Jalpaq elge jaman indet sheńgelin salǵaly adamdardyń bir-birine degen qamqorlyǵy kúsheıip keledi. Izgi nıet indettiń júgin jeńildetip, senimdi arttyryp, erteńgi kúnge degen úmit otyn laýlatyp tur.
Kóp kóńilin demdeıtin kóp-kórim janashyrlyq týraly qulaqtanǵan qaýym ózderi de qarap otyrmaı, qolda barymen bólisip, birin-biri qıyn shaqta qoltyǵynan demep, birliktiń tinin bekemdeı túsken. Aýdandaǵy barlyq aýyldyq okrýgte jaǵdaıǵa túsinistikpen qarap, kópbalaly otbasylar men jalǵyzilikti jandarǵa demeý bolýda. Atymtaı jomarttardyń aq nıetinen týyndaǵan júrek tebirenter qamqorlyqtyń shapaǵatyna bólengender ózderiniń eshýaqytta ıyqtaryna túsken qıyndyqty jalǵyz kótermeıtinin sezinip, eńsesin tikteı túsken. Negizinde birin-biri qoldap, kóp bolyp jumylyp jatqan jumysty árbir aýyldyq okrýgtegi jastarmen jumys isteıtin mamandar uıymdastyryp otyr. Olar aýdan turǵyndaryna myńdaǵan betperde taratty, azyq-túlik sebetterin tartý etti. Indetten qalaı qorǵanýǵa bolatynyn túsindirdi. Bul jumys áli de jalǵasyp jatyr.
Sandyqtaýlyq eriktiler qaýiptiń qanshalyqty zor ekenin jetelerine jetkize otyryp, saqtyq sharalaryn buljytpaı oryndaýdyń qajet ekenin qaperge salatyn myńdaǵan aqparattyq paraqsha taratqan. Vaksına alýdyń qanshalyqty mańyzdy ekenin el ishinde táptishtep túsindirýde.
О́tken jyly aýdanda jan jadyratar jaqsylyq ister Volonter jylyna baılanysty uıymdastyrylǵan marafonmen bastaldy. Ondaǵy basty maqsat – erikti bolý árkimniń qolynan keletinin aıta otyryp, jalpaq jurtty jaqsy isterge jumyldyrý. Jyl boıy qoly ashyq, peıili keń eriktiler árbir aýyldyq okrýgtegi turǵyndardyń hal-ahýalyn kózderinen tasa etken joq. Aldymen qamqorlyqty qajet etetin otbasylardyń tizimi jasaldy. Bul tizimge qarııalar, múmkindigi shekteýli adamdar engizildi.
Qamqorlyq aıasynda, ásirese medısınalyq baǵyttaǵy sharýalar pysyqtalyp, kem-ketigi toltyrylyp, qaterli indetpen kúresetin qaýqar nyqtala tústi. Bul sharýanyń barlyǵy el birligine arnalyp otyrǵanyn ekpin túsirip aıta ketken lázim. Týǵan topyraqtyń mereıi de umyt qalǵan joq. Máselen, eriktiler qaterli indet býyp turǵan kezde de aýyl-aımaqty abattandyryp, sanıtarlyq tazalyqty minsiz etýdi qolǵa aldy. «Týǵan jer» baǵdarlamasy boıynsha aýdandaǵy isker jandar aýyl-aımaqtyń ahýalyna janashyrlyqpen qarap, demeýshilik kómek kórsete bastady.
Sózimiz jalań bolmaýy úshin «Baıdaly» seriktestiginiń basshysy Marat Orazalınniń atqaryp otyrǵan qyrýar sharýasy týraly aıta ketkenimiz oryndy. О́tken jyly seriktestik jumysshysy Ivan Poperchaktyń otbasyna kólemi 190 sharshy metrdi quraıtyn bes bólmeli úı salyp berdi. Ádemi shatyrmen kómkerilip, kóztartarlyqtaı etip qaptalǵan eńseli úı alystan menmundalaıdy. Sharýashylyq esebinen meshit, naýbaıhana salyp, jylý qazandyǵyn iske qosyp, feldsherlik-akýsherlik pýnktti jabdyqtap, mektep oqýshylarynyń barlyq jaǵdaıyn jasaýda. Byltyr «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasy arqyly kelgen 7 muǵalimdi qurqyltaıdyń uıasyndaı jyp-jyly, jaıly baspanamen qamtamasyz etipti. Kádimgi eki qabatty, eńseli úı. Ortalyqtandyrylǵan jylý arqyly jylytylady. Feldsherlik-akýsherlik pýnktti de qamqorlyǵyna alǵan. Seriktestik syıǵa tartqan apparattar – medısına salasyndaǵy eń sońǵy úlgidegi quraldar. Tipti aýyl túgil, aýdan ortalyǵynan da tabyla bermeýi ábden múmkin. Taıaýda analız jasaıtyn amerıkalyq apparatýralardy 13 mln teńgege alyp bergen.
