Máıithana... Bul jerdegi kórinisti aıtýdyń ózi aýyr. Jaqynyn joqtap, aqtyq saparǵa shyǵaryp salýdyń qamymen júrgen qaıǵyly jurttyń qarasy azaımaı tur. Túrkistan oblystyq patologııalyq-anatomııalyq bıýrosy qyzmetkerleri pandemııa bastalǵaly máıittiń kóbeıgenin aıtýda. О́ıtkeni munda atalǵan dertten kóz jumǵandar da jetkiziledi. Bir táýlikte 30 máıitke deıin taldaý júrgiziledi.
Túrkistan óńirimen qatar Shymkent qalasynyń turǵyndaryna da qyzmet kórsetetin medısınalyq uıymnyń bas dárigeri Murathan Qopabaevtyń aıtýynsha úshinshi megapolıstiń densaýlyq saqtaý basqarmasyna qarasty patologııalyq-anatomııalyq bıýronyń joqtyǵynan máıitterdiń bári operasııalyq bıopsııamen osynda ákelinedi.
Byltyr koronavırýspen aýyrǵandardyń denesi ashylmaı berilse, bıylǵy algorıtmge baılanysty mekeme mamandary COVID-19-ben aýyryp kóz jumǵandardyń máıitinen bakterıologııalyq analızder alyp, ınfeksııalyq aýrýhanaǵa, bakterıologııalyq zerthanaǵa jiberedi. Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq stansanyń óz erejesi bar, oń nátıje kórsetilgen máıitterdi jerleýge birge baryp, óz jumystaryn atqarýda. Aýrýhanalarda qaıtys bolǵandardyń barlyǵy derlik osynda jóneltiletin bolǵandyqtan, bas dárigerden adamdardyń kovıdten basqa qandaı aýrýlardan kóbirek kóz jumatynyn suraǵanbyz. «Ár adamnyń ımmýndyq júıesi, ımmýnıteti álsiregen saıyn kez kelgen ınfeksııaǵa ushyraý qaýpi joǵary. Sondyqtan álsiregen aǵza kez kelgen ınfeksııany qabyldaıdy. Bizge tek qana koronavırýs juqtyrǵandar ákelinip jatqan joq. Munda máıitter kóbine Shymkent aýmaǵynda oranalasqan oblystyq aýrýhanalar men Shymkent qalalyq emdeý mekemelerinen jetkiziledi. Olardyń arasynda ınsýlt, ıshemııalyq ınsýlt, gemorragııalyq ınsýlt, mıǵa qan ketý syndy aýrýlardan qaıtys bolǵandar az emes. Degenmen koronavırýstan qaıtys bolǵandar kóp. Shymkent «qyzyl aımaqta» bolǵandyqtan koronavırýstyq ınfeksııa, ókpe asqynýlary, neshe túrli býllezdi pnevmonııa, ekijaqty, jappaı pnevmonııa syndy dıagnozdarmen kelip, tynys jetispeý aýrýlarynan jan tapsyrǵandar kóp. Buryn bıýroǵa jylyna 600-ge jýyq máıit túsetin. Koronavırýstyń órshýine baılanysty máıit sany 1300-1400-ge deıin jetti. Sondyqtan búginde indetten saqtanýdyń birden-bir joly ekpe saldyrý der edim. Jaqyndaryna shyn jany ashıtyn azamattar karantın talaptaryn qatań saqtaýy qajet», deıdi Murathan Qopabaev.
Oblystyq patologııalyq-anatomııalyq bıýroda 13 dáriger, 26 orta býyn laborant jáne ár bólimshede 4-5 sanıtar jumys isteıdi. Kópshilik ádette týysynyń máıitin tildirmeı alyp ketýge umtylady. Tipti tigilgen múrdeni kórgender bir múshesin alyp qoıdy ma dep, kúdigin de jasyrmaıdy. Bul oraıda Murathan Rysbekuly olaı isteý múmkin emestigin aıtady. «Iá, bizge «dene múshesin alyp qoıasyńdar» dep aıtatyndar bar. Biraq ol múmkin emes. Qaıtys bolǵannan keıin kez kelgen máıit aýrýhanada 2 saǵat jatady. Sosyn bizge alyp keledi. О́ıtkeni denesi jyly bolady. Medısına salasynda qyzmet etip júrgender biledi. Qaıtys bolǵan kezde birden almasa ol jaramsyz bolady. Biz tek gıstologııa jasaý úshin ár organnan kishkene tilimder alamyz. Máıittiń qalǵan organdaryna tımeımiz», deıdi bas dáriger. Oblystyq patologııalyq-anatomııalyq bıýro máıithana, laboratorııa jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý bóliminen turady. Sondyqtan bul jerdi jurt máıithana dep ataǵanmen, mekeme qyzmetkerleri 60-70 paıyz tiri adamdarmen jumys isteıdi. Iаǵnı oblystyq ftızıopýlmonologııa ortalyǵynda plevrıtpen jatqannyń bári taldaýyn osy oblystyq patologııalyq-anatomııalyq bıýroǵa ákeledi. Olarǵa osynda qorytyndy dıagnoz qoıylady. Plevrıt, týberkýlez aýrýy bar-joǵy 2-3 kúnniń ishinde anyqtalyp, ári qaraı naýqastarǵa em-dom taǵaıyndalady. Sondaı-aq qalalyq, oblystyq mekemelerden operasııalyq-bıopsııalyq materıaldar kóp keledi. Olarǵa da 3-4 kúnniń ishinde dıagnoz qoıylyp, em-dom qabyldaý jaǵdaıy jasalady. «Ár aýrýhanada soqyrishek, ót joldary alynǵan kezde, asqazan jaralary, áıelderdiń qıyn júktilik kezeńderi deıdi, solardyń bári bizge keledi. Analızin tekserip, dıagnoz qoıyp beremiz. Sol dıagnoz boıynsha mamandar pasıentterin emdeıdi», deıdi bıýro basshysy. Mekemede apparattyq qurylǵylar jetkilikti. Patologııalyq-anatomııaǵa kerekti medısınalyq tehnıkanyń barlyǵy bar. Ár 5 jylda mamandar kásibı deńgeıin joǵarylatyp turady. Sońǵy ret dárigerler Novosıbırskide biliktilikterin arttyrǵan. Olardyń qatarynda aýdandyq aýrýhanalardaǵy patologoanatomdar da bir aptalyq oqýdy támamdap, tájirıbe jınaqtap qaıtqan.
Aıta ketelik, beısenbidegi málimet boıynsha Shymkent qalasynda indet juqtyrǵan 260 jaǵdaı
(225 sımptommen, 35 sımptomsyz) tirkelgen. Onyń ishinde 103 adam ınfeksııalyq stasıonarǵa jatqyzylyp, 157 adam úı baqylaýyna alyndy. Al Túrkistan oblysy boıynsha indet juqtyrýdyń 77 jaǵdaıy tirkeldi.
Túrkistan oblysy