Damýǵa jeteleıtin naqty bastamalar

Jyl saıynǵy Joldaýdy kúz­diń alǵashqy kúni jarııalaý da kezdeısoqtyq emes, ol Par­la­ment úshin de, Úkimet úshin de jańa jumys maýsymynyń jańa min­detteri ispettes.Memleket basshysy halyqtyń kókeıinde júrgen basty problemalardy ashyq kórsetti. Atap aıtsaq, elimizdiń ekonomıkasyn kóterýge jáne áleýmettik jaǵ­daıdy turaqtandyrýǵa baǵyt­talǵan qarajattyń durys jumsal­maýy, aýyl sharýashylyǵy sek­toryndaǵy kókeıkesti ahýal, aı­maq­tardyń jaǵdaıyn qıyn­data túsken sý men jemshóp tapshy­lyǵy, bilim berý men ǵylym sala­syn­daǵy qıyndyqtar jáne basqa da júıeli sheshimderdi qajet etetin máseleler. Osylaısha Pre­zıdent «qarapaıym zattar ekonomıkasy» tabıǵı jáne tehnogendik resýrstardyń tapshylyǵy jónin­de esimizge salyp, olardy saqtaý men kóbeıtý boıynsha naqty mindetterdi kórsetip berdi. Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn kóterý basymdyǵy Jol­daýdyń ár bóliminiń túıindisi bolyp tabylady. Pandemııanyń jalpyálem­dik daǵdarysy halyq tabysyna teris yqpalyn tıgizýde, halyqty kredıtterdi shamadan tys alýǵa májbúrleýde. Bul máselege asa nazar bólinip, kelesi jyldan bas­tap elimizde eń tómengi jalaqy 42 500 teńgeden 60 myń teńgege artatyny belgili boldy. Sondaı-aq 2022-2025 jyldary bıýdjetten qarjylandyrylatyn sala qyzmetkerleriniń jalaqysy jyl saıyn 20 paıyzǵa ósedi. Sala qyzmetkerleri sanatyna mýzeı qyzmetkerleri, muraǵat­shylar, kitaphanashylar, tehnı­kalyq qyz­metkerler, qoryq­shylar, kólik júrgizýshileri jáne bas­qalary kiredi, demek muǵalim­der, dárigerlermen qatar bul sanat­taǵy azamattarymyzǵa da aılyqty kóbeıtý jumystary qolǵa alynbaq. Joldaýda kórsetilgen ǵylym­­dy damytýdyń basym­dyqtary men tapsyrmalary ǵalymdar qaýymdastyǵy men ǵylymı zertteý ıns­tıtýt­tarynyń kópten kútken kúr­deli máseleleriniń ońtaıly sheshi­mi ekeni anyq. Jaqynda Ult­tyq ýnıversıtetterdegi profes­sor­lardyń jalaqysy 450 myń teńgeden kem bolmasyn degen mınıstr­lik talaby shyqqan. Endi Memleket basshysynyń tap­syr­masymen ǵalymdarǵa beriletin memlekettik granttar merzimi 3 jyldan 5 jylǵa deıin uzartylady. Ol bastama irgeli, sondaı-aq praktıkalyq mańyzy bar ǵylymı zertteýlerdiń sapasyn kóterýge, jáne ǵalymdardyń bir zertteý taqyrybyn uzaq merzimde, jan-jaqty, tereń zertteýge jol ashatyny sózsiz. Ǵylym salasynda zańnamany ózgertý jóninde pikir-talastardyń oryn alyp jatqany belgili, osy rette jyl sońyna deıin «Ǵylym týraly» zańǵa tıisti ózgertýler engizý jónindegi Prezıdent tapsyrmasy ýaqtyly ári pármendi qadam. Halyqtyń ál-aýqatyna tikeleı áser etetin densaýlyq salasy da Prezıdent nazarynan tys qalǵan joq. Vaksınanyń kómegimen talaı qaýipti indetterge tosqaýyl qoıylǵanyn eske sala otyryp, ol elimizdiń vaksına máselesine joǵary jaýapkershilikpen qarap, júıeli túrde vaksına qorlaryn kóbeıtip turýǵa tapsyrma berdi. Árıne, bul búkil álemdi jaýlap, mýtasııaǵa ushyraý arqyly medısına men ǵylym ókilderin qıyn jaǵdaıǵa túsirip jatqan koronavırýs ınfeksııasyna da, basqa da epıdemıologııalyq qaterler­ge qarsy turyp tosqaýyl qoıý úshin aýqymdy ári júıeli jumysty qajet etedi. Eldegi vaksınaǵa degen qarama-qaıshy kózqarastardyń bar ekenine toqtalyp, Memleket basshysy otandyq vaksınanyń qaýipsizdigi jóninde aqparat berip, jalpy azamattardy vaksınadan qoryqpaı, resmı aqparat­qa súıenip, óz densaýlyǵy men ja­qyndary úshin vaksına alýdyń mańyzyn ashyp kórsetti. Osy oraıda, jaqynda QazVac otandyq vaksınasy klınıkalyq synaqtan ótkizilip, 1-shi jáne 2-shi kezeń nátıjeleri THE LANCET eýropalyq jýrnalynda jarııalandy. Prezıdent Q.Toqaev el tuǵy­ryn bıiktetý men táýelsizdigimiz­di nyǵaıtý­da eń bastysy ulttyń uıysýy, ultaralyq kelisimniń jáne ózara syılastyqtyń bolýy ma­ńyzdy ekenin osy Joldaý­da taǵy da erekshe atap kórset­ti. Memlekettik tildiń konstıtýsııa­lyq deńgeıdegi mártebesin jáne ult birligi úshin mańyzdy rólin aıta kelip, Memleket basshysy óz­ge tilder men ózge etnos ókilderin syılaý arqyly eldegi beıbitshilik pen kelisimdi saqtaýǵa shaqyrdy.

Madına BEKTENOVA,Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri