Elimizdiń Táýelsizdigi jyldarynda Koreıa Respýblıkasymen (Ońtústik Koreıa) jan-jaqty qarym-qatynas ornatylyp, ózara tıimdi yntymaqtastyq jemisti jalǵasyn tabý ústinde. Osyǵan oraı, Koreıa Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Ký Hong-sok myrzaǵa birneshe saýal qoıǵan edik.
– Qurmetti elshi myrza, Qazaqstandaǵy dıplomatııalyq qyzmetińizge kiriskenińizge bir jyl tolyp otyr. Bizdiń elge kelýińiz jahandyq pandemııamen tuspa-tus kelgeni belgili. Osy kúrdeli kezeńde Qazaqstanmen tanystyǵyńyz qalaı bastaldy?
– Durys aıtasyz, Nur-Sultanǵa kelgenime bir jyl boldy. Men negizi ótken jyly 8 mamyrda Qazaqstanǵa elshi retinde taǵaıyndalǵannan keıin birden ushyp kelýim kerek edi. Alaıda týra sol ýaqytta pandemııaǵa baılanysty Qazaqstan men Koreıa Respýblıkasy arasyndaǵy áýe reısteri toqtap, qyzmetime kirise almadym. Jaǵdaı turaqtalyp, barlyǵy qalpyna kelgende ashylǵan alǵashqy reıspen Qazaqstanǵa ushyp keldim. Qazir eske alsam, sol sátte ózimdi Qazaqstanǵa qaıta jol salǵan adam sekildi sezingen ekenmin. Munda kelip, qyzmetime tolyq kiriskenimmen, pandemııaǵa baılanysty shekteýler kóp edi. Degenmen bizdiń elshilik indetpen kúreste qol qýsyryp otyra almady. Eki el arasyndaǵy densaýlyq saqtaý salasyndaǵy yntymaqtasty damytýǵa belsene atsalysty. Sol kúrdeli kezde Almaty qalasynda ornalasqan koreı klınıkasy indetti anyqtaýda dıagnostıkalyq qyzmet kórsetip, vırýspen kúreske óz úlesin qosty. Keıinirek Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Almatyǵa jumys saparymen barǵanda sol mekemeniń qyzmetimen de tanysty. Sondaı-aq Koreıa úkimetiniń indetpen kúrestegi tájirıbesin tanystyrý úshin qazaqstandyq áriptestermen túrli kezdesýler, semınarlar men basqa da is-sharalar uıymdastyrdyq. Sondaı-aq Koreıa Respýblıkasy Qazaqstanǵa 800 myń dollar kóleminde gýmanıtarlyq kómek kórsetti. Bul kómektiń bir bóligi Koreıa elshiliginiń, DDU-nyń Qazaqstandaǵy ókildiginiń jáne Qazaqstannyń Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń qatysýymen úshjaqty formatta usynyldy. Odan bólek, qarttar úılerine, balalar úılerine, mektepterge, halyqtyń osal toptaryna arnap, qaıyrymdylyq is-sharalaryn ótkizdik. Bul is-sharalarǵa ózim de qatystym. Men úshin osy sátter qyzmetimmen baılanysty ystyq ári qymbat estelikter bolyp qaldy. Koreı halqynda «Qıyn sátte qol sozǵan dosyń – jaqyn týysyńnan qymbat» degen maqal bar. Men de qazaqstandyqtarǵa shyn kóńilmen kómekteskim keldi. Byltyr osy sekildi birqatar is-sharany júzege asyrdyq.
– Qazaqstan men Koreıa Respýblıkasynyń dıplomatııalyq baılanysy joǵary deńgeıde ekeni belgili. Qos eldiń saıası, saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq, ınnovasııalyq, mádenı, sporttyq jáne týrıstik salalardaǵy ózara tıimdi yntymaqtastyǵy jyldan-jylǵa nyǵaıyp keledi. Munyń sebebi nede dep oılaısyz? Postpandemııa kezeńindegi qarym-qatynasymyz qalaı damymaq?
