«Delta» shtamy des bermeı tur

Osylaısha, jer-jahanda «jaman tumaýdy» juqtyrǵandar sany 208 mıllıon adamǵa jetti. О́kinishke qaraı, sonyń 4,3 mıl­lıony baqıǵa attandy. Qazirgi tańda indet juqtyrǵandar bo­ıynsha AQSh tizimniń basynda tur. Búginge deıin atalǵan elde 37,5 mıllıon adam qaýipti derttiń tyrnaǵyna ilikken. 637 myń adam qaıtys bolǵan.

Muhıttyń arǵy betinde jappaı vaksına saldyrý nátıjesinde eldegi epıdemııalyq ahýal turaq­tan­ǵandaı kóringen. Biraq ekpege sen­beıtinderdiń kesirinen aýyr­ǵandar sany qaıta kóbeıip barady.

AQSh densaýlyq saqtaý jó­nin­degi ulttyq ınstıtýtynyń dırek­tory Frensıs Kollınz pande­mııanyń odan ári órshýi múmkin ekenin aıtyp otyr. Onyń bolja­myna súıensek, aldaǵy ýaqyt­ta AQSh-ta kúnine 200 myń adam vırýs juqtyrýy múmkin. Qazir­gi tańda eldegi indet juqtyrý kór­setkishi 120 myń shamasynda tur. Bul shildeniń basyndaǵy kórsetkishten 7 ese kóp.

«Aldaǵy eki aptada kúnine 200 000 adam naýqastanýy múm­kin. Mundaı jaǵdaıǵa qaıta kele­tinimizdi oılamaǵanymyzdy eskersek, júregimiz aýyrady. Osy oraıda, vaksına saldyrmaǵan ame­rı­kalyqtardy ekpe alýǵa shaqy­ra­myn. Biz tamyzda emes, qańtar, aqpanda vaksına saldyrýdy aıaq­tap qoıýymyz kerek edi. О́kinishke qaraı, «Delta» shtamy keń tarap, ekpe almaǵan 90 mıllıon adamǵa qaýip tóndirip tur», deıdi F.Kol­lınz.

«Koronavırýstyń otany» atan­ǵan Qytaı buǵan deıin indetti aýyz­dyqtaǵandaı kóringen. Biraq munda da «Delta» shtamy des bermeı ba­­rady. Byltyr Beıjiń bıligi ishki jal­­­py ónim kólemi óskenin málim­de­gen. Biraq vırýstyń jańa túri el eko­no­mıkasyn báseńdetetin tú­ri bar.

Qazirdiń ózinde Qytaı ekono­mıkasynyń ósýi baıaýlap qaldy. Mysaly, shildede saýda-sattyq 8,5 paıyzǵa ósken. Bul byltyrǵy osy ýaqytqa qaraǵanda kóp. Al maýsymda saýda-sattyq 12,1 paıyzǵa óskenin eskersek, jańa shtamnyń zııany anyq ańǵarylady.

«Delta» shtamynyń taralýy­na baı­lanysty Qytaıda shekteý shara­lary kúsheıtile bastady. Son­daı-aq elde 18 jasqa deıingi ba­lalarǵa da vaksına salý belsen­di júrgizilip jatyr. Koronavırýs vaksınasynyń 60 mıllıonnan astam dozasy 12 jastan 17 jas­qa deıingi jasóspirimderge úles­tirildi. Bul týraly QHR Ulttyq densaýlyq saqtaý komıssııasy habarlady. Balalarǵa Sinovac jáne Sinopharm kompanııalarynyń preparattary salynady. Sinopharm farmasevtıkalyq konserni óziniń vaksınasyn úsh jastan asqan balalarǵa synaýdyń birinshi kezeńin ótkizip úlgerdi. Kompanııa sábılerge arnalǵan preparat qaýipsiz dep málimdedi.

Aýstralııada birneshe kún qata­rynan koronavırýstyq ınfeksııa juqtyrý sanynyń rekord­tyq ósýi tirkeldi. El bıligi sanı­tarlyq shekteýlerdi kúsheıtti. Aýstralııanyń eń úlken qalasy Sıdneıde naýqastar sany ulǵaıdy. Melbýrnde túngi komendanttyq saǵat engizilip, indettiń órshýine baılanysty shahardaǵy lokdaýn taǵy eki aptaǵa uzartyldy.

