Bazarlar men saýda úıleriniń ókilderi qatań shekteýsiz jáne lokdaýnsyz jumys istegisi keledi. Almatylyq kásipkerlerdiń aıtýynsha, shekteýsiz jumys isteý olarǵa memleket aldyndaǵy mindettemelerin oryndaýǵa múmkindik beredi.
Almatyda saýda sektorynda, onyń ishinde oıyn-saýyq ortalyqtary, saýda úıleri men saýda jelilerinde 115 myńnan asa jeke kásipker bar. Ortasha alǵanda bir kásipker 2-3 adamdy jumyspen qamtyp otyr. Iаǵnı ortasha eseppen 280 myńnan asa adam osy saladaǵy tabysqa táýeldi. Mundaı kórsetkish Almaty qalasy turǵyndarynyń 15%-yn quraıdy.
«Bizge demalys kúnderindegi lokdaýn qıynǵa soǵyp tur. Ásirese, jalǵa alýshylardyń jańa oqý jylyna satyp alǵan taýarlaryn tolyq satýy mańyzdy. Satyp alýshylardyń negizgi bóligi demalys kúnderi keledi. Kásipkerlerdiń 90%-ynda tutynýshylyq nesıe bar, al kiris tómendedi», dedi «Orbıta» saýda ortalyǵynyń dırektory Abzal Isakeev.
Ortalyq basshysynyń aıtýynsha, shaǵyn jáne orta kásipkerler – Almaty qalasynyń belsendi turǵyndarynyń negizgi bóligi. Eger jaǵdaı ózgermese, mundaı qatań sharalardan keıin bıznes qaıta qalpyna kele almaıdy. Sondyqtan almatylyq kásipkerler shekteý sharalaryn jeńildetýdi talap etedi.
«Eger jalǵa alýshylardyń kem degende 70%-y vaksına alsa, onda Ashyq júıesimen jumys isteıtin nysandarǵa demalys kúnderi de jumys isteýge múmkindik beriledi degen edi. Bizde qyzmetkerlerdiń 90%-y vaksına alǵan, endigi tańda olar bul jaǵdaıǵa narazy. Adamdar qazirdiń ózinde úmitsizdikten joldardy jabamyz dep qorqytýda, biraq biz jaǵdaıdy óz baqylaýymyzǵa aldyq. Byltyr lokdaýn boldy, bizdiń sala biraz shyǵynǵa ushyrady. Sonymen qatar dezınfeksııalaýshy zattarǵa, týnnelderge jáne basqa da jabdyqtarǵa – bárine byltyr shamamen 27 mln teńge jumsadyq. О́z kezeginde ShOB óz jumysyn sanıtarlyq normalar men talaptardy saqtaı otyryp júrgizip otyr», deıdi «Alataý» bazary dırektorynyń orynbasary Aleksandr Kım.
Sonymen qatar Qazaqstan saýda jyljymaıtyn múlik developerler odaǵynyń tóraǵasy Aleksandr Revın demalys kúnderi engizilgen lokdaýnǵa baılanysty saýda ortalyqtary tabysynyń 50%-yn ala almaıtynyn aıtty. Bazarlar úshin bul soma aıyna 10 mln-nan 15 mln teńgege deıin jetedi. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan saýda jyljymaıtyn múlik developerler odaǵy ony jalǵa alýshy bolyp tabylatyn shaǵyn jáne orta bıznes ókilderine 30 mlrd teńgege deıin kómek usynǵan.
«Eger biz qaladaǵy kúrdeli epıdemııalyq jaǵdaıǵa baılanysty osyndaı qatań shekteý sharalaryn engizýge májbúr bolsaq, shekteýlerdi engizý kezinde memlekettik qoldaý sharalaryn eskerýdi suraımyz. Sonymen qatar bıznes úshin, eń aldymen kómek alý ǵana emes, shekteýsiz jumys isteý óte mańyzdy. Kásipkerler bir demalys kúni búkil jumys aptasyn almastyratynyn birneshe ret aıtqan. Múmkindiginshe, kásipkerlikti qoldaý sharasy retinde biz ASHYQ-tyń adal qatysýshylarynyń, mysaly, bazarlar, saýda úıleri men saýda-oıyn-saýyq ortalyqtarynyń jumysyn demalys kúnderi shektemeýdi usynamyz», dedi Almaty qalasy kásipkerler palatasynyń basshysy Aıtýar Kóshmambetov.
Sondaı-aq ol «Atameken» basshylyǵy kásipkerlerdiń qyzmetine qatysty alty usynys jibergenin aıtty. Onda kem degende bir demalys kúninde jumys isteýge ruqsat berý qarastyrylǵan. Sonymen qatar qyzmetkerlerdiń 90%-dan astamy vaksına alǵan bıznesti yntalandyryp, olardy Ashyq kóshbasshylarymen teńestirýin suraıdy.