2013 jylǵy 26 shilde, Astana qalasy
«Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń bólek esebin júrgizý qaǵıdalaryn bekitý týraly»
«Tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly» 1998 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 12-1-baby 2) tarmaqshasyna, 14-baby 1-tarmaǵynyń 15) tarmaqshasyna jáne «Memlekettik statıstıka týraly» 2010 jylǵy 19 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańy 16-baby 3-tarmaǵynyń 2) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń bólek esebin júrgizý qaǵıdalary bekitilsin. 2. «Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq taratýshy qubyrlary arqyly tasymaldaý jóninde qyzmetter kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń tabystardy, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi bólektep esepke alýdy júrgizý erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttigi tóraǵasynyń 2005 jylǵy 29 qyrkúıektegi № 284-NQ buıryǵynyń (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 3908 nómirmen tirkelgen «Resmı gazette» 2005 jylǵy 26 qarashada № 49 nómirinde jarııalanǵan) kúshi joıylsyn. 3. Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń Qubyrjoldary jáne sý kárizi júıeleri salasyndaǵy retteý departamenti (A.G. Asqarova): 1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde zańnamada belgilengen tártippen memlekettik tirkeýdi; 2) osy buıryqty buqaralyq aqparat quraldarynda resmı jarııalanǵannan keıin Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń ınternet-resýrsynda jarııalaýdy qamtamasyz etsin. 4. Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń Ákimshilik jumysy departamenti (S. P. Bazarbaev) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin: 1) ony zańnamada belgilengen tártippen buqaralyq aqparat quraldarynda resmı jarııalaýdy qamtamasyz etsin, keıin jarııalanǵany týraly málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń Zań departamentine (S.S. Metenova) usynsyn; 2) ony Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń qurylymdyq bólimsheleri men munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń nazaryna jetkizsin. 5. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary A.Á. Alpysbaevqa júktelsin. 6. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵannan keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Tóraǵa M.OSPANOV. «KELISILGEN»: Qazaqstan Respýblıkasynyń Munaı jáne gaz mınıstri _____________________U. Qarabalın 2013 jylǵy 16 tamyz «KELISILGEN»: Qazaqstan Respýblıkasy Statıstıka agenttigi tóraǵasynyń mindetin atqarýshy ___________________J. Jarqynbaev 2013 jylǵy 25 shilde «KELISILGEN»: Qazaqstan Respýblıkasynyń Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstriniń mindetin atqarýshy ________________M. Qusaıynov 2013 jylǵy 9 tamyz Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttigi tóraǵasynyń 2013 jylǵy 26 shildedegi №227-NQ buıryǵymen bekitilgen Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń bólek esebin júrgizý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń bólek esebin júrgizý qaǵıdalary (budan ári - Kaǵıdalar) qyzmetterdiń rettelip kórsetiletin jáne rettelip kórsetilmeıtin túrleri boıynsha kirister, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvter esebiniń, tabıǵı monopolııa sýbektisiniń rettelip kórsetiletin qyzmetterine tarıftik smetalar ázirleýdiń jáne tarıfter esepteýdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń (budan ári - sýbektiler nemese munaı tasymaldaýshy uıymdar) bólek esep júrgizý tártibin aıqyndaıdy. 