Endigi jerde otandyq qurylys materıaldaryn bir ǵana saýda alańynan onlaın satyp alýǵa bolady. Ol alań «Marketpleıs» dep atalady. Bul – qurylys salasyn sıfrlandyrý baǵytyndaǵy tyń qadamdardyń biri.
Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý birinshi vıse-mınıstri Qaıyrbek О́skenbaevtyń aıtýynsha, «Marketpleıs» qurylys materıaldaryn bir jerge shoǵyrlandyryp qana qoımaı, olardyń qunyn 15 paıyzǵa deıin tómendetýge múmkindik beredi. Tıisinshe, naryqtyń da ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi.
– Otandyq óndirýshiler memlekettiń qoldaýymen uzaq merzimdi kelisimsharttar jasasýǵa jáne qurylys materıaldaryn belgilengen baǵa boıynsha satýǵa múmkindik alady. Bul qurylys salýshylarǵa da tıimdi, – deıdi birinshi vıse-mınıstr.
Sondaı-aq qurylystaǵy jergilikti qamtý úlesin arttyrý úshin mınıstrlik qoldanylatyn qurylys materıaldarynyń tolyq nomenklatýrasyn kórsetetin elektrondy tizilim qurdy. Bıýdjet esebinen qarjylandyrylatyn nysandarda otandyq qurylys materıaldaryn mindetti túrde qoldaný jónindegi talaptar zań júzinde bekitildi.
– E-Qurylys júıesiniń blokcheın tetikteri arqyly satyp alynǵan otandyq qurylys materıaldary boıynsha merdigerlerdiń esebi Memlekettik satyp alý portalynda kórsetilip, nysannyń jobalyq-smetalyq qujattamasynda kórsetilgen derektermen avtomatty túrde salystyrylady. Portaldardy ıntegrasııalaý boıynsha jumystar júrgizilýde, – dep naqtylady Q.О́skenbaev.
Onyń aıtýynsha, qurylys sapasyn arttyrý maqsatynda mınıstrlik zertteý-zerdeleý jumystaryn memlekettik baqylaýdy kúsheıtpek. Sonymen qatar bas jospardyń jáne naqtylaý josparynyń qurylys salýshylar men halyqqa qoljetimdiligin qamtamasyz etetin jańa qala qurylysy júıesin ázirlemek. Osylaısha, azamattar onlaın rejimde nysandardyń qurylysyn baqylaı alady.
Eske sala keteıik, qurylys salasyn sıfrlandyrý Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń ınfraqurylymdyq jobalar boıynsha memlekettik satyp alýdyń ashyqtyǵyn arttyrý, qurylys salasynyń damýyn tejeıtin artyq talaptardy joıý, sondaı-aq qurylys prosesin qoǵamdyq baqylaý úshin azamattardyń múmkindikterin keńeıtý jónindegi tapsyrmasyna sáıkes júrgizilý ústinde.
Jalpy, elimizde memlekettik satyp alýdyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa jáne jalpy qurylys salasynyń jumysyna yqpal etetin alty sıfrlyq jańa joba bar. Onyń birin joǵaryda aıttyq. Endi qalǵandaryna da toqtalyp ótken jón bolar.
Q.О́skenbaevtyń aıtýynsha, qurylystyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin memlekettik tapsyrys boıynsha salynyp jatqan nysandar týraly derekterdiń barlyǵy kelesi jyldan bastap E-Qurylys biryńǵaı aqparattyq júıesi arqyly qadaǵalanbaq. О́z kezeginde, barlyq tólem Blockchain platformasy arqyly osy júıege engizilgen aqparat negizinde júzege asyrylady. Nátıjesinde, bıýdjetten jumsalǵan árbir teńgeni op-ońaı baqylap otyrýǵa bolady.
– Sondaı-aq memlekettik nysandardaǵy qurylys prosesin sıfrlandyrý jumystary bastaldy. Kelesi jyldan bastap prosess tolyǵymen avtomattandyrylady. Budan bólek, Qurylys jobalarynyń memlekettik banki negizinde mınıstrlik mamandary irilendirilgen smetalyq normatıvterdi pysyqtap, qalyptastyrdy. Sonymen qatar qurylys nysanynyń shekti qunyn jyldam esepteýge múmkindik beretin jáne onyń qunyn asyra baǵalaý múmkindigin boldyrmaıtyn onlaın-kalkýlıator ázirledi. Kalkýlıator memlekettik saraptama portalynda bekitilgen (epsd.kz). Búginde onlaın-kalkýlıator arqyly 340 qurylys jobasy esepteldi, – deıdi Q.О́skenbaev.