– Qazaqstan táýelsizdikke qol jetkizgennen keıin, 1992 jyly elderimizdiń arasynda dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatyldy. Kelesi jyly yntymaqtastyǵymyzǵa 30 jyl tolady. Koreıada bul kezeń adamnyń jastyqtan shyǵyp, kemeldený shaǵy dep atalady. 2009 jyly eki el ózara qarym-qatynas deńgeıin strategııalyq áriptestikke deıin kóterdi. Qazaqstan biz úshin – Ortalyq Azııa óńirindegi negizgi saýda jáne ınvestısııalyq áriptesimiz, sondaı-aq «Jańa Soltústik saıasat» baǵdarlamasynyń negizgi seriktesi. Meniń oıymsha, ekijaqty baılanystyń úzdiksiz damýy eki el basshylarynyń arasyndaǵy senimdi qarym-qatynaspen tikeleı baılanysty. 2019 jyly Koreıa Prezıdenti Mýn Chje In Qazaqstanǵa kelgen saparynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevpen jáne Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevpen kezdesýler ótkizdi. Sapar barysynda «Samal jel» atty ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne ózara is-qımyl deńgeıin arttyrý baǵdarlamasyna qol qoıyldy. Odan bólek, Úkimet, Parlament deńgeıinde de osyndaı tyǵyz yntymaqtastyq ornaǵan. Dese de eń mańyzdy jetistigimiz – azamattar arasyndaǵy mádenı jáne dostyq qarym-qatynas. Halyqtarymyzdyń dál osy izgi qasıetteri úkimetter arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıta túsedi.
Qazaqstan kóshelerinen Hyundai, Kia sekildi koreı óndirýshileriniń avtokólikterin jıi kózim shalady. Ár úıde koreıdiń Samsung, LG kompanııalarynyń turmystyq tehnıkasy, smartfony bar. Sondaı-aq teledıdardan koreı telehıkaıalaryn jıi kórsetetinin baıqaımyn. Sol arqyly qazaq halqy Koreıa týraly kóp biledi-aý degen tujyrymǵa keldim. Al jylyna 50 myńnan astam qazaqstandyq Koreıaǵa saıahattaıdy eken. Sondaı-aq qazaq mádenıeti Koreıada da tanymal bola bastady.
Eki eldiń pandemııadan keıingi yntymaqtastyǵyna keler bolsaq, basty tórt baǵytty atap ótkim keledi. Pandemııa kórsetkendeı, eń aldymen, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy yntymaqtastyqty kúsheıtý qajet dep sanaımyn. Qazir álemde qashyqtan jumys isteý, bilim alý keńinen taralyp jatyr. Sol sebepti, ekinshiden, aqparattyq ınnovasııalyq tehnologııany damytý mańyzdy. Úshinshiden, munaı jáne gaz salasyndaǵy yntymaqtastyq. Qazir klımattyń ózgerýi, jańartylatyn energııa kózderi ózekti bolyp otyr. Tórtinshiden, bizge jasyl energetıka salasyndaǵy yntymaqtastyq mańyzdy.
Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde taza energetıkany jáne jalpy jasyl tehnologııany jaqtaıtynyn, jańartylatyn qýat kózderin paıdalanatyn elektr stansalaryn salýdy qoldaıtynyn aıtyp, búkil damyǵan álem atom energııasyna ıek artady degen edi. Men bul pikirmen tolyq kelisemin. Alaıda atom energııasyn paıdalaný kezinde qaýipsizdik asa mańyzdy. Mundaı stansalardy salarda qaýipsizdik pen basqarý tájirıbesi mańyzdy. Koreıanyń bul salada tájirıbesi jetkilikti bolǵandyqtan, atom energetıkasyndaǵy yntymaqtastyqty qarastyrýǵa bolady der edim. Eger Qazaqstan atom stansasyn salýdy josparlasa, Koreıa úkimeti buǵan qyzyǵýshylyq tanytary sózsiz.
Jalpy, Qazaqstanda 300-den astam shaǵyn jáne iri koreı kompanııasy jumys isteıdi. Buryn turmystyq tehnıka men kólikter Koreıadan tasymaldansa, qazir Qazaqstanda óndiris oryndary ashylǵan. Máselen, byltyr Hyundai zaýyty ashyldy. Sondaı-aq «Rahat» kompanııasyn satyp alǵan koreıalyq Lotte korporasııasy Qazaqstanda kondıterlik ónim shyǵarady. Odan bólek, qurylys, bank salasynda da Koreıa kompanııalary belsendi. Qazaqstan, eń aldymen, resýrsymen, aqyldy, básekege qabiletti jas mamandarymen, Koreıaǵa degen jaqsy qarym-qatynasymen jáne tıimdi sharttarymen bizdi qyzyqtyrady.