Qatarynan úshinshi apta qatań shekteý sharalary jarııalanǵan Sıd­neıde koronavırýstyń úshin­shi tolqyny júrip jatyr. Jańa Ońtústik Ýels shtatynyń pre­mer-mınıstri Gledıs Bere­jık­lıan Sıdneıde sońǵy táýlikte in­det­ten jeti adam qaıtys bolǵa­nyn málimdedi. Bul – osy aıdaǵy antırekord.

Berejıklıannyń aıtýynsha, Jańa Ońtústik Ýelste 478 adam­nyń dertke shaldyqqany anyq­taldy. Bul da pandemııa bastal­ǵannan bergi bir kúndegi eń joǵary kórsetkish. «Delta» shtamynyń qaýpi jas talǵamaıdy. Máselen, Sıdneı bıligi koronavırýsqa shaldyqqan 15 jastaǵy balanyń qaza tapqanyn rastady.

Sıdneıde lokdaýndy saqta­ma­ǵany úshin aıyppul kólemi kóbeı­tildi. Úıden 5 km-den astam qa­shyq­tyqqa sebepsiz ketip qalǵan turǵyndar 5 myń aýstralııa dol­lary kóleminde aıyppul tó­leıdi. Polıseılermen qatar, mega­po­lıste 800 áskerı qyzmetshi ere­jelerdiń saqtalýyn baqylaıdy.

Mońǵolııada Densaýlyq saq­taý mınıstrligi koronavırýs juqtyrýdyń 180 myńnan astam ras­talǵan jaǵdaıy tirkelgenin habarlady. Sońǵy táýlikte 6530 PTR-testileý ótkizilgen. Sonyń 1 402-i oń nátıje berdi. 9080 pasıent medısınalyq mekemelerde emde­lip jatyr. 191 naýqastyń jaǵ­daıy óte aýyr. Budan bólek taǵy 2 953 adam –  aýyr jaǵdaıda. Jalpy­ulttyq vaksınalaý naýqanynda eresek turǵyndardyń kem degende 60 paıyzyna ekpe salynady.

Iran Islam Respýblıkasynyń bıligi koronavırýstyń taralýyna qarsy kúres aıasynda búkil el boıynsha alty kúndik lokdaýn engizdi. Úkimet indettiń besinshi tolqynyn jarııalady. Iranda kelesi aptada kezekten tys demalys belgilendi. Sonymen qatar koronavırýstyq jaǵdaıdyń ýshyǵýyna baılanysty provınsııalar arasynda júrip-turýǵa eki aptalyq tyıym jarııalandy.

Fransııada koronavırýsqa qarsy vaksınalaýdy nemese teris PTR-testin rastaıtyn «sanıtarlyq ruqsat berý» júıesi qalpyna keltirildi. Júıedegi aqaý 13 tamyzda juma kúni anyqtaldy. Buǵan SI-DEP portaly serverleriniń shamadan tys júktelýi sebep bolǵan.

Vetnamnyń eń iri qalasy – Ho­shımın ákimshiligi qatań shekteý sha­ralaryn bir aıǵa uzartty. Qo­ǵamdyq oryndarda adamdar­dyń jınalýyna tyıym salý, dári-dármek, azyq-túlik jáne birin­shi kezekte qajetti taýarlar­dan basqany saýdalaıtyn saý­da kásiporyndarynyń jumy­syn toqtatý tárizdi sharalar qabyl­dandy. Qala turǵyndaryna asa qajet bolmasa óz úılerinen shyq­paýǵa nusqaý berildi.

Fılıppınde koronavırýstyń jańa jaǵdaılarynyń sany bo­ıyn­sha antırekord tirkeldi. Osy­laısha, bir kúnde 14 749 adamnyń naýqastanǵany anyqtaldy.

Izraıl premer-mınıstri Naftalı Bennet 50 jastan asqan turǵyndardy tezirek údete vaksına ektirip, Pfizer-diń úshinshi dozasyn alýǵa shaqyrdy. Vaksınalaý qarqynyn toqtatpaý úshin ekpe salatyn ortalyqtar shabat dinı rásimine qaramastan, táýlik boıy, aptasyna jeti kún jumys isteıdi. Senbide dinı dástúrler boıynsha evreılerge jumystan bas tartýǵa nusqaý beriledi.

