Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáıkes, «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdıngi agroónerkásiptik bloktyń enshiles kompanııalaryn qaıta uıymdastyrý jumystaryn jalǵastyrýda. Bul rette qolǵa alynǵan jumystar sharýalar úshin qarjylandyrýǵa degen qoljetimdilikti qıyndatpaýy tıis. Holdıngtiń osy baǵytta júrgizip otyrǵan jumysy týraly «Báıterek» UBH» AQ Basqarýshy dırektory Murat Dáribaevtan surap bilgen edik.
– Murat Amankeldiuly, osy jyldyń naýryz aıynda «QazAgro» holdıngi «Báıterekke» qosyldy. Sóıtip, «Báıterektiń» kompanııalar toby taǵy úsh qarjy ınstıtýtymen tolyqty: «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory», «Agrarlyq nesıe korporasııasy» jáne «QazAgroQarjy». Bulardyń bári aýyl sharýashylyǵy salasynda ózindik orny bar irgeli damý ınstıtýttary ekenin bilemiz. «Báıterektiń» atalǵan kompanııalarǵa qatysty aldaǵy jospary qandaı?
– Memleket basshysy «Báıterek» holdınginiń aldyna enshiles kompanııalardyń sanyn eki ese qysqartý mindetin qoıǵany belgili. Agrarlyq sektorda jumys isteıtin kompanııalarǵa, ıaǵnı shaǵyn bızneske mıkrokredıt berýdi júzege asyratyn «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qoryn» «Agrarlyq nesıe korporasııasyna» qosý josparlanýda. Ol óz kezeginde saladaǵy orta jáne iri jobalardy, sondaı-aq egis jáne egin jınaý jumystaryn qarjylandyrýǵa baǵyttalmaq.
Osylaısha, «Agrarlyq nesıe korporasııasy» biryńǵaı salalyq kredıt berýshi uıym atanady. Sonda fermerler de «nesıe alý úshin qaıda júginý kerek?» degen suraqpen bas qatyrmaıdy. Áıtpese, osyǵan deıin olar nesıe korporasııasyna nemese qarjylaı qoldaý qoryna júginerin bilmeı, sendelip kelgen edi.
Sonymen qatar aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men jabdyqtaryn lızıngke beretin respýblıkadaǵy eń iri kompanııa – «QazAgroQarjy» aksıonerlik qoǵamy «Báıterek» holdınginen «Agrarlyq nesıe korporasııasyna» enshiles kompanııa retinde beriledi.
Bankter tarapynan agroónerkásip sýbektilerine beriletin kredıtterge kepildik berý jónindegi qyzmet «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qoryna» tıesili edi. Endi bul qyzmet «Báıterektiń» taǵy bir enshiles kompanııasy – kásipkerlik sýbektileri úshin bank nesıelerine kepildik beretin «Damý» kásipkerlikti damytý qoryna beriledi.
– Bul jaǵdaı aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdi qarjylandyrý kezinde kórsetiletin qyzmetterdiń qoljetimdiligine keri áser etpeı me?
– О́zderińiz biletindeı, burynǵy «QazAgro» holdınginiń úsh enshiles kompanııasy agroónerkásip sýbektilerin aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men jabdyqtaryn qoljetimdi nesıeleýde, lızıngpen qamtamasyz etýde basty ról atqardy. Sondyqtan kompanııalardy qaıta qurý prosesteri qarjylandyrýǵa degen qoljetimdilikti qıyndatpaýy kerek. Bizdiń maqsat – sabaqtastyqty saqtaý. Túptep kelgende ózgerister kompanııa klıentteriniń qyzmetine áser etpeýi tıis.
Birinshiden, enshiles uıymdardy qaıta uıymdastyrý kezinde qarjylandyrýdyń qoldanystaǵy sharttaryn qaıta qaraýdyń qajeti joq. Dese de «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» «Agrarlyq nesıe korporasııasyna» qosylǵannan keıin kredıt tańdaý kezinde fermerge baǵdarlaýdy jeńildetý úshin nesıe baǵdarlamalary keńeıtilýi múmkin. Bul rette aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler úshin syıaqy mólsherlemesi, kredıt berý merzimi, jeńildikti kezeń sekildi basqa da negizgi sharttar ózgerissiz qalatynyn bóle-jara atap ótkim keledi.
Ekinshiden, qosylý kezinde qarjy qyzmetterin kórsetetin negizgi bıznes-proseske tartylǵan «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynyń» is basyndaǵy óndiristik personaly «Agrarlyq nesıe korporasııasyna» aýystyrylady. Olardyń bári – tájirıbeli kadrlar. Olar fermerlerge qyzmet kórsetýdiń erekshelikterin jaqsy biledi. Sondyqtan mundaı mamandardan aıyrylyp qalýǵa bolmaıdy.
Sondaı-aq bul jaǵdaı kompanııalardy biriktirý sátinde «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qoryna» nesıe berý úshin kelip túsken ótinimderdi qaraýǵa qatysty týyndaýy múmkin-aý degen kidiristerdiń aldyn almaq.
Úshinshiden, bizde kompanııalardy qaıta uıymdastyrý boıynsha naqty ári dáıekti is-sharalar jospary men merzimi bekitilgen jol kartalary bar. «Báıterek» holdıngi qaıta uıymdastyrýdyń barlyq prosesin turaqty baqylaýda ustaıdy jáne jalpy úılestirýdi júzege asyrady.
– Kompanııalardy qaıta uıymdastyrý tolyqtaı qashan aıaqtalmaq?
– Qaıta uıymdastyrýǵa qatysty máselelerdiń barlyǵy birdeı «Báıterek» holdınginiń quzyretine jatpaıtynyn atap ótý mańyzdy. Bul rette Aýyl sharýashylyǵy, Ulttyq ekonomıka mınıstrlikteriniń jekelegen buıryqtaryna jáne birqatar zańǵa ózgerister engizý talap etiledi.
Kompanııalardy qaıta uıymdastyrýdyń negizgi prosesterin osy jyldyń sońyna deıin aıaqtaý josparlanýda. Normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi ýaqtyly túzetý kezinde qyzmetkerlerdi aýystyrý jáne nesıe qorjynyn aýdarý da osy merzimde aıaqtalýǵa tıis.
– Suraqtarǵa tushymdy jaýap bergenińiz úshin rahmet.
Áńgimelesken
Farhat QAIRATULY,
«Egemen Qazaqstan»