О́tken jyldyń qońyr kúzinde bolǵan bul oqıǵa dúıim jurtshylyqty dúr silkindirgen edi. Jasóspirim qyz Jansaıany zorlap, qorlap óltirgen belgisiz bireýdiń qylmystyq áreketi kópshiliktiń ashý-yzasyn týdyrdy. Osy oqıǵaǵa qatysty qozǵalǵan qylmystyq is kóp uzamaı ashylyp, sotta qaralǵan bolatyn.
О́tken jyldyń qońyr kúzinde bolǵan bul oqıǵa dúıim jurtshylyqty dúr silkindirgen edi. Jasóspirim qyz Jansaıany zorlap, qorlap óltirgen belgisiz bireýdiń qylmystyq áreketi kópshiliktiń ashý-yzasyn týdyrdy. Osy oqıǵaǵa qatysty qozǵalǵan qylmystyq is kóp uzamaı ashylyp, sotta qaralǵan bolatyn.
Jansaıa Esenbaeva Almaty oblysy, Qarasaı aýdanyndaǵy Úshqońyr aýylynda ornalasqan Qarasaı batyr atyndaǵy orta mekteptiń 4-synybynda oqıtyn. Ol 24 qyrkúıek kúni tańerteń sabaqqa ketken. Keste boıynsha saǵat on eki jarymda sabaq aıaqtalýy tıis bolatyn. Biraq Jansaıa ol ýaqytta úıge oralmady. Qyzynyń keshikkeninen sekem alǵan anasy ony izdep mektepke keledi. Biraq Jansaıa oqý ornynda bolmaı shyqty. Qurbysynyń úıine ketken shyǵar degen oımen anasy Jansaıanyń synyptasy Áseldiń úıine keledi. Jansaıa bul úıde de bolmaı shyǵady. Jasóspirim qyzdy izdeý keshke deıin sozylady. Biraq nátıje shyqpaıdy. Sharasyz sheshe qyzynyń ushty-kúıli joǵalǵany týraly polısııaǵa aryz túsiredi. Qyrkúıektiń 24-shi juldyzynda joǵalǵan Jansaıanyń jansyz denesi qazannyń 2-shi juldyzynda tabylady. Bul qylmysqa sezikti retinde Begaly Sadyqov degen azamat qamaýǵa alynady.
Begaly Sadyqov qyrkúıek aıynyń 14-shi juldyzynda keshki saǵat altylar shamasynda Qarasaı aýdanyndaǵy Kemertoǵan aýylynda turatyn tanysy J.Shorabaevtyń úıine kelip, onymen birge ishimdik iship, sol úıde uıyqtap qalǵan. Túngi saǵat ekiler shamasynda aýlaǵa shyǵyp, kórshi E.Qasymbaevtyń esiginiń aldynda dáret syndyrady. Ony kórgen E.Qasymbaev Begalynyń qylyǵyn betine basyp, uıaltýǵa tyrysady. Shala mas Sadyqov úı ıesimen jaǵalasa ketedi. Sol eki arada J.Shorabaev bulardy ajyratyp jiberedi. Úıge kirip ketken Begaly qolyna pyshaq alyp, qaıta shyǵyp, ony Qasymbaevqa silteıdi. Oǵan dene jaraqatyn salyp, oqıǵa bolǵan jerden boı tasalap ketedi. E.Qasymbaev alǵan dene jaraqaty saldarynan aýrýhanaǵa túsedi.
Jasaǵan qylmysyna qaramastan jazasyz qalǵan B.Sadyqov sol ketkennen mol ketip, araq ishýin jalǵastyrady. Jasóspirim qyz Jansaıaǵa qatysty qylmysty jasaǵan kúni, ıaǵnı qyrkúıek aıynyń 24-shi juldyzynda Úshqońyr aýylyna kelip, spırtti ishimdik iship júrgen. Túski mezgilde ol О́tegen batyr kóshesindegi mekteptiń janynda Jansaıany kóredi. Osy kezde oǵan jasóspirim qyzdy zorlaýǵa baǵyttalǵan qylmystyq oı týyndaıdy. Jansaıanyń artynan júrip otyrǵan Begaly bir mezette onymen qatarlasady. Oǵan qolyndaǵy «Snıkers» shokoladyn usynady. Ańǵal qyz shokoladty alady. Jasóspirimniń ańqaýlyǵyn paıdalanǵan ákki qylmysker О́tegen batyr kóshesindegi 49-úıdiń janynda qaraýsyz qalǵan ýchaskeniń qorshaýyna alyp keledi. Sol jerde B.Sadyqov Jansaıanyń dármensiz kúıin paıdalanyp, onyń qarsylyq kórsete almaıtynyn sezinip, ony zorlaý maqsatynda kúsh qoldanyp, basyna qatty soqqy jasaıdy. Bul soqqydan Esenbaeva esinen tanyp qulaǵan. B.Sadyqov jerde jatqan oǵan asa qatygezdikpen jynystyq qatynas jasaıdy. Nápsiqumar haıýan bul áreketterimen de toqtamaı, talyp jatqan qyzdy óziniń kolgotkıimen býyndyryp óltirgen. Kózi qaraýytqan pedofıldiń buǵan da aıyzy qanbaı, óziniń qaltasyndaǵy qyrynýǵa arnalǵan ustaranyń júzimen Jansaıanyń máıitiniń qaryn qýysyn kesip, óli deneni qorlaǵan.