– Ortalyq Azııada ótken ǵasyrda saıası qýǵyn-súrginge ushyraǵan etnostyq koreılerdiń úshinshi urpaǵy ósip-ónip keledi. Kezinde tarıhı oqıǵalardyń saldarynan jyraqqa qonys aýdarýǵa májbúr bolǵan koreıler eki el arasyndaǵy baılanysta qandaı ról atqarady?
– 1937 jyly kóptegen koreı Reseıdiń Qıyr Shyǵysynan Ortalyq Azııa elderiniń aýmaǵyna kúshtep kóshirilgeni belgili. Sol kezeńniń qıyndyǵy týraly derekti fılmder men baǵdarlamalardan kórip bildim. El basyna kún týǵanda qazaq halqy koreılerdi qushaq jaıa qarsy alyp, baspana men as berip, qolushyn sozdy. Osynyń arqasynda Qazaqstanǵa jer aýdarǵan koreıler aman qaldy. Qazir elde koreı dıasporasynyń 100 myńnan astam ókili turady. Jergilikti koreılermen kezdesýde olar árdaıym qazaq jeri men halqynyń rııasyz kóńiline alǵysyn bildirip jatady. Koreıa Respýblıkasynyń elshisi retinde men de koreı halqynyń atynan Qazaq eline shyn júrekten rızashylyǵymdy bildirgim keledi.
Koreı dıasporasynyń ókilderi búginde Qazaqstan qoǵamynda óz ornyn tapty deýge bolady. Parlament Májilisi depýtattarynyń 7-shi shaqyrylymyna tarıhta alǵash ret koreı dıasporasynan 2 depýtat saılandy. Koreı dıasporasyn Koreıa men Qazaqstandy baılanystyratyn kópir deýge bolady.
Sondaı-aq 1937 jyly Qazaqstanǵa kúshtep qonys aýdarylǵan koreılerdiń arasynda Koreıa Respýblıkasynyń Halyq Batyry, táýelsizdik úshin kúresken general Hon Bom Do bolǵanyn aıtqym keledi. Ol Qyzylorda qalasynda jerlengen. Aldaǵy ýaqytta Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Koreıa Respýblıkasyna resmı sapary júzege asatyn kezde batyrdyń súıegin tarıhı Otanyna qaıtarýdy josparlap otyrmyz. Bul arqyly eki el turǵyndaryna sol bir tarıhı oqıǵa men ózara dostyǵymyzdy taǵy bir eske salamyz. Bıyl eki eldiń Úkimetteri Prezıdent Q.Toqaevtyń Koreıaǵa saparyn uıymdastyrýdy pysyqtap jatqanyn aıta ketken jón. Bul bizdiń ózara qarym-qatynasymyzdy taǵy bir deńgeıge kóteretin jáne Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyn merekeleý qarsańyndaǵy mańyzdy sapar bolady dep esepteımiz.
– Ońtústik Koreıanyń syrtqy saıasatyndaǵy Ortalyq Azııanyń róline toqtalsaq. О́zara baılanysta basymdyq qaı salaǵa berilip otyr?
