Jańa oqý jyly: Dástúrli formatqa daıynbyz ba?

Mektepke deıingi jáne orta bilim komıteti tóraǵasynyń orynbasar Jomart Qarambaevtyń aıtýynsha, árbir ákimdiktiń bilim basqarmasy men bilim berý uıymdarynyń pandemııa kezinde sanıtarlyq talaptardy saqtaı otyryp kezekshi synyptar men mektepterdiń jumysyn uıymdastyrý­da tájirıbesi bar. Degenmen kúndizgi oqý prosesin uıymdastyrý máselesi­ne úlken jaýapkershilikpen qaraý kerek. Bastysy – balalardyń densaý­ly­ǵy. Sondyqtan ár synyp basqa kabı­netke aýyspaı, óz kabınetinde oqı­dy. Oqýshylar da muǵalimder sııaq­ty betperde kıedi. Úzilister ártúrli ýaqytta bolady, qajet bolǵan jaǵdaı­da qosymsha aýysymdar engiziledi. Kireberiste temperatýrany ólsheıtin jáne dezınfeksııalyq quraldardyń bolýy mindetti. Sondaı-aq oqýshylardyń bilim olqylyqtaryn toltyrý boıynsha pedagogterdiń kólemdi jumys júrgizýi mańyzdy», dedi. Jańa oqý jylynda osylaısha jer­gilikti atqarýshy organdardyń bilim basqarmalaryna júk túskeli tur. Bas­qarmalar oqý oryndarynda sanı­tar­lyq normalardyń saqtalýyna erekshe nazar aýdaryp, baqylaýy qajet. Barlyq mektepte qyzmetkerler men bilim alýshylardyń temperatýrasyn ólsheý, qaýipsizdik sharalaryn saqtap, kabınetterdiń aýasyn zararsyzdandyrý (kvarstaý) jáne dezınfeksııalaý sharalaryn júrgizý kerek. Bilim berý uıymdary dezınfeksııalaý quraldarymen qamtamasyz etilýi tıis.Jalǵasyp jatqan shekteý sharalary kezinde oqý oryn­darynyń syıymdylyq qýaty men bilim alýshylardyń sanyna qaraı aýysym men jumys rejimin aldyn ala anyqtap, áleýmettik qashyq­tyq­ty saqtaı otyryp oqý prose­sin uıym­dastyrý da mańyzdy. Ákim­dikter­diń bilim basqarmalary men mektep ákim­shilikteri balalardyń dálizder men býfetterde jınalýyn boldyrmaý úshin úzi­listerdi ártúrli ýaqytta ótkizýdi uıym­dastyrýy qajet.Sondaı-aq bilim alýshylar men qyzmetkerler arasynda maska taǵý rejimin saqtaýdy qamtamasyz etý kerek. Bir synyp bir kabınette oqýy tıis. Sabaq kestesi sanıtarlyq talaptardy eskerip jasalýy tıis. Bilim berý uıymdary buqaralyq, mádenı jáne sporttyq is-sharalardy ótkizýdi shekteýi qajet. Dástúrli oqytý formatynda mektep formasy burynǵydaı saqtalady. Eskeretin jaıt, sanıtarlyq qyzmettiń talaby boıynsha aldaǵy oqý jylynda mektepterdi ashý sharttarynyń biri – muǵalimder men qyzmetkerlerdi vaksınalaý.«Bilim berý uıymdaryn dás­túrli formatqa qaıtarý el­de­gi sanıtarlyq-epıdemııalyq jaǵ­daı­ǵa baılanys­ty bolady. Oqytý formaty týraly she­shim­di koronavırýs ınfeksııasynyń paıda bolýy men taralýyna jol bermeý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııa, eldiń bas memlekettik sanı­tarlyq dárigeri jáne óńir­lerdiń bas sanıtarlyq dárigerleri qabyldaıdy. Byltyr oqytý formaty epıdemııalyq jaǵdaıǵa baı­lanysty ózgerip otyrdy. Keı­bir oqýshylar qashyqtan bi­lim aldy, bir bóligi aralas for­matta oqydy. Ahýal ońalyp, dás­túrli oqýǵa múmkindik bol­ǵan kezde keıbir oqýshylar kezekshi sy­nyptarǵa