– FAP aýyldyq okrýgtegi Veseloe, Jylandy, Baraqpaı, Novoselovka aýyldarynyń turǵyndaryna, shamamen alǵanda 1,5 myń adamǵa qyzmet kórsetedi. Seriktestik ápergen EhoKG apparatyn ornatyp aldyq. Almaty men Nur-Sultan qalalarynan bilikti mamandar kelip, qalaı jumys isteıtinin kórsetip berdi. Gemotologııalyq analızator, bıohımııalyq apparat arqyly barlyq taldaýdy jasaı alamyz. Aýyl turǵyndary analız úshin aýdan nemese oblys ortalyǵyna barmaıtyn boldy, – deıdi dáriger, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Jibek Orazalına.
О́tken jyly seriktestik sý jańa jedel járdem kóligin syıǵa tartqan. Aýyl turǵyndarynyń basy aýyryp, baltyry syzdaı qalsa, aýdan, oblysqa jetkizýge qajetti janar-jaǵarmaı seriktestiktiń moınynda. Bıyl keńshardyń burynǵy keńsesin satyp alǵan. Endi oǵan tolyǵymen jóndeý jumysyn júrgizip, aýyldaǵy emdeý mekemesine bermekshi. Sol kezde stansıonar da jumys isteıtin bolady. Ol ǵımaratqa ýchaskelik ınspektor, poshta ornalaspaq.
Aýyl mektebindegi 124 oqýshy seriktestik esebinen ystyq tamaqpen qamtamasyz etilgen. Aspazy da seriktestik esebinen jalaqy alady. Oqýshylarǵa qajetti sporttyq qural-jabdyqtar túgel. Hokkeı komandasyn jutyndyryp kıindirip qoıǵan. Eki jyl buryn shaǵyn fýtbolǵa arnalǵan sapaly, jasandy jamylǵysy bar sport alańyn salyp beripti. «Mektepke jol» aksııasy aıasynda 1-synypqa baratyn barlyq bala oqý quraldarymen, áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan otbasylardyń balalary men múmkindigi shekteýli oqýshylar tolyq kıim-keshekpen qamtamasyz etiledi.
«Sandyqtaý astyq» seriktestiginiń basshysy Atlan Dokaev Birlik aýyldyq okrýginiń turǵyndaryna árqaısysy elý kılo bolatyn 241 qap undy tegin taratyp bergen. Balkashın aýyldyq okrýgine 256, Jambyl aýyldyq okrýgine 30 qap undy syıǵa tartqan. «SHP 1 maı» seriktestiginiń basshysy Magomed-Salı Abýev zeınetkerler men múmkindigi shekteýli adamdarǵa elý kılolyq 100 qap un jetkizip berip, qamqorlyq kórsetip otyr. «Svobodnoe» jáne «Maksımovskoe» seriktestikteriniń basshylary ákeli-balaly Aleksandr Zakýsılovter zeınetkerlerge, Aýǵan soǵysynyń ardagerlerine uzyn-yrǵasy alpysqa taıaý adamǵa tegin un taratyp, ósimdik maıyn úlestirgen. Maksımovka aýylynyń burynǵy turǵyny Nıkolaı Mesherıakov zeınetkerlerge azyq-túlik sebetterin syılaǵan.
Mine, osylaısha adamdar bir-birine qaıyrymdylyq jasap, qanattandyrýda. Burynǵynyń «elde bolsa ernińe tıedi» deıtin sózi ras-aý shirkin. El ishindegi berekeniń besigin terbetip, aıalap turǵan da jomart júrekti jandardyń jumyla atqaryp otyrǵan sharýasy.
Aqmola oblysy,
Sandyqtaý aýdany