Jastar – ult úmitin arqalaǵan el erteńi. Úmit pen senimdi aqtaý sol býynnyń paryzy. Sol sebepten de jastar qazirgi qoǵamnyń jetekshi kúshi retinde elimizdiń damýy úshin jaýapty ekeni málim. Elimizdiń tarıhy men mádenıetiniń taǵdyry, damýy men modernızasııalanýy, jalpy búgini men erteńi de jastarǵa baılanysty. Jastar qaı zamanda, qaı elde bolmasyn, asqaq arman men úmit, bıik ar men ór namystyń sımvoly bolǵan.
Jastar – bolashaqtyń jarqyn aınasy ispetti. Bul sózdiń maǵynasyna úńilsek, «eńbek» degen uǵymmen baılanysyp jatqanyn uǵasyz. «Eńbektiń nany tátti» dep beker aıtylmasa kerek. Qaı salany alsaq ta, mereıin ústem etken úkili azamattar ashy terin syǵýmen bıikterge jetken. Máselen, óner salasynda betkeustar qabiletti de qarymdy Dımash Qudaıbergenovtiń bir ózi tóbe emes pe?! Ol – Qytaı elinde uıymdastyrylǵan halyqaralyq Im a singer baıqaýynyń jeńimpazy. Sonymen qatar Erjan Maksım, Danelııa Túleshova syndy myqty ánshi balapandar úlken sahnalardy baǵyndyryp, jarystardan oljaly oraldy. «Novaıa volna – 2021» baıqaýynda Jan Makım ulymyz qazaq eliniń kók týyn aspanda qalyqtatyp keldi. Junior Eurovision 2020 baıqaýynda taǵy bir jerlesimiz Qaraqat Bashanova 2-oryndy ıelendi. Vıtebskte ótken «Slavıanskıı bazar» halyqaralyq festıvaliniń Gran-prı júldesin taldyqorǵandyq jerlesimiz, ánshi Rýhııa Baıdúkenova jeńip aldy. Keıbir qatysýshylar úshin bul shynymen qıyn synaq bolyp shyqty. Soǵan qaramastan úzdikterdiń úzdigi bolyp, sýyryla shyqqan Rýhııany jeńisimen shyn júrekten quttyqtaı otyryp, óneriniń ushtala berýin tileımiz!
Tokıoda ótken Olımpıada oıyndarynda Qazaqstan halqynyń atyn shyǵaryp, qola júldegeri atanǵan aýyr atlet Igor Son 2015 jyly Jetisý tórinde ótken Almaty oblysy ákiminiń «Kóshbasshy» jastar syılyǵynyń «Úzdik jas sportshy» nomınasııasyn, sondaı-aq Grek-rım kúresinen Azııa chempıony Demeý Jadyraev 2017 jyly «Úzdik jas sportshy» nomınasııasyn ıelengen. Taǵy bir maqtaýly jerlesimiz, Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń 12-synyp oqýshysy, álem boıynsha 55 myń úmitkerdiń ishinen top jaryp, Garvard ýnıversıtetiniń oqý grantyna ıe bolǵan Sezim Ertanatov bar. Ol óziniń arman-maqsattaryna eńbek pen bilimniń arqasynda qol jetkizdi. Elimizdiń erteńi, memleketimizdiń jarqyn bolashaǵy bilimdi de, bilgir jastardyń qolynda. Jetisýlyq jastarymyzdyń jetken jetistikteri munymen ǵana shektelmeıdi.
Búginde jastar qoǵamnyń qozǵaýshy kúshi retinde ozyq ıdeıalarymen qarýlanyp, elimizdiń damyp, órkendeýine barsha úles qosyp keledi. Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalovtyń bastamasymen aýdandarda Jastarǵa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna arnalǵan mekemeler boı kótermek. Almaty oblysynyń aýdandyq jáne qalalyq máslıhattarynda 65 jas halyq atynan daýys berse, oblystyq máslıhattaǵy 37 depýtattyń altaýy – jastar. Iаǵnı barlyǵy 71 jas depýtatymyz bar. Osyny eskere otyryp, jastarmen turaqty túrde baılanys jasap, túıtkildi máseleleriniń sheshimin tabýǵa úles qosatyn «Oblystyq jas depýtattar» lıgasy quryldy.
Elimiz egemendik alǵannan kúni búginge deıin óńirdegi balalar úıinen 1541 túlek shyqqan eken. Olarmen tyǵyz baılanysta bolyp, qoǵamda óz ornyn tabýǵa, tulǵalyq damýyna qoldaý kórsetý – ózekti máseleniń biri. Bul rette biz «Almaty oblysynyń balalar úıi túlekteriniń» qaýymdastyǵyn qurýdy jón kórdik. Qaýymdastyq maqsaty balalar úıindegi jáne postınternattyq ómirdi qadaǵalaýǵa, balalar úıinen shyqqan túlekterdi jumyspen qamtýǵa jáne psılogııalyq qoldaý kórsetýge baǵyttalǵan.
