Memlekettik hatshy Qyrymbek Kósherbaev pen Premer-Mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanov bastaǵan bir top zııaly qaýym ókilderi qazaq halqynyń uly tulǵasy, oıshyl aqyny Abaı Qunanbaıulynyń týǵan kúnine oraı hakimniń elordadaǵy eskertkishine gúl shoǵyn qoıyp, rýhyna taǵzym etti.
Kezinde aqıqat pen ádildikti jyrlap, halqyn ǵylym men bilimge shaqyrǵan uly Abaıdyń baı murasyn ulyqtap, taǵylymyna taǵzym etetin «Abaı kúni» derbes mereke retinde byltyr aqynnyń dúrkirep ótken 175 jyldyq mereıtoıy qarsańynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáıkes resmı bekitildi. Halqymyz úshin rýhanı mańyzy zor ulyq merekeni qalaı atap ótsek te jarasady. Elordada bul kún Abaı kóshesiniń boıynda ornalasqan aqynnyń eskertkishine gúl qoıý rásiminen bastaldy. Saltanatty is-sharaǵa Memlekettik hatshy Qyrymbek Kósherbaev, Premer-Mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanov, Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary Dáýren Abaev, Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova, Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov, Nur-Sultan qalasynyń ákimi Altaı Kólginov bastaǵan memlekettik organdar ókilderi qatysty.
Gúl qoıý rásiminen keıin Memlekettik hatshy Qyrymbek Kósherbaev bul aıtýly kúnniń qazaq rýhanııatyndaǵy ornyna toqtalyp, uly aqynnyń ósıetin oryndaý – paryzymyz ekenin atap ótti.
– Búgin – táýelsiz Qazaqstan halqy úshin erekshe kún. Bul kúni uly Abaıǵa taǵzym etemiz, uly Abaıdan ózimizdiń jasampaz isterimizge rýhanı qoldaý tabamyz. «Birińdi, qazaq, biriń dos, kórmeseń istiń bári bos», – dep aıtyp ketken uly Abaı ósıetin oryndaý – paryzymyz. Bardy baǵalap, joqty saralap, táýbemizden jańylmaı, táýekelden aınymaı, táýelsizdik tasyn órge súıregen halqymyzdyń jasampaz eńbegine Abaı úlken rýhanı tirek bolyp otyr. Biz Alla taǵalaǵa qazaq halqyna Abaıdy syılaǵany úshin rahmet aıtamyz, – dedi Qyrymbek Kósherbaev.
Sondaı-aq aqyn rýhyna taǵzym etkender qatarynda L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń rektory, akademık Erlan Sydyqov, «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» AQ basqarma tóraǵasy Darhan Qydyráli, akademık Dıhan Qamzabekuly, belgili aqyn Nesipbek Aıtuly, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Nur-Sultan qalalyq fılıalynyń dırektory Dáýletkereı Kápuly, aqyn Svetqalı Nurjan, Prezıdenttiń baspasóz qyzmetiniń sarapshysy, aqyn Erbol Alshynbaı da boldy.
Aqyn, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Nesipbek Aıtuly barsha qazaqstandyqtardy aıtýly mereke – Abaı kúnimen quttyqtady.
– Bul kún – uly kún. Bizdiń Alladan keıin aýzymyzǵa túsetin esimimiz – Abaı. Abaı qazaqtyń tólqujaty deýge bolady. Abaıdyń jyrlary, ósıeti, sózi arqyly biz búkil qoǵamdy tárbıelep otyrmyz. Myna zaman ótken saıyn, kún ótken saıyn Abaı ýaqytpen birge júredi. Sebebi Abaı – máńgilik. Sondyqtan Abaıdyń jyrlary, ónegesi – memlekettiń ulttyq ıdeologııasy, degen kórnekti aqyn táýelsiz Qazaqstannyń ulttyq ıdeologııasynyń ózeginde Abaı ónegesi jatqanyn aıta kele, hakim murasynyń ómirsheńdigine toqtaldy.