– Ortalyq Azııa men Koreıa yntymaqtastyǵynyń myń jyldan astam tereń tarıhy bar. Ásirese, bizdi eki el arqyly ótken Jibek joly baılanystyrdy. Keıinirek, qazirgi tarıhta 1937 jyly koreılerdiń Ortalyq Azııaǵa jer aýdarýy halyqtar arasyndaǵy baılanysty nyǵaıta tústi. Al 1990 jyldardyń basynda Keńes Odaǵy ydyraǵannan keıin aımaqtaǵy elder arasynda Qazaqstan alǵashqy bolyp naryqtyq ekonomıkaǵa bet burdy. Dál osy sebepti Qazaqstan Koreıanyń negizgi ınvestısııalyq jáne saýda seriktesine aınaldy. Ortalyq Azııa elderimen áriptestikti damytarda árdaıym Qazaqstannyń aımaqtaǵy kóshbasshylyq rólin nazarǵa alamyz. Jyl saıyn Syrtqy ister mınıstrleri deńgeıinde ótetin «Ortalyq Azııa – Koreıa yntymaqtastyq forýmy» arqyly aımaqpen baılanysty úzbeımiz. Memleketter arasynda úılestirýshi qyzmet atqaratyn forým hatshylyǵy da bar. Qazaqstan aldaǵy ýaqytta da aımaqtaǵy kóshbasshy el retinde Koreıa men Ortalyq Azııa yntymaqtastyǵynyń nyǵaıýyna yqpal etedi dep úmittenemiz.
– Syrtqy saıasat týraly aıtqanda Ońtústik Koreıanyń Soltústik Koreıamen qarym-qatynasyn aınalyp ótý qıyn. Osy rette eki eldiń qazirgi baılanysyna qandaı baǵa berer edińiz?
– Koreıa úkimeti mańyzdy eki maqsatty kózdeıdi. Olar – Soltústik Koreıany tolyǵymen ıadrolyq qarýdan azat etý jáne túbekte turaqty beıbitshilik ornatý. Buǵan qol jetkizý úshin kez kelgen arandatýshylyq nemese janjal týdyratyn áreketterdi boldyrmaı, qaýipsizdik týraly ózara kepildik bolýy shart jáne ál-aýqatty arttyrýǵa birdeı umtylýymyz kerek. Soltústik Koreıamen dıalog júrgizip, qaqtyǵystardyń aldyn alý mańyzdy. Sońǵy jyldary Soltústik jáne Ońtústik Koreıa memleketteriniń basshylary birneshe kezdesý ótkizdi. AQSh pen Soltústik Koreıanyń basshylary 3 ret kezdesti. Jaqynda Ońtústik Koreıa memleketiniń basshysy AQSh-qa saparmen baryp, jańadan saılanǵan Prezıdent Baıdenmen kezdesti. Qos el de Soltústik Koreıany ıadrolyq qarýdan tolyǵymen azat etýge jáne aımaqta beıbitshilik ornatýǵa umtylatynyn rastady. Bul maqsatqa jetýdiń basty quraly – dıalog pen dıplomatııa ekeni aıtyldy. Qazaqstan Ońtústik Koreıanyń soltústik kórshisine qatysty saıasatyn únemi qoldap keledi jáne bolashaqta da solaı bolady dep úmittenemiz.
– Sońǵy jyldary Qazaqstannan Ońtústik Koreıaǵa baratyn eńbek mıgranttarynyń máselesi ózekti bolyp otyr. Osy máselede Ońtústik Koreıanyń ustanymy qandaı?
– Joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, eki el azamattarynyń dostyǵy men ózara qyzyǵýshylyǵy bizdiń yntymaqtastyǵymyzdy odan saıyn nyǵaıta túsedi. 2014 jyly elder arasynda vızasyz saparlar týraly kelisimge qol qoıyldy. Osydan keıin Koreıaǵa keletin qazaqstandyqtardyń sany kúrt ósti. Vızasyz rejimniń basty maqsaty – azamattar arasyndaǵy baılanysty jandandyrý boldy. О́kinishke qaraı, Qazaqstannyń keıbir azamattary bul kelisimdi burys paıdalanyp, Koreıaǵa zańsyz jumysqa ornalasý úshin bardy. Qazir Qazaqstannan kelgen zańsyz eńbek mıgranttarynyń sany shamamen 10 myń adamǵa jetti. Bul Koreıa qoǵamynda da ózekti máselege aınalyp otyr. Ony sheshý úshin eki el Úkimeti, sondaı-aq kóshi-qon, quqyq qorǵaý organdary tyǵyz jumys isteýi kerek dep esepteımin.
– Dıplomat retinde túrli memleketterde qyzmet etken soń, sol elderdiń mádenıetin, tynys-tirshiligin tanı bastaıtynyńyz anyq. Qazaqstannyń, qazaq halqynyń qandaı erekshelikterin aıryqsha atap óter edińiz?