2. Bólek esep rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń árbir túri boıynsha jáne tutastaı rettelip kórsetilmeıtin qyzmetter boıynsha kirister, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvter týraly aqparatty jınaý men qorytý júıesin, sondaı-aq munaı tasymaldaýshy uıymdarynyń tabıǵı monopolııalar salalarynda jáne retteletin naryqtarda basshylyqty júzege asyratyn ýákiletti organǵa (budan ári - ýákiletti organ) kirister, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń bólek esebin júrgizý týraly málimetterdi (budan ári – Málimet) merzimdi qaraýyn jáne usynýyn bildiredi. 3. Bólek eseptiń negizgi qaǵıdattary: 1) kiristerdi, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi bastapqy qujattar derekteriniń negizinde tıisti qyzmetterge tikeleı jatqyzýǵa múmkindik bolǵan kezde tikeleı jatqyzý basymdyǵy; 2) kiristerdi, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi tıisti qyzmetterge kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń olar baılanysqan sol bir qyzmettermen sebep-saldarlyq baılanystarynyń negizinde bólý; 3) kiristerdi, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi qyzmetterdiń rettelip kórsetiletin jáne rettelip kórsetilmeıtin tıisti túrlerine jatqyzý jáne bólý kezindegi ashyqtyq; 4) usynylǵan aqparattyń paıdasy men ony alýǵa shyǵyndar arasyndaǵy teńgerim; 5) eseptiliktiń negizgi maqsatyn oryndaýǵa arnalǵan sapalyq sıpattamalar arasyndaǵy teńgerim. 4. Munaı tasymaldaýshy uıymdarynyń bólek esep júrgizýi rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń túrleri boıynsha jáne tutastaı rettelip kórsetilmeıtin qyzmetter boıynsha kiristerdi, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi osy Qaǵıdalardyń erejelerine sáıkes bólinýin qamtamasyz etýge tıis. 5. Osy Qaǵıdalarda paıdalanylatyn negizgi uǵymdar: 1) bólý bazasy - shyǵyndar, qoldanysqa engizilgen aktıvter, negizgi quraldardyń toptary men qyzmetter arasyndaǵy táýeldilikti kórsetetin kórsetkish; 2) birlesken shyǵyndar - birneshe qyzmetterdi (qyzmetter tobyn) usyný úshin paıdalanylatyn, biraq osy qyzmettermen qandaı da bir belgili sebep-saldarlyq baılanysy joq, sondyqtan osy Qaǵıdalarda belgilengen tártippen aıqyndalatyn bólý bazasynyń negizinde bólinetin shyǵyndar; 3) birlesken qoldanysqa engizilgen aktıvter - birneshe qyzmetterdi (qyzmetter tobyn) usyný úshin paıdalanylatyn, biraq osy qyzmettermen qandaı da bir belgili sebep-saldarlyq baılanysy joq, sondyqtan osy Qaǵıdalarda belgilengen tártippen aıqyndalatyn bólý bazasynyń negizinde bólinetin qoldanysqa engizilgen aktıvter; 4) jalpy shyǵyndar - barlyq qyzmetterdi usynýmen baılanysty, biraq osy qyzmettermen qandaı da belgili sebep-saldarlyq baılanysy joq, sondyqtan osy Qaǵıdalarda belgilengen tártippen aıqyndalatyn bólý bazasynyń negizinde bólinetin shyǵyndar; 5) jalpy qoldanysqa engizilgen aktıvter - qyzmetterdiń barlyq túrlerin usynýmen baılanysty, biraq osy qyzmettermen qandaı da bir sebep-saldarlyq baılanysy joq, sondyqtan osy Qaǵıdalarda belgilengen tártippen aıqyndalatyn bólý bazasynyń negizinde bólinetin qoldanysqa engizilgen aktıvter; 6) qoldanysqa engizilgen aktıvter - negizgi quraldardy jáne materıaldyq emes aktıvterdi qamtıtyn belgili bir qyzmetti usyný úshin paıdalanylatyn munaı tasymaldaýshy uıymynyń aktıvteri; 7) qyzmetterge janama shyǵyndar - birneshe qyzmettermen (qyzmetter tobymen) bir mezgilde sebep-saldarlyq baılanystary bar, sondyqtan da belgili bir qyzmetke