– Abaı baǵdarlap ketken baǵyttan, Abaı salyp ketken joldyń sorabynan adaspaıtyn bolsaq, adamdyqtan, parasattan, ulttyń uly qasıetinen biz eshqashan ajyramaımyz. Sondyqtan búkil qazaqqa Abaı atamyzdyń týǵan kúni, Abaı kúni qutty bolsyn degim keledi. Qazaq barda – Abaı bar, Abaı barda – qazaq bar, – dedi Nesipbek Aıtuly.
Belgili ǵalym, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń prorektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, UǴA akademıgi Dıhan Qamzabekuly Abaıdyń «Tolyq adam» tulǵasyna umtylýymyz kerek ekenin alǵa tartty.
– Abaı – biz úshin rámizdik tulǵa. Abaıdyń aty, zaty, murasy ultpen birge jasaı beredi. Sondyqtan Prezıdent, Úkimet, zııaly qaýym Abaıǵa arnaıy kún arnaǵan kezde rýhanı turǵyda da, zattyq turǵyda da bereke-birlikke bastaıtyn kún bolýyn kózdese kerek. Abaı arqyly rýhanı jańǵyrýdyń mánin bilý de – osy kúnniń enshisindegi sharýa. Rýhanı jańǵyrý degen – jaı ǵana bir sharalar nemese esep berý emes, ózimizde bardy uqsata bilý. О́z muramyzǵa baılanysty ózimizdiń naqty shynaıy kózqarasymyz, ustanymymyz bolǵanda ǵana rýhanı jańǵyrǵan bolyp eseptelemiz. Bul urpaq sabaqtastyǵymen, bilimmen keletin dúnıe. Biz ádette naýqanshyldyqqa ketip qalamyz. Ondaı bolmaýy kerek. Abaıdyń «Bes nárseden qashyq bol, bes nársege asyq bol», degen uǵymy tujyrymdamasynyń ózi – «Tolyq adam» tulǵasyna, qoǵamdy kemeldikke jumyldyrý. Qoǵam qashanda jaqsylyqqa qaraı júredi. Biz qazir álemde, óz ishimizde qandaı qıyndyqtar bolsa da, ósetin, ónetin múmkindik izdeýimiz kerek, – dedi ǵalym.
Jastardy tárbıeleýde jáne urpaqtar arasyndaǵy sabaqtastyqty qalyptastyrýda Abaı eńbeginiń mańyzyn aıryqsha atap ótken D.Qamzabekuly Abaıdyń ultpen birge jasaıtynyna senimdi.
– Sonymen birge ultty jumyldyra otyryp, qoǵamnyń bereke-birligine qyzmet etetin, qoǵamnyń aldaǵy kezeńin anyqtaıtyn jastardy keshegi adal urpaqtyń jalǵasy etýge kúsh salýymyz kerek. Oǵan jastar da peıildi, senimdi. Abaı sonyń báriniń arasynda altyn kópir bolyp otyr. Abaıdyń murasy da, muraty da, onyń altyn arqaýy da osynda. Abaı ultpen birge jasaıdy. Búgingi kún – ultymyzdyń kúni, rýhanı jetistikterimizdiń kúni, bizdiń rýhanı temirqazyq kúnimiz. Ultymyzdy, halqymyzdy osy merekemen quttyqtaımyz. Abaıdyń talǵamy, Abaıdyń júregi, Abaıdyń sezimi, Abaıdyń naqyly bizdiń ultty ósirip otyrady, – dedi Dıhan Qamzabekuly.
Búkilhalyqtyq, ulttyq merekege aınalǵan Abaı kúni – uly aqynnyń baı murasyn ulyqtap, rýhyna taǵzym etetin erekshe kún. Onyń asqaq tulǵasyn bıiktete túsý bir kúnmen shektelip qalmasy anyq. Degenmen, bul kúnniń resmı atalyp ótýi – qazaq rýhanııatynyń jańa belesi ekenine shek keltire almaımyz. Qazaq halqynyń rýhanı dúnıesin tereń oılary men tushymdy sózimen baıytqan dara tulǵanyń byltyrǵy mereıtoıy qazaq halqy úshin osy aıtýly merekeniń bastaýyna jol saldy.