– Qazaqtardyń koreı mádenıetine qyzyǵýy jáne kerisinshe koreılerdiń qazaqtyń salt-dástúrin erekshe baǵalaýynyń sebebi – eki ulttyń uqsastyǵynda der edim. Mysalǵa, qonaqqa degen qurmet pen iltıpatty aıtýǵa bolady. 1937 jyly qazaqtardyń koreı halqyn jyly qabyldaǵanyn aıttyq. Osy sekildi qonaqjaılylyq Koreıada da bar. Otbasyn joǵary qoıý mádenıetimiz de uqsas. Úlken shańyraqtyń astynda ata-áje, nemerelerge deıin ýlap-shýlap bas qosqandy jaqsy kóremiz. Úlkendi syılaý, qurmetteý eki halyqqa da tán. Sol sebepti qazaqtar koreı telehıkaıalaryn kórgende ortaq qasıetterimizdi baıqap jatady. Tilimizdiń grammatıkasy men qurylymy da uqsas keledi. Keıde koreı tilin úırenip júrgen jastardy kórip, olardyń biliktiligine tańǵalamyn, tipti koreılermen shatastyryp alatyn kezder de bolady. Jańadan ashylǵan qazaq drama teatryna barǵanda spektaklde oınaǵan qazaq ulttyq mýzykalyq aspabyn myna koreıdiń aspabyna qatty uqsattym (bólmede turǵan jetigenge uqsas aspapqa nusqady – M.B.). Aıtqym kelgeni – bizdi baılanystyratyn ulttyq, mádenı qundylyqtarymyz jetkilikti.
– Til úırený máselesi qalaı bolyp jatyr?
– Men 30 jyl boıy dıplomatııalyq qyzmetpen aınalysyp kelemin jáne ana tilim – koreı tilinen basqa, aǵylshyn, qytaı, japon jáne nemis tilderin bilemin. Ázirge qazaqsha amandasý men kúndelikti qoldanysqa qajet keıbir sózdi úırendim. Árıne, tildi meńgerýge yqylasym bar. Alaıda ózime shet tilin meńgerýdegi múmkindigimniń barlyǵyn qoldanyp tastaǵandaı kórinedi jáne jalqaýlyq ta baryn jasyrmaımyn. Elshilikte qazaq tilinde sóıleıtin qyzmetkerler únemi kómektesip otyrady, sondyqtan tilge qatysty qıyndyqty sezinbeımin.
– Qazaqstanǵa kelgeli beri jumystan bos ýaqytyńyzdy qalaı ótkizip júrsiz? Elimizdiń kórikti jerlerin aralap, ulttyq taǵamdarynan dám tatyp úlgerdińiz be?
– Qyzmetime pandemııa kezinde kiriskenime qaramastan, Qazaqstannyń Almaty, Qyzylorda, Atyraý jáne Túrkistan sekildi iri aımaqtarynda bolyp úlgerdim. Osy qalalardyń ishinde eń mańyzdysy – Almaty der edim. О́ıtkeni onda Ońtústik Koreıa azamattarynyń kópshiligi, sondaı-aq koreı dıasporasynyń ókilderi turady. Sondaı-aq Almatyda Koreıa Respýblıkasynyń Bas konsýldyǵy ornalasqan. Esimde erekshe qalǵany – Qyzylorda qalasy. Aıtyp ótkenimdeı, onda koreı halqynyń táýelsizdigi úshin kúresken qolbasshy, general Hon Bom Do jerlengen. Bul aımaqtyń biz úshin tarıhı mańyzy zor. Qyzylordaǵa saparymda koreı dıasporasynyń ókilderimen kezdesip, 90 jastaǵy qarııamen tildestim. Koreıa úkimeti Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetinde koreı buryshyn ashty. Oǵan elimiz týraly kitaptar, oqýlyqtar men túrli materıaldardy tabys ettik. Kezdesýlerden keıin Qyzylorda taraby qazaqtyń ulttyq dastarqanyn jaıyp, keshki asqa shaqyrdy. Onda dámdi astan bólek, dástúrli án men kúı oınady. Naǵyz qazaqı ortada ótken sol issapar esimde erekshe qaldy.
