– Bul dáýirde óz tilin, ádebıetin bilmegen, qadirlemegen adam tolyq mándi ıntellıgent emes deýge bolady. Sebebi, ol qandaılyq bilimi bolsa da, rýhanı, oı tárbıesinde syńarjaq azamat bolady, – dep M.Áýezov aıtqandaı, til – rýhy bıik, máńgilik óshpes mura bolyp qalýy tıis. Meıli dáriger, meıli kásipker, tipti, shahter bolsa da, óziniń týǵan tili – ana tilin jetik bilýi qajet. Sebebi, til – bizdiń taǵdyrymyz, til – eldiń taǵdyry.
Ár eldiń ózine tán, halqyna ortaq tili bar. Sol sııaqty bizdiń ana tilimiz – qazaq tili. Tildik rýhanı baılyqty damytý – bizge qoıylǵan mindet. Qazirgi tańda sol mindet azdy-kópti deńgeıde júzege asyrylyp jatyr. Biraq áli de kúshine tolyq ene qoıǵan joq. Árıne, ol bir kúnde iske asatyn nárse emes. Júzege asýy úshin kóp eńbektený kerek. Qazaq máńgúrttikten qutylamyn dese, eń aldymen til saıasatyn jandandyrýy kerek. Til saıasatyn múlde oılaý eleginen tys qaldyratyn bolsaq, máńgilik «shala qazaq» bolyp qalýymyz da ǵajap emes.
Talaı qıyndyqty kórgen ana tilimizdi saqtap, ári qaraı damytý myna bizdiń qolymyzda. Elimiz jıyrma eki jyldyń ishinde talaı bıikter men belesterdi baǵyndyrdy. Bul – azdaǵan ýaqyt ishindegi kólemdi jetistik. Al tilimiz jaıly aýyz toltyra eshteńe aıta almaımyz. Qarapaıym qazaqtyń balalary bir-birimen sarnap oryssha sóıleskende, qaradaı qarnyń ashady. Sol jastar tilimizdiń taǵdyry bolashaq elimizdiń taǵdyry ekenin bilmeıtin de shyǵar-aý, sirá?!
Til – qaı ulttyń bolmasyn tiregi, elimizdiń bolashaǵy. Daryndy dramatýrg, aqyn Júsipbek Aımaýytov atamyz: «Ana tili – halyq bolyp jasaǵannan beri jan dúnıemizdiń aınasy, ósip-ónip túrlene beretin, máńgi qulamaıtyn báıteregi», degendeı, til taǵdyry – el taǵdyry ekenin áste jadymyzdan shyǵarmaıyq. Tilge qurmet – elge qurmet ekenin de umytpaıyq.
Ernar MAMYRBEKOV,
№45 beıimdelgen orta mektebiniń
11-synyp oqýshysy.