tikeleı jáne bir mándi jatqyzylmaǵan, biraq qyzmetterge belgili bir bólý bazasynyń negizinde bólingen shyǵyndar; 8) qyzmet baǵyttarynyń elementterine janama shyǵyndar - qyzmet baǵyttarynyń birneshe elementterimen bir mezgilde sebep-saldarlyq baılanystary bar, sondyqtan da belgili bir qyzmetke ne qyzmet baǵyttarynyń elementine tikeleı jáne bir mándi jatqyzylmaǵan , biraq qyzmet baǵyttarynyń elementterine belgili bir bólý bazasynyń negizinde bólingen shyǵyndar; 9) qyzmetter kórsetý kezindegi janama qoldanysqa engizilgen aktıvter - birneshe qyzmettermen (qyzmetter tobymen) bir mezgilde sebep-saldarlyq baılanystary bar, sondyqtan da belgili bir qyzmetke tikeleı jáne bir mándi jatqyzylmaǵan, biraq qyzmetterge belgili bir bólý bazasynyń negizinde bólingen qoldanysqa engizilgen aktıvter; 10) qyzmet baǵyttarynyń elementterine janama qoldanysqa engizilgen aktıvter - qyzmet baǵyttarynyń birneshe elementterimen bir mezgilde sebep-saldarlyq baılanystary bar, sondyqtan da belgili bir qyzmetke nemese qyzmet baǵyttarynyń elementine tikeleı jáne bir mándi jatqyzylmaǵan, biraq qyzmet baǵyttarynyń elementterine belgili bir bólý bazasynyń negizinde bólingen qoldanysqa engizilgen aktıvter; 11) qyzmet baǵyttary - qyzmetter kórsetýge derbes te, bir birimen ózara is-qımylmen de qatysatyn qyzmetter óndirýdiń belgili bir prosesteriniń jıyntyǵy; 12) qyzmet kórsetetin prosester - nátıjesi óndiristik prosesterge jáne menedjment prosesterine qyzmet kórsetý bolyp tabylatyn qyzmetter óndirý prosesteri; 13) qyzmetter óndirý prosesteri - munaı tasymaldaýshy uıymynyń qyzmetindegi belgili bir is-áreketterdiń birizdiligi, túpkilikti maqsaty qyzmetter kórsetý úshin onyń resýrstaryn paıdalaný. Qyzmetter óndirý prosesteri mynadaı toptarǵa bólinedi: óndiristik prosester, qyzmet kórsetetin prosester, menedjment prosesteri; 14) qyzmetterge arnalǵan tikeleı shyǵyndar - belgili bir qyzmetpen tikeleı baılanysy bar, sondyqtan da belgili bir qyzmetke tikeleı jatqyzylǵan shyǵyndar; 15) qyzmet baǵyttarynyń elementterine arnalǵan tikeleı shyǵyndar - qyzmet baǵyttarynyń belgili bir elementimen tikeleı baılanysy bar, sondyqtan da qyzmet baǵyttarynyń belgili bir elementine tikeleı jatqyzylǵan shyǵyndar; 16) qyzmetter kórsetý kezinde tikeleı qoldanysqa engizilgen aktıvter - belgili bir qyzmetpen tikeleı baılanysy bar, sondyqtan da belgili bir qyzmetke tikeleı jatqyzylǵan qoldanysqa engizilgen aktıvter; 17) qyzmet baǵyttarynyń elementterine tikeleı qoldanysqa engizilgen aktıvter - qyzmet baǵyttarynyń belgili bir elementimen tikeleı baılanysy bar, sondyqtan da qyzmet baǵyttarynyń belgili bir elementine tikeleı jatqyzylǵan qoldanysqa engizilgen aktıvter; 18) qyzmet baǵytynyń elementteri - qyzmetter, onyń ishinde rettelip kórsetiletin qyzmetterdi kórsetý kezinde paıdalanylatyn, keıin rettelip kórsetiletin qyzmetter túrlerine jáne tutastaı rettelip kórsetilmeıtin qyzmetterge bóle otyryp, olardyń qunyn jáne olarmen baılanysty shyǵyndardy baǵalaý jáne bólý úshin biriktirilgen negizgi quraldar toby. 19) menedjment prosesteri - kásiporynnyń qyzmetin taldaýdy, barlyq kásiporyn qyzmetiniń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan is-áreketterdi úılestirýdi qamtıtyn qyzmetterdi óndirý prosesteri; 20) munaı tasymaldaýshy uıym - menshiginde nemese ózge de zańdy negizderde magıstraldyq munaı qubyrjoldaryna, olardaǵy qurylystarǵa ıe, osy munaı qubyrjoldary arqyly munaı tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin uıym; 21) óndiristik