Premer-Mınıstrdiń orynbasary Gúlshara Ábdihalyqovanyń qatysýymen Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa májilisi boldy. Onda Bilim jáne ǵylym mınıstri Aslan Sárinjipov ótken jylǵy jumystarǵa, aǵymdaǵy jyly atqarylatyn mindetterge, ózge de keleli isterge toqtaldy.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary Gúlshara Ábdihalyqovanyń qatysýymen Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa májilisi boldy. Onda Bilim jáne ǵylym mınıstri Aslan Sárinjipov ótken jylǵy jumystarǵa, aǵymdaǵy jyly atqarylatyn mindetterge, ózge de keleli isterge toqtaldy.
Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstan-2050» Strategııasy men bıylǵy Joldaýynan týyndaıtyn jumystar týraly jan-jaqty maǵlumat bergen A.Sárinjipov keı jerlerde bilim sapasynyń tómendigin, 113 myńǵa jýyq oqýshyǵa oryn tapshylyǵyn, mektep qurylysynyń kóp jaǵdaıda kóńilden shyqpaıtynyn, kolledj túlekteriniń jumysqa ornalasýy kezinde olqylyqtardyń bary, joǵary oqý oryndaryndaǵy jemqorlyq, ǵylymı-zertteýlerdiń tıimsizdigi sııaqty kókeıkesti isterdi batyl atap ótti. Budan keıin aldaǵy mindetterdi saralap, mektepke deıingi oqytý salasynda balalardy erte damytýdyń tujyrymdamalyq negizderi ázirlengenin, aldaǵy qyrkúıek aıynan bastap balabaqshalarda jańartylǵan baǵdarlamalar qoldanyla bastaıtynyn, mektepke deıingi bilim berý mekemelerine qajet pedagogtar úshin granttar sany kóbeıtiletinin alǵa tartty. «Balapan» baǵdarlamasy aıasynda atqarylatyn jumystarǵa da, ásirese, bıylǵy jyldan bastap osy salaǵa mol qarjy bólinetinin, ıaǵnı alǵashqy salym 9,6 mlrd. teńge bolyp, ol 47,2 mlrd.teńgege ósetinine dáıekter keltirdi.
Orta bilim berý salasynda Nazarbaev zııatkerlik mektepteriniń tájirıbesi negizinde qoldanystaǵy 11 jyldyq bilim berý standartyn jańartý josparlanyp otyr eken. Sondaı-aq, bastapqy, negizgi jáne joǵary mektepke qajet tyń standarttar ázirlenbek. Muǵalimderdiń biliktiligin arttyrý jáne qaıta daıarlaý baǵdarlamasy jetildiriletin kórinedi. Bul joba boıynsha 120 myń muǵalim osyndaı ázirlikten ótedi.
Aýyl mektepterine degen qamqorlyq ta jańa sıpat alatynyn, 2014-2016 jyldary apatty, úsh aýysymdy mektepterdiń ornyna jańa ǵımarattar boı kóteretinin, ondaı mektepterdiń sany 192-ni quraıtynyn vedomstvo basshysy qadap aıtty. Bul 2016 jylǵa qaraı úsh aýysymdy mektepterdiń úlesin 13 ese, apatty mektepterdiń úlesin 2,5 paıyzdan 1,2 paıyzǵa deıin azaıtýǵa múmkindik beretinin nazarǵa saldy. Osy jerde myna bir máseleni atap aıta ketsek deımiz. Ol keıbir eldi mekenderdegi paıdalanýǵa berilgen bilim uıalarynyń sapasyzdyǵy. Máselen, Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy bir aýyldyq mektep qańtarda paıdalanýǵa berilip, maýsymda kúrdeli jóndeýdi qajet etedi delingen. Mınıstr óz baıandamasynda mundaı áttegen-aılardy az keltirgen joq. Al, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý júıesi boıynsha Elbasy Joldaýyna atap ótilgen dýaldy oqytý, alǵashqy tehnıkalyq mamandyqty meńgerý, jumys berýshiler qaýymdastyǵynda sertıfıkattan ótý jaıyn da nazarǵa saldy. Akademııalyq jáne basqarýshylyq avtonomııaǵa kóshirý jóninde 2014 jyldyń sońyna deıin 10 joǵary oqý ornynda baıqaý keńesteri jumys jasamaq. Úlgerimi joǵary stýdentter men oqýshylardy qoldaýdyń tıimdi júıesi qalyptasatynyn, stýdentterdiń shákirtaqysy 2016 jyly 25 paıyzǵa ósetinin de aıtty. 2015 jyldan bastap ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarlamalardy iske asyrýǵa basymdyqtar berilip, doktorlyq dıssertasııalardyń taqyryptary jańartylady. 2016 jylǵa qaraı RHD doktorlary memlekettik granttar esebinen ǵana emes, granttyq jáne baǵdarlamalyq maqsatty qarjylandyrý aıasynda daıyndalatyn bolady. Aldaǵy jyly joǵary oqý oryndary men ǵylymı-zertteý jáne ınjenerlik zerthanalardy zamanaýı qural-jabdyqtarmen, qurylǵylarmen jaraqtandyrý kózdelgen. Mınıstr osyndaı aýqymdy jumystardy, keleli isterdi jergilikti atqarýshy oryndarmen birlikte atqaratynyn aıtty. Ol sonymen birge, mınıstrlik pen oblys ákimderi, Almaty jáne Astana qalalarynda jasalǵan memorandýmdar aıasynda atqarylatyn jumystarǵa da jete mán berdi. Alqa otyrysynda sóz alǵan Qostanaı oblysynyń ákimi Nuraly Sádýaqasov mınıstr Aslan Sárinjipovpen qol qoıylǵan memorandýmda úsh jylǵa josparlanǵan jumystardyń jaıyn baıandady.