Taǵy bir aıtýly joba jastardyń bos ýaqytyn tıimdi úılestirý, margınal jáne NEET sanatyndaǵy jastarmen jumys júrgizý jáne jastardy áleýmettendirý baǵytyna negizdelgen. Iаǵnı Namys jobasy aıasynda tanymal sportshylarmen kezdesýler, sheberlik saǵattary uıymdastyryldy. Sharaǵa margınal, devıantty, jumyssyz jastar jáne qandastar qatysty. «Jetisý Jaıdarman» lıgasy oblys aýmaǵynda 7 myń jasty qamtyp, ár aımaqtaǵy kóńildi tapqyrlardyń basyn qosty. Nátıjesinde, respýblıkalyq lıgalarda shamamen 30 komanda óner kórsetedi dep kútilýde.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Táýelsizdik bárinen qymbat» maqalasynda aıtylǵandaı, «Táýelsizdik urpaqtary» grantyn taǵaıyndaý týraly qaýly qabyldaǵan. Joba aıasynda memleket tarapynan san túrli salada daryndy jastarǵa granttar beriledi. Igi is oblysymyzda da jalǵasyn tappaq. «Jas ǵalym» jobasy óńir jastarynyń ǵylymı áleýetin arttyrýǵa, jas kásikerlerdiń tulǵalyq jáne kásibı damýyna septigin tıgizedi. Ǵylymı jobalardyń baıqaýyna Almaty oblysynyń ǵylymı tanymy men qyzyǵýshylyǵy bar kez kelgen jastary qatysa alady. Al «Jas talant» – óner baıqaýy. О́ńirdegi shyǵarmashyl jastardy iriktep qana qoımaı, túrli mádenı baǵyttarǵa qyzyǵýshylyǵy bar jastardy qoldaý arqyly ońdy qoǵamdyq pikirlerin qalyptastyrýǵa úles qosady.
Búginde Almaty oblysynyń jastarǵa qyzmet kórsetý ortalyǵynyń janynan «Meıirimdi Jetisý» oblystyq front-ofısi resmı túrde ashylyp, azamattardy volonterlikke tartý, kómekke muqtaj jandarǵa áleýmettik kómek kórsetý maqsatynda jumystar atqarylyp jatyr. 17 aýdan men 3 qalada óńirlik front-ofısterdiń qyzmetkerleri volonterlerdi kóbirek tartý úshin belsendi úgit-nasıhat qyzmetin júrgizedi. Oblystyń volonterlik toptary judyryqtaı jumylyp, pandemııa órship turǵan kezde demeýshilerdi tartý arqyly 30 myń otbasyǵa ártúrli kómek kórsetti, 100 myń danadan astam betperde taratty, 9 myń shamasynda qaıyrymdylyq aksııalaryn uıymdastyrdy. Nátıjesinde, oblysymyzdyń belsendi 15 volonteri el Prezıdenti Q.Toqaevtyń «Halyq alǵysy» medalimen marapattaldy.
Bıyl Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy aıasynda «Qaıyrymdy ister marafony» jalpyulttyq jobasy júzege asyrylyp jatyr. Joba aıasynda azamattardy qaıyrymdylyq jasaýǵa tartý, volonterlikti damytý maqsatynda ártúrli aqparattyq nasıhat jumystary júrgizildi. Osy oraıda jyl basynan eriktiler uıymdarynyń sany ulǵaıyp, 95 birlikti qurady, 7 myń erikti tirkeldi. Jastardyń bastamalaryn qoldaýǵa arnalǵan memlekettik áleýmettik tapsyrys kólemi 2 esege kóbeıtilip, 2021 jyly 76 mln teńge bólindi. Memleket basshysy aıqyndaǵan eriktiliktiń jeti baǵyty jáne «Qaıyrymdy ister marafony» aıasynda oblysta 1 216 aksııa ótkizildi. Muqtaj bolǵan 75 otbasy baspanaly bolyp, 9 myń otbasyna 170 mln teńgeniń azyq-túlik sebetteri taratyldy. «Birgemiz. Taza álem» jobasy aıasynda 50 myń adamnyń qatysýymen 134 ekologııalyq aksııa uıymdastyrylyp, 41,8 myń túp aǵash otyrǵyzyldy. «Egov – jarshysy» jobasy aıasynda 100 erikti ózine-ózi qyzmet kórsetý buryshtarynda turǵyndarǵa qyzmet kórsetti. Bul isterdiń barlyǵy jastardyń áleýetin kóterýge, bastamalaryn damytýǵa jáne jańa baǵyttarǵa jol silteýge arnalady.
Eldar SAPAROV,
oblystyq jastar saıasaty basqarmasynyń basshysy