginde «qyzyl aımaqta» turǵan Qazaqstannyń «qyzarmaǵan» tusy qalmady. 1 tamyzdaǵy epıdemııalyq ahýaldy baǵalaý matrısasy boıynsha barlyq óńir – «qyzyl aımaqta». Budan bir kún buryn ǵana «sary aımaqta» turǵan jalǵyz óńir – Túrkistan oblysy da túsin ózgertti. Jalpy, jaǵdaıdyń tym nasharlap ketkenin endi «qyzyl» túspen belgileý de jetkiliksiz bolyp tur. О́ıtkeni «qyzyl» túsimiz suıylýdyń ornyna odan saıyn qoıýlanyp barady. Bul qoıý «qyzylymyz» budan bylaı «qońyr-qyzyl» dep atalmaq. Naqtyraq aıtsaq, Bas memlekettik sanıtarlyq dáriger Erlan Qııasovtyń 29 shildedegi №33 qaýlysynda «qońyr-qyzyl aımaq» uǵymy paıda boldy. Qaýlyda «qońyr-qyzyl aımaq» táýekel deńgeıi óte joǵary aımaq ekeni, ınfeksııalyq tósektik oryndarmen toltyrylý kórsetkishi 70 paıyzdan joǵary jáne 100 myń turǵynǵa shaqqanda 200-den asa tósektik orynmen toltyrylý kórsetkishi kezinde aımaq osy sanatqa ótetini kórsetilgen. Osylaısha, jaǵdaıy tym kúrdelenip bara jatqan elimiz shekteý sharalaryn qaıta kúsheıtýge májbúr bolyp otyr.
Atalǵan qaýly negizinde 2 tamyzdan bastap «qońyr-qyzyl aımaqta» ákimdikterdi, quqyq qorǵaý organdaryn, densaýlyq saqtaý uıymdaryn, BAQ-ty, azyq-túlik dúkenderin, dárihanalardy jáne tirshilikti qamtamasyz etý uıymdaryn, sondaı-aq osy qaýlynyń 9-tarmaǵynyń 4) tarmaqshasynda kórsetilgen uıymdardy qospaǵanda, Ashyq jobasyna qatysýshylarymen birge barlyq kásiporyn men uıymnyń qyzmeti demalys kúnderi toqtatylady.
Sonymen qatar 9 tamyzdan bastap ınfeksııalyq tósektik oryndardyń toltyrylý kórsetkishi 70%-dan joǵary jáne tósektik oryndardyń toltyrylý kórsetkishi 100 myń turǵynǵa shaqqanda 200-den joǵary bolǵan kezde, ıaǵnı «qońyr-qyzyl aımaqqa» ótken kezde «Ashyq kóshbasshylary» mártebesi bar obektilerge 00.00 saǵatqa deıin, joba boıynsha jumys isteıtin ózge de obektilerge saǵat 22.00-ge deıin jumys isteý rejimine ruqsat etiledi.
Bul rette «qońyr-qyzyl aımaqtyń» demalys kúniniń shekteý sharalary 2 tamyzdan bastap Nur-Sultan, Almaty, Shymkent, Atyraý jáne Qaraǵandy qalalarynda engiziletinin aıta ketken jón. Iаǵnı demalys kúnderi bul qalalarda joǵaryda atalǵan quziretti mekemelerden bólek, Ashyq-qa qatyspaıtyn barlyq kásiporyn men uıymnyń qyzmeti toqtatylady; oıyn-saýyq, sporttyq jáne basqa da buqaralyq is-sharalardy, sondaı-aq otbasylyq, estelik is-sharalardy ótkizýge tyıym salynady; memlekettik organdardyń (uıymdardyń), keńselerdiń, ulttyq kompanııalardyń jáne ózge de uıymdardyń qyzmetkerleriniń (vaksınalanǵan jáne sońǵy 3 aı ishinde aýyryp saýyqqan adamdardy qospaǵanda) 80%-y úshin qashyqtan jumys isteý nysany saqtalady. Sondaı-aq Ashyq jobasynan tys qurylys jumystaryn júrgizýge; ónerkásiptik kásiporyndardyń qyzmetine; janaspaıtyn qyzmet kórsetýge, týrıstik kompanııalardyń, bıznes ortalyqtardyń, qyzmettiń jekelegen túrleriniń qyzmetine; qoǵamdyq tamaqtaný obektileriniń tek alyp shyǵýǵa jáne jetkizýge arnalǵan qyzmetine ruqsat etiledi.