Sıfrlandyrý turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq sektoryn da aınalyp ótpedi. Bul rette mınıstrlik atalǵan sektordyń biryńǵaı sıfrly ekojúıesin qurý úshin E-Shańyraq aqparattyq júıesin ázirledi. Ondaǵy maqsat – turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq sektoryndaǵy bytyrańqy aqparattyq júıelerden ortalyqtandyrylǵan aqparat jınaý.
– Halyq úshin júıe basqarý organdarynyń reıtıngin qurý, shaǵymdar men ótinishterdi jiberý múmkindigi esebinen sektordaǵy qyzmetterdiń sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi. Menshik ıeleri úıdi basqarýǵa onlaın qosymsha arqyly qatysa alady. Sondaı-aq úıdi basqarý máseleleri boıynsha ashyq túrde derekter alý múmkindigine ıe. Memleket úshin júıe aqparattandyrý obektilerinen, tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń aqparattyq júıelerinen alynǵan úlken derekterdi taldaý esebinen neǵurlym tıimdi basqarý sheshimderin qabyldaýǵa jol ashady. Osylaısha, sektordyń keshendi kórinisin baıqaýǵa jáne aldaǵy oqıǵalardy boljaýǵa múmkindik týady, – dedi Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý birinshi vıse-mınıstri.
Q.О́skenbaevtyń pikirinshe, ákimdikter egjeı-tegjeıli josparlaý kezinde bas jospardyń jobalyq sheshimderinen negizsiz aýytqyp, tirek josparǵa qate derekterdi ornalastyrýǵa jol berip qoıady. Sondyqtan mundaı jaǵdaılardyń aldyn alý úshin mınıstrlik memlekettik saraptama negizinde barlyq deńgeıdegi jobanyń, onyń ishinde bas josparlar men egjeı-tegjeıli josparlaý jobalarynyń talaptarǵa sáıkestigine jáne halyqtyń pikirin eskerýge sapaly tekseris júrgizýge nıetti.
– Bul jer ýchaskelerin satyp alý jáne ıgerý kezinde qurylys salýshylardyń táýekelin tómendetýge, ǵımarattar men qurylystardyń fýnksııalyq maqsatyn, ǵımarattardyń qabattylyǵyn, aýmaqtarda qurylys salý tyǵyzdyǵyn, sondaı-aq belgili bir ınvestorlar úshin egjeı-tegjeıli josparlaý jobasyna beıbereket túzetýler engizbeýge múmkindik beredi, – deıdi ol.
Mınıstrlik qurylys prosesin zerthanalyq súıemeldeý úshin qurylys sapasyn baqylaýdyń jańa ortalyǵyn qurýdy josparlap otyr. Is júzinde qurylys barysynda tehnıkalyq qadaǵalaý árdaıym qoldanylatyn materıaldarǵa zerthanalyq baqylaý júrgize bermeıdi. Sondyqtan Memleket basshysynyń qurylys sapasyn jaqsartýdy túbegeıli qaıta qaraý jónindegi tapsyrmasy aıasynda birqatar zańnamalyq túzetý daıyndaldy.
– Túzetýler memlekettik jáne jekemenshik nysandarǵa mindetti zerthanalyq baqylaýdy júzege asyratyn sapany baqylaýdyń jańa ortalyǵyn qurýdy kózdeıdi. Bul tetik tapsyrys berýshimen birlesip, qurylys prosesin zerthanalyq súıemeldeýdi jáne qurylys barysyn kezeń-kezeńimen tehnıkalyq tekserýdi kózdeıdi. Qurylys kezeńi nysannyń paıdalanýǵa daıyndyǵyn rastaý úshin obektilerdi qabyldaýǵa memlekettik sáýlet-qurylys baqylaýdyń mindetti túrde qatysýy arqyly qatań baqylaý tetigimen kúsheıtiledi. Baqylaýdyń usynylǵan túriniń áseri shuńqyr qazýdan bastap, abattandyrý jumystaryna deıingi qurylystyń barlyq sıklin turaqty memlekettik baqylaýdan jáne qoldanylatyn materıaldardyń, sonyń ishinde qazaqstandyq quramdy qoldanýdyń ashyqtyǵyn qadaǵalaýdan turady, – dedi Q.О́skenbaev.