Sýdan marjan súzetin balyqshylar Kaspıı teńizinen de balyq aýlaıdy. Biraq oblystyq balyq sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Artýr Sádibekulynyń málimetinshe, Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq sektorynda balyq aýlaý úshin arnaıy torlar kóbirek qoldanylatyny anyqtalyp otyr.
Bul jyl saıyn sý astyndaǵy tirshilik ıelerine, ásirese erekshe qorǵalatyn bekire balyqtary men ıtbalyqtardyń kóbeıýine keri áserin tıgizedi. Endi balyq sharýashylyǵy komıtetiniń buıryǵymen teńizde osyndaı torlardy qurýǵa 17 tamyzdan bastap tyıym salyndy.
– Atyraý oblysynyń akvatorııasynda sý keńistigin paıdalanýdyń erejesi bar. Bul – Jaıyq ózeniniń saǵasynan solǵa jáne ońǵa 50 shaqyrym qashyqta, 3 metr tereńdikke deıin. Alaıda dál osy talap tolyq saqtalmaıdy. Janar-jaǵarmaı men ýaqytty únemdeý úshin nemese tıisti materıaldyq-tehnıkalyq bazanyń joqtyǵynan balyqshylar erejede kórsetilgendeı, Jaıyq ózeniniń saǵasynan 50 shaqyrym qashyqta júrmeıdi. Olar tikeleı tyıym salynǵan aımaqta torly aý qurady. Nátıjesinde, ýyldyryq shashýǵa nemese qystaý úshin ózenge kiretin sý marjandary torǵa túsip jatady. Mine, osynyń saldarynan sońǵy jyldary Jaıyq ózenine qonys aýdaratyn jartylaı ótpeli balyq sany aıtarlyqtaı azaıyp otyr, – deıdi Artýr Sádibek- uly.
Bul – bir. Ekinshiden, Jaıyq ózeniniń teńizge quıar saǵasy bitelip qalǵan. Osyǵan oraı oblystyq balyq sharýashylyǵy basqarmasynyń uıytqy bolýymen arnaıy top qurylyp, ózen saǵasynda ólsheý jumystary júrgizildi. Maqsat – ózenniń teńizge quıar saǵasyndaǵy sý tereńdigin anyqtaý. О́lsheý jumystaryn júrgizgen top músheleri Jaıyq ózeniniń Kaspıı teńizine quıar saǵasy óte taıyz degen qorytyndy jasady.
Naqtylaı aıtqanda, sýdyń tereńdigi Jaıyq ózeninen 1 shaqyrym qashyqtyqta – 1,10, 800 metr jerde – 0,75, al 500 metr tusta – 0,71, sondaı-aq 300 metr aýmaqta – 0,83, teńizge quıar saǵasynda 0,43 metrdi qurady.
– Bul – óte tómen deńgeı. Onyń ústine, birneshe kúnnen beri teńiz jaqtan jel soǵyp tur. Demek, teńiz sýy ózenge kelip jatyr. Sonyń ózinde ózenniń teńizge quıar saǵasy bitelip qalǵan. Al teńiz sýy keri qaıtqanda ne bolmaq? Sondyqtan tez arada teńiz túbin qazý qajet. Teńizdiń ózenge quıar saǵasy tereńdetilmese, balyqtar da, kemeler de taıyz sýdan óte almaıdy. Munyń kesiri sý astyndaǵy tirshilikke de, balyq kásipshiligine de keri áserin tıgizedi, – deıdi Artýr Sádibekuly.
Al oblystyq ekologııa departamenti Atyraý oblysynyń ekologııalyq problemalaryn keshendi sheshý jónindegi Jol kartasynyń 29, 34-tarmaqtaryn oryndaý maqsatynda Jaıyq ózenin brakonerlik aýdan tazartýdy bastady. Osylaısha, jol kartasynyń 29-tarmaǵynda kórsetilgendeı, Jaıyq ózeniniń jaǵasynda jumys istep turǵan hımııalyq qoımalar men basqa da lastaýshylardy anyqtaý, túgendeý, izdestirý, joıý jumystary uıymdastyryldy. Sondaı-aq 34-tarmaqqa sáıkes, ózenniń arnasyn, saǵalaryn brakonerlik balyq aýlaý quraldarynan tazartý kózdeldi. Is-shara kezinde ózennen brakonerler qurǵan 12 aýlaý quraly shyǵaryldy. Aýǵa shyrmatylǵan tiri balyqtar ózenge keri jiberildi. Al ólgen balyqtar men ıesiz aý quraldary jınap alyndy.
Atyraý oblysy