Bıylǵy qyrkúıek aıynyń aıaǵynda Germanııada federaldy saılaý ótedi. Saıası dodaǵa sanaýly kúnder qalǵanda júrgizilgen saýaldama Germanııadaǵy saıası baǵyttyń ózgerip bara jatqanyn kórsetti.
Bul saılaý el úshin mańyzdy bolyp tur. О́ıtkeni saılaýǵa Angela Merkel qatyspaıdy. Onyń ornyna kim kansler atanatyny nemisterge ǵana emes, búkil álem úshin qyzyq.
Saýaldamaǵa súıensek, qazirgi tańda halyq arasynda Sosıalıstik-demokratııalyq partııanyń (SPD) bedeli bıik. Ony qoldaıtyndar sany 25 paıyzǵa jetken eken. Osy kórsetkishpen SPD qazir top bastap tur. Alda-jalda saılaý dál búgin óte qalsa, jeńimpaz osy partııa atanatyny sózsiz.
Sondyqtan shyǵar, qazirgi kansler Angela Merkel halyqty óz partııasy Hrıstıan-demokratııalyq partııasyna daýys berýge shaqyrdy. Sonda ǵana partııanyń jetekshisi Armın Lashetti jańa býndesbasshy retinde taǵaıyndaýǵa jol ashylmaq.
«Daýys berýshiler aldynda úlken tańdaý tur. SPD men Jasyldardan quralǵan úkimet. Olar Solshyldardyń qoldaýyn ıelenbek nemese olardy maquldaıdy. Nemese kansler Armın Lashet bastaǵan CDU jáne CSU partııalarynyń úkimeti. Bul bizdiń eldi jarqyn keleshekke bastaıdy», dep málimdedi A.Merkel.
Kanslerdiń solshyldardy tilge tıek etýi beker emes. О́ıtkeni olar qazirgi bıliktegi kópshilik daýysqa ıe Hrıstıan-demokratııalyq partııasynyń oppozısııasy sanalady.
Keıingi ýaqytta CDU-diń basynan baq taıa bastady. Partııanyń jetekshisi ári Merkeldiń izbasary bolyp Armın Lashet saılanǵan edi. Alaıda onyń el ishindegi bedeli joǵary emes. Koronavırýs indeti jappaı taraǵanǵa deıin ol týraly el ishinde jyly pikir qalyptasqan-tuǵyn. Biraq pandemııa bárin ózgertip ketti. Máselen, Lashet basshylyq etken Soltústik Rın-Vestfalııa óńiri vırýstan qatty zardap shekti. Aımaqta dertke shaldyqqandar sany kún sanap artyp jatqan kezde Lashet lokdaýn engizýge asyqqan joq.
Onyń ústine, alǵashqylardyń biri bolyp karantındik shekteý sharalaryn jeńildetýge kiristi. Osylaısha, áp-sátte turǵyndardyń narazylyǵyna ushyrady. Bıylǵy shildede Eýropada sý tasqyny bolyp, biraz el zardap shegip, myńdaǵan adam qaıtys bolǵany belgili. Germanııada shamamen 177 adam qaza tapty. Osy oqıǵadan keıin prezıdent Frank-Valter Shtaınmaıer bastaǵan bılik ókilderi sý tasqynynan zardap shekken óńirlerge barǵan-dy.
Kóńil kúıi joq prezıdent jýrnalısterge suhbat berip jatqanda, artqy jaǵynda Lashettiń áriptesimen ázildesip, kúlip turǵany beınejazbaǵa túsip qaldy. Sodan keıin nemister ony synǵa alyp, el qaıǵyryp jatqanda kúlgenin aıyptady. Kóp uzamaı-aq Lashet keshirim surady. Biraq qaıǵydan qabyrǵasy qaıysqan halyqqa bul áser ete qoıǵan joq.
Jyǵylǵanǵa judyryq demekshi, buǵan deıingi saýaldamalarda Jasyldar partııasy ozyq shyǵyp, saıası elıtany bir dúr silkintken edi. Endi Sosıalıstik-demokratııalyq partııa aldaǵy saılaýda jeńisten dámeli.
Onyń ústine, SPD atynan saıası dodaǵa túsip jatqan Olaf Sholstiń halyq arasynda bedeli joǵary. Qazirgi tańda ol Germanııanyń vıse-kansleri, qarjy mınıstri qyzmetin atqarady. Eger Merkeldiń sózi nemisterdiń pikirin ózgerte almasa, onda Sosıalıstik-demokratııalyq partııanyń jeńisi ýaqyt enshisindegi sharýa.
Alda-jalda SPD jeńiske jete qalsa, partııanyń aldynda eki jol bar. Jasyldar men Erkin demokrattar (FDP) partııalarymen koalısııa qurý. Nemese Jasyldar men Solshyldarmen tize qosý. Eki jaǵdaıda da Sosıalıstik-demokratııalyq partııa búginge deıin Parlamentte kópshilik orynǵa ıe bolyp kelgen CDU-dan aýylyn alys qondyrady.
Qazirgi tańda Býndestagty CDU men SPD koalısııasy basqaryp kelgeni belgili. Endeshe, aldaǵy saılaý Angela Merkeldiń ketýimen ǵana emes, bıleýshi koalısııanyń ózgerýimen de este qalmaq.