Tokıoda Paralımpıada oıyn­darynyń ashylýy qarsańynda epıde­mııalyq jaǵdaı ýshyqty. Jaz­ǵy Paralımpıada 24 tamyz ben 5 qyrkúıek aralyǵynda ótedi. So­nymen qatar el astanasynda bir táýlik ishinde 4 989 jańa jaǵ­daı anyqtaldy. Sarapshylar koro­navırýsqa qatysty jaǵdaı baqylaýdan shyqqqanyn aıtady. Japonııa bıligi densaýlyq saqtaý salasyna quldyraý qaýpi tónip tur dep alańdaıdy. Tokıoda 1 qyrkúıekke deıin tótenshe jaǵdaı rejimi jarııalandy.

Reseıde koronavırýstan kóz jumýdyń antırekordtyq kórset­kishi tirkeldi. О́tken táýlikte vırýs juqtyrǵan 815 naýqas qaıtys boldy. Bul – 2020 jyldan bergi eń joǵary kórsetkish. SARS-CoV-2 – den qaıtys bolý derekteriniń basym bóligi Máskeýde tirkeldi. Shaharda kúnine 59 adam o dúnıege attanady. О́tken táýlikte ınfek­sııa juq­tyrýdyń 22277 jaǵ­daıy anyq­taldy. Epıdemııa bas­talǵannan beri Reseıde SARS-CoV-2 vırýsy 6 557 068 adamnan tabyldy. О́lim-jitimniń jalpy sany 168 864-ke jetti.

Germanııada indetke shaldy­ǵý­dyń aptalyq kórsetkishi sońǵy táýlikte 100 myń turǵynǵa shaqqan­da 27,6-dan 30,1-ge deıin ulǵaı­dy. Jalpy, vırýs 3 810 641 adam­nyń boıynan anyqtaldy. Koro­navırýstyq pandemııa bastalǵaly 91 853 adam qaıtys bolǵan.

Ulybrıtanııa Densaýlyq saq­taý basqarmasy 23 tamyzdan bastap 16-17 jastaǵy jasóspirimderdiń bárine vaksına salýdy bastaıtynyn málimdedi. Densaýlyq saqtaý hatshysy Sadjıd Djavıdtiń aıtýyn­sha, jasóspirimderge qyrkúıek aıyn­da mektep qaıta ashylǵanǵa deıin ımmýnıtet qalyptastyrýǵa eki apta múmkindik berilmek.

Djavıd ekpe alǵan on myńdaǵan jastarǵa alǵysyn bildirdi.

«Elimiz boıynsha koro­na­vı­rýsqa qarsy ujymdyq ımmýnıtetti qurýǵa kómekteskenderińiz úshin rahmet!», dedi ol. Sondaı-aq ekpe almaǵandardy vaksına saldyrýǵa shaqyrdy.

«О́tinemin, keshiktirmeńiz. Te­zirek vaksına alyńyz, sonda vırýs­tan qoryqpaı, qalypty ómirimizdi jalǵastyra alamyz», deıdi ol. Úkimet NHS-pen «vaksınany alý­dy múmkindiginshe jeńildetý úshin» tyǵyz jumys jasaıtynyn málimdedi. Gonkong úkimeti 20 tamyzdan bas­tap AQSh, Ispanııa jáne Fran­sııa sekildi 15 memleketti «ortasha qaýipten» «joǵary táýekel» deńgeıine kóteretinin aıtty. Iаǵnı bul elderden kelgen meımandar karantınde uzaǵyraq otyrady.

Úkimet Bangladesh, Kambodja, Fransııa, Grekııa, Iran, Malaızııa, Nıderland, Ispanııa, Shrı-Lanka, Shveısarııa, Tanzanııa, Taıland, Túrkııa, Birikken Arab Ámirlikteri men AQSh-tan kelgenderdiń bar­lyǵy jańa shekteýlerge ushyraı­tynyn jetkizdi.

Gonkongta búkil álem boıynsha eń qatań talaptar qoıylǵan. «Qaýpi joǵary» elderden kelgender mindetti túrde 21 kún karantınde bolýǵa tıis. Tipti vaksına alsa da báribir.