bardy. Iаǵnı elde jappaı qashyqtan oqytý bolǵan joq. Is júzinde orta eseppen 4 myńǵa jýyq shaǵyn aýyldardaǵy mek­tepter jyl boıy dás­túrli for­matta oqytyldy. Dástúrli for­­­matta oqıtyndardyń jalpy sany kezekshi synyptardy qosa alǵanda birin­shi toqsanda 1 mln bala bolsa, tórtinshi toqsanda 2 mln balaǵa deıin jetti», dedi J.Qarambaev.Endigi másele – mektep formasy. Ka­rantın kezinde mı­nıs­trlik oqý­shy­larǵa mektep for­­masymen qatar klas­sıkalyq stıldegi kıim­de de sabaqqa qa­ty­sýǵa ruqsat berdi. Al jańa oqý jylynda qalaı bolmaq? Bul suraqqa Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov:«Men ózim ata-ana retinde de, Bilim jáne ǵylym mınıstri retinde de mektep formasyn kııýdi qoldaımyn. Pedagogter mektep formasynyń balalardy bir tártippen tárbıeleýge yqpal etetinin, sol mektepke baratyn ba­la­larmen birlikti sezinýge múm­­­kindik beretinin jáne eń bas­­tysy oqýshylar arasyndaǵy áleý­mettik aıyrmashylyqty azaıtýǵa kómektesetinin aıtady. Biraq mektep formasyn qol­da­ǵan­dar men qar­sy­lyq bil­dir­genderdiń pikirlerin sara­lap, bar­lyq jaǵdaıdy eskerip, biz oqý­shylarǵa mektepke tek mektep formasynda ǵana emes, sonymen qatar klas­sı­kalyq stıldegi kıim­de de kelýge múm­k­indik bere­tin sheshimdi qabyldadyq. Bul sheshim tek kelesi oqý jyly úshin qabyldandy», dep jaýap berdi.Mınıstrdiń málimdeýinshe, joǵa­rydaǵy mektep formasyna qatys­ty sheshimdi qabyldaýǵa eń aldymen epı­demııalyq jaǵdaı negiz bolǵan. Qazir elimizdiń kóptegen aımaǵynda ka­rantındik shekteý sharalary kúsheıgen. Dúkender belgili bir ýaqytta, keıbir qala­lar­da jumys kúnderi ǵana isteıdi. Eger ata-analar ba­la­larǵa mektep formasyn satyp alý úshin saýda ortalyqtary men dúkenderge jappaı barsa, uzyn-sonar kezek bolyp, vırýs juqtyrý qaýpin týdyrady.«Ekinshiden, keıbir otbasy­lar­daǵy ýaqytsha ekono­mıkalyq qıyndyqtarǵa baılanysty mek­tep formasyn satyp alý otba­sy­lyq bıýdjetke qosymsha júk­­teme bolýy múmkin. Sondyqtan ata-analar túrli jaǵdaılarǵa baı­la­nys­ty balaǵa mektep forma­syn ala al­­masa, onda ýaqytsha, kelesi oqý jylyna deıin mektep­ke klassıkalyq stıl­de­gi kıim­­­men barýǵa bolady. Mek­tep for­­masyna qatysty qan­daı she­­­­­­shim qabyldansa da pi­kir­­ler­diń ártúrli bolatynyn tú­si­ne­­min. Mektep for­­­masyn jaq­taý­shylar da, qar­sy bol­­ǵan­dar da óz pikirlerin aıta­tyny bel­­gili. Biraq bul máse­lede biz úshin qa­lyp­tas­­qan jaǵdaıdy obek­tıvti ba­ǵa­laý jáne yqtı­mal táýekelderdi qaras­­ty­­rý ma­ńyz­­dy boldy», dedi mınıstr A.Aımaǵambetov. Sonymen aldaǵy jańa oqý jylynda 3,5 mln-nan asa bala úshin 7 475 mek­­­tep ashý josparlanǵan. Jaýapty vedom­stvo­nyń habarlaýynsha, qazir mek­tepterde jóndeý jumystary júr­gi­zilip jatyr. Olardyń barysyn ákim­­­­dikterdiń bilim basqarmalary ba­qy­­laıdy. Barlyq bilim berý uıym­yn­da jóndeý jumystary aıaq­ta­lady, so­nyń ishinde 263 mektep kúrdeli jón­deýden ótpek.