Sottalýshy B.Sadyqov ózine taǵylǵan aıypty tolyǵymen moıyndaǵan joq. Alǵashqy qylmysy boıynsha taǵylǵan aıypty da moıyndamady. Ol Qasymbaevqa eshqandaı jaraqat salmaǵanyn, eshkimge pyshaq siltemegenin aıtady. Sondaı-aq, jábirlenýshi J.Esenbaevaǵa qatysty qylmys boıynsha taǵylǵan aıyptardy da tolyǵymen moıyndamady. B.Sadyqov oqıǵa bolǵan kúni, ıaǵnı 24 qyrkúıekte Qaskeleń qalasyndaǵy narkolog dárigerge baryp, em qabyldaǵanyn, túste úıine kelip, demalǵanyn aıtady. Al aldyn ala tergeý kezinde polısııa qyzmetkerleriniń qysymymen jáne olardyń úıretýimen búkil qylmysty moınyma alyp edim deıdi.
Degenmen, sýdıa retinde men bul qylmystyq isti qaraý kezinde B.Sadyqovtyń jaýaptaryna syn kózben qaradym. Ol qylmystyq jaýapkershilikten jaltarý maqsatynda jalǵan jaýap berip otyrǵanyn túsindim. Onyń atalǵan qylmystardy jasaǵany basty sot talqylaýynda aıǵaqtar jıyntyǵymen tolyq dáleldendi. Aldyn ala tergeý barysynda sezikti retinde suralǵan B.Sadyqov jábirlenýshiler E.Qasymbaev pen J.Esenbaevaǵa qatysty qylmystar boıynsha kinásin tolyǵymen moıyndap, jasaǵan qylmystary jóninde túgeldeı baıandap, óz jaýaptaryn oqıǵa ornynda naqtylap bergen.
Qarasaı aýdandyq ishki ister basqarmasynyń tergeýshisi A.Qashaqbaevtyń qaýlysy negizinde jábirlenýshi J.Esenbaevanyń kıimderine zertteý júrgizý tapsyrylǵan. Osy zattardy zertteý bastalǵan kezde tergeýshi Qashaqbaev qosymsha salystyrý saraptamasyn taǵaıyndap, sezikti B.Sadyqovtyń kıimderin usynǵan. Júrgizilgen krımınalıstıkalyq zertteýler nátıjesinde jábirlenýshi J.Esenbaevanyń kıimderinde sezikti B.Sadyqovtyń kıimderinde bar talshyqtar anyqtalǵan. Sondaı-aq, Sadyqovtyń kıimderinde J.Esenbaevanyń kıimderine jatatyn talshyqtar tabylǵan.
Sottalýshy B.Sadyqov jáne onyń qorǵaýshysynyń ýájderi sot talqylaý kezinde tolyǵymen tekserilip, olar negizsiz bolyp, sot otyrysynda zerttelgen dáleldermen joqqa shyǵaryldy. Sottalýshyǵa jaza mólsherimen onyń túrin taǵaıyndaǵan kezde sot sottalýshy B.Sadyqovtyń qylmystyq jaýaptylyǵy men jazasyn jeńildetetin mán-jaılar tappady. Jasalǵan qylmystyń qoǵamdyq qaýiptilik dárejesin eskere otyryp, sottalýshyǵa uzaq merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn taǵaıyndaý qajettigi týyndady. Sot Begaly Sadyqovty Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 257-babynyń 3-bóligi, 120-babynyń 4-bóligi, 121-babynyń 4-bóligi, 96-babynyń 2-bóligi «V, K, O» tarmaqtarymen jáne 275-babynyń 1-bóligimen kináli dep tanyldy. QR Qylmystyq kodeksiniń 58-baby 4-bóliginiń negizinde qylmystar jıyntyǵy boıynsha jazalardy ishinara qosyp, oǵan túpkilikti 24 jyl merzimge bas bostandyǵynan aıyrýǵa úkim shyǵardym.
Osy bir asa aýyr qylmystyq isti qaraý, oǵan jaza taǵaıyndaý sýdıa retinde maǵan ońaı bola qoıǵan joq. Sottalýshy B.Sadyqovtyń ákkiligi sonsha, tergeý barysynda moıyndaǵan kinásin sot talqylaýy kezinde túrli bultalaqqa salǵysy keldi, ózin tergeýshilerden qysym kórgen beıshara etip kórsetýge de tyrysty. Biraq, onyń haıýandyq áreketi bultartpas aıǵaqtarmen dáleldendi. Nátıjesinde, jasaǵan qylmysyna qaraı jazasyn aldy.
Asqarbek BEIIMBETOV,
Almaty oblysynyń qylmystyq ister jónindegi
mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynyń sýdıasy.