Ǵylymdy kommersııalandyrýdyń jańa jobalary, robotty tehnıka salasynda zamanaýı otandyq ázirlemeler, bilim berýdiń tehnologııalary mektepke deıingi, orta, kásiptik jáne tehnıkalyq, joǵary bilim salasyndaǵy ınnovasııalyq tehnologııalar kórinis tapqan kórmemen tanysqan Premer-Mınıstrdiń orynbasary Gúlshara Ábdihalyqova alqa otyrysynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Joldaýyndaǵy mindetti maqsattar týraly tarata aıtyp, ekonomıkanyń qarqyndy damýy myqty bilim men jan-jaqty zerdelengen ǵylym aıasynda damıtynyn tilge tıek etip, 3 pen 6 jas arasyndaǵy balalardy «Balapan» baǵdarlamasy aıasynda balabaqshaǵa tartýdy, úsh aýysymdy mektepterdi 2017 jylǵa deıin boldyrmaýdy tapsyryp, 2013 jyly paıdalanýǵa berilýi tıis 50 mekteptiń 7-ýi áli bitpegenin de eske saldy. Ol sonymen birge, kolledj ben óndiris arasyndaǵy baılanysty bekemdeýdi, tehnıkalyq bilim berý isin jetildirýdi, osy sala boıynsha qaıta daıyndaýdy óristete berý qajettigin atap ótti. Joǵary oqý oryndary boıynsha Elbasynyń jetekshi ýnıversıtetterdi akademııalyq jáne basqarýshylyq avtonomııaǵa birtindep kóshirý týraly tapsyrmasyn oryndaý isi boıynsha zańǵa ózgeris engizýdi ýaqyt ótkizbeı atqarýdy tapsyrdy. Al ǵylymdy damytý boıynsha oryndalatyn isterdiń qatarynda zertteý ınstıtýttaryn qalyptastyrý, ǵylymı kadrlardy ázirleýdi júıeli qolǵa alý, ǵylym men bıznesti jaqyndastyrý kerektigin, aldaǵy ýaqytta bul salaǵa qarjy molynan qarastyrylyp jatqanyn eske salyp, 2007 jyldan beri aıtylyp kele jatqan ulttyq bıotehnologııa máselesin bıyl aıaqtaý qajettigin atap ótti. Elimizdiń keleshegi sanalatyn jastarǵa qatysty jastar saıasatyn jetildirý isin de nazardan tys qaldyrmady. «Tárbıe men oqytýdy ushtastyra júrgizý arqyly izbasar daıarlaý keleli mindetterdiń biri», degen Premer-Mınıstrdiń orynbasary mektep oqýlyqtaryndaǵy olqylyqtarǵa da toqtaldy. Keıbir oqýlyqtardaǵy taqyryptardyń saǵat sanyna saı emestigine naqty mysaldar keltirdi. Elektrondy oqytý, shaǵyn mektepter men aýyldyq, qalalyq mektepterdegi oqýshylardy tamaqtandyrýdyń belgili bir júıesin, standartyn jasaý kún tártibinde turǵanyn, muny utymdy uıymdastyrý qajettigin jetkizdi.
О́tkendi saralap, aldaǵy aıqyn mindetterdi belgilep, ony utymdy ushtastyrý joldary talqyǵa salynǵan alqaly jıyn resmı tilde irkilissiz ótip, Elbasy aıtqan Máńgilik Eldiń Máńgilik tili ár jerde bir shań berip qalyp jatty.
Súleımen MÁMET,
«Egemen Qazaqstan».