Odan bólek, Atyraý, Aqtaý qalalary da Koreıa úshin mańyzdy deýge bolady. О́ıtkeni bul óńirlerde ekonomıkalyq yntymaqtastyqty arttyra túsetin energetıka salasyndaǵy mańyzdy jobalar iske asyrylýda. Sondaı-aq jaqynda túrki áleminiń rýhanı astanasy – Túrkistanǵa barǵan saparymdy erekshe atap ótkim keledi. Qazaqstan Úkimeti óńirdiń týrıstik múmkindigin arttyryp, túrki mádenıetin damytýǵa barynsha kóńil bólip otyrǵanyn kórdim. Túrkistan qarqyndy damyp keledi.
Al elordada demalys kúnderi bos ýaqytymda otbasymmen birge qazaqtyń taǵamdarynan dám tatý úshin meıramhanalarǵa baryp turamyz. Ulttyq taǵamdardy dámdi ázirleıtin oryndardy aldyn ala tańdap, mindetti túrde qonaq bolamyz. Nur-Sultan qalasynda Esil ózeniniń jaǵasynda serýendegendi unatamyn. Sondaı-aq qala mańyndaǵy klýbtardyń birinde golf oınaımyn. Odan bólek, «Astana Opera» teatry, mýzeıler men qazaq drama teatry sekildi mádenı oryndarǵa barǵandy unatamyn.
Qoǵamdyq oryndarǵa barǵanda sanıtarlyq normalardy qatań saqtaıtynymyzdy aıta ketkim keledi. Elshilik qyzmetkerleri Qazaqstanda jappaı vaksınalaý bastalǵan kezde sheteldik dıplomatııalyq ókildikterdiń arasynda alǵashqylardyń biri bolyp ekpe aldy. Vaksınany erte alýǵa múmkindik bergen Qazaqstan Úkimetine alǵys aıtqymyz keledi.
– Elimizdiń kúndelikti tynys-tirshiligi týraly aqparatty qaıdan alasyz? Qazaq baspasózin oqısyz ba?
– Kúndelikti aqparatty eldegi BAQ-ty jiti baqylap otyratyn qyzmetkerlerden bilip otyramyn. Sondyqtan qoǵamda ne bolyp jatqanyn, ózekti máselelerden habardarmyn. Men qazaq tilin bilmeıtindikten, «Egemen Qazaqstan» sekildi gazetterdi tikeleı oqı almaımyn, kóbine aýdarmadan qaraımyn. Al aǵylshyn tilinde aqparat taratatyn onlaın basylymdardy ózim qarap, kúndelikti oqyp otyramyn.
– Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyn atap ótip jatqan Qazaq eline qandaı tilegińiz bar?
– Sizderdi Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵymen shyn júrekten quttyqtaımyn! Osy 30 jyl ishinde Qazaqstan tolaǵaı tabystarǵa qol jetkizdi. Bul jetistikke el kóshbasshylarynyń qosqan úlesi mol. Degenmen bul – osy eldiń ár azamatynyń kúsh-jigeri men eńbeginiń jemisi. О́kinishke qaraı, 30 jyldyq mereıtoı pandemııamen tuspa-tus kelip otyr. Alaıda Qazaqstan Úkimeti bul daǵdarysty aqylmen sheship jatyr dep oılaımyn. Al Koreıa bıligi indetti eńserýde qol ushyn sozýǵa árdaıym daıyn.
Qazaqstandy Koreıa men onyń azamattary árqashan jaqyn dos retinde qabyldaıdy. Bolashaqta elshi retinde osy strategııalyq seriktestik qarym-qatynasymyzdy odan ári damytýda kúsh-jigerimdi aıamaımyn. Bıyl – Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy, kelesi jyly eki memlekettiń arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastyń ornaǵanyna 30 jyl tolady. Aldaǵy otyz jylda bizdiń yntymaqtastyǵymyz odan saıyn tereńdep, nyǵaıa túsetin kezeń bolady dep senemin. Al qazaqstandyqtardan osy áriptestiktiń jańa deńgeıge kóterilýine qyzyǵýshylyq tanytyp, qoldaý bildirýdi suraımyn.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Merýert BÚRKITBAI,
«Egemen Qazaqstan»