Jalpy, búgingi tańda elimizdiń qaı tusynda bolsyn, epıdemııalyq ahýal ýshyǵyp tur. Indet juqtyrǵandardyń sany kún saıyn artyp, ınfeksııalyq stasıonarlar tolyp jatyr, kereýetke tańylǵan naýqastar kóbeıýde. 1 tamyzdaǵy málimet boıynsha 98 931 adam koronavırýs ınfeksııasynan emdelýde. Onyń ishinde 28 162 pasıent stasıonarda, 70 769 naýqas ambýlatorııalyq deńgeıde em qabyldaýda. Indetke shaldyqqandardyń arasynda 1 652 adamnyń jaǵdaıy aýyr, 417 pasıenttiń jaǵdaıy óte aýyr, 187 naýqas О́JJ apparatynda jatyr.
Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soıdyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta densaýlyq saqtaý júıesi ótken jylmen salystyrǵanda eki ese artyq júktememen jumys isteýde. Eger byltyr syrqattanýshylyq táýligine 2 myń adamdy qurasa, osy jyldyń shilde aıynda ósim úsh ese asyp, bir táýlikte 7 myńnan asa adam indet juqtyrýda. Emdelip jatqan pasıentter sany da eki ese artty.
«Shilde aıynyń basyndaǵy jaǵdaımen salystyrǵanda aýyr naýqastar sany 2,1 ese ósti, shamamen 1000 naýqas О́JJ apparattaryna qosyldy. Elimizdiń birqatar óńirinde ınfeksııalyq jáne reanımasııalyq tósektik oryndar tapshylyǵy sezilýi múmkin. Bul rette Nur-Sultan, Shymkent qalalary jáne Aqtóbe, Aqmola, Qyzylorda oblystary táýekel aımaqta», dedi mınıstr.
Búginde syrqattanýshylyq pen ólim-jitimniń 65%-y Nur-Sultan, Almaty, Shymkent, Atyraý, Qaraǵandy qalalaryna tıesili eken. Sondyqtan da «qońyr-qyzyl aımaqqa» jatqyzylǵan bul óńirlerde búginnen bastap shekteý sharalary qatańdatylmaq.
О́kinishke qaraı, indet juqtyrý jaǵdaıy ǵana emes, bul báleden ajal qushqandar da az bolmaı tur. О́limge soqtyryp jatqan jaǵdaıdyń kóbi pnevmonııadan kelip jatyr. Iаǵnı tynysy tarylyp jany qysylǵandar – indettiń aýyr túrine dýshar bolǵandar. Keshegi derek boıynsha koronavırýs ınfeksııasynyń belgileri bar pnevmonııanyń 275 jaǵdaıy jáne 13 ólim jaǵdaıy tirkeldi. Sondaı-aq pnevmonııadan 108 adam emdelip shyqty. Jalpy, byltyrǵy 13 naýryzdan kúni búginge deıin pnevmonııaǵa 61 168 adam shaldyǵyp, 3 724 qaıtys bolǵan eken.
Jaǵdaı osynshalyq jaǵa ustatarlyq bolyp tursa da, jaǵasy jaılaýda júrgen jurttyń áli de kóp ekeni belgili. Aınalasyndaǵy qanshama jaqynynyń aýyryp jatqanyn, tipten ólip ketip jatqanyn kórip júrse de, aqylǵa kelmeıtin adamdardyń qapersizdigi tańǵaldyrady. Iаǵnı halyqtyń basym bóligi indetten saqtanýdyń eń senimdi quraly – vaksına saldyrýǵa nemquraıly qarap otyr. Koronavırýsty eń kóp juqtyratyndardyń, sondaı-aq osy keselden qaıtys bolǵandardyń kópshiligi vaksına saldyrmaǵandar eken. Muny mınıstr de naqtylap aıtyp otyr.
«Naýqastardyń 99,9%-y – vaksına saldyrmaǵandar. Bul ımmýndaýdyń qaýipsizdigi men tıimdiligin rastaıdy. Búgingi tańda vaksınalaý – koronovırýs ınfeksııasynyń aýyr túrde ótýin jáne ólimdi boldyrmaýdyń jalǵyz tıimdi ádisi. Sondyqtan árbir qazaqstandyqtan vaksınalaý týraly sanaly sheshim qabyldaýdy, ózin, óziniń jaqyndaryn qorǵaýdy jáne elimizde ujymdyq ımmýnıtetti qalyptastyrýǵa óz úlesin qosýdy suraımyn. Koronavırýstyń turaqty mýtasııasy kezinde de vaksınalaý qorǵaýdyń jalǵyz ádisi bolyp sanalady», dedi A.Soı.
Keshegi málimet boıynsha, Qazaqstanda birinshi komponentpen 5 408 959 adam, ekinshi komponentpen 3 799 879 adam vaksına saldyrdy.