prosester - qyzmetterdi óndirýge jáne kórsetýge tikeleı baǵyttalǵan prosester; 22) syrtqy qyzmetter - munaı tasymaldaýshy uıymdarynyń qyzmetteri, onyń ishinde syrtqy paıdalanýshylarǵa usynylatyn rettelip kórsetilmeıtin qyzmetter; 23) transferttik tólemder - kórsetilgen ishki qyzmetter kólemniń qundyq kórinisi; 24) transferttik taksalar - kórsetilgen ishki qyzmetterdiń birligine shyǵyndardyń qundyq kórinisi; 25) shartty kirister - ishki qyzmetter kólemin transferttik taksaǵa kóbeıtý jolymen anyqtalatyn kórsetilgen ishki qyzmetter quny; 26) ishki qyzmetter - munaı tasymaldaýshy uıym qyzmetiniń bir baǵyttarynda óndiriletin jáne osy uıym qyzmetiniń basqa baǵyttarynda syrtqy qyzmetti odan ári kórsetý maqsatynda tutynylatyn qyzmetter; 27) ekonomıkalyq resýrstar - óndiristik-sharýashylyq qyzmette paıdalanylatyn tabıǵı (shıkizat, geofızıkalyq), eńbek (adam kapıtaly), kapıtaldyq (naqty kapıtal - negizgi quraldar) aınalym qarajattary (materıaldar), aqparattyq resýrstar, qarjy resýrstary (aqsha kapıtaly) bolyp bólinetin kózder, qarajat jıyntyǵy; 28) ekonomıkalyq negizdelgen shyǵyndar - munaı tasymaldaýshy uıymynyń operasııalyq (qalypty) qyzmetin, qoldanysqa engizilgen aktıvterge salynǵan qoldanystaǵy kapıtal jáne qoldanysqa engizilgen aktıvterdi udaıy óndirýge amortızasııalyq aýdarymdar boıynsha óteýdi qamtamasyz etýmen baılanysty munaı tasymaldaýshy uıymynyń shyǵyndary. Osy Qaǵıdalarda paıdalanylatyn ózge uǵymdar tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly zańnamaǵa jáne «Magıstraldyq qubyr týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes qoldanylady. 6. Janama shyǵyndardy jáne janama qoldanysqa engizilgen aktıvterdi rettelip kórsetiletin qyzmetter túrleri boıynsha jáne tutastaı rettelip kórsetilmeıtin qyzmetterge bólý úshin munaı tasymaldaýshy uıymdarynyń kiristeri, shyǵyndary men qoldanysqa engizilgen aktıvteri qyzmet baǵyttary boıynsha toptastyrylady. 7. Qyzmet baǵyttarynyń mynadaı túrleri bólinedi: 1) munaıdy tasymaldaý; 2) ózge de qyzmet. Munaı tasymaldaýshy uıymdardyń qyzmet baǵytynyń shemasy osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshsynda kórsetiledi. Qyzmet baǵyttarynyń bólingen túrleri eń az bolyp tabylady jáne qajet bolǵan jaǵdaıda keńeıtilýi múmkin. 8. «Munaıdy tasymaldaý» qyzmeti baǵyty munaıdy tasymaldaý qyzmetterin kórsetý prosesterine baılanysty. «Munaıdy tasymaldaý» qyzmetiniń baǵyty ishki jáne syrtqy qyzmetterdi kórsetedi. Ishki qyzmetterge «О́zge qyzmet» qyzmeti baǵyty úshin kórsetiletin sýmen jabdyqtaý, elektr energııasymen jabdyqtaý, elektr energııasyn berý jáne taratý, jylý energııasymen jabdyqtaý jáne basqa da qyzmetter jatqyzylady. Syrtqy qyzmetterge myna qyzmetter jatady: 1) mynalardy qamtıtyn munaı aıdaý qyzmetteri: munaıdy aıdaý jónindegi jalpy qyzmetter; tutqyr munaıdy aıdaý jónindegi arnaıy qyzmetter; 2) munaıdy qabyldaý-tapsyrý jónindegi qyzmetter; 3) munaıdy tasymaldaýǵa baılanysy joq munaıdy saqtaý jónindegi qyzmetter; 4) munaıdyń kommersııalyq sapasyn kóterý maqsatynda aralastyrý jónindegi qyzmetter; 5) munaıdy aýystyrý jónindegi qyzmetter; 6) munaıdy quıyp alý - quıý jónindegi qyzmetter. «Munaıdy tasymaldaý» qyzmeti baǵytynyń kiristeri ishki qyzmetter úshin transferttik tólemder túrindegi shartty kiristerdi jáne syrtqy qyzmetter kórsetýden alynǵan kiristerdi qamtıdy. Syrtqy qyzmetter kórsetýden alynǵan kirister bastapqy qujattar derekteri boıynsha anyqtalady. Ishki qyzmetter úshin transferttik tólemder kórsetilgen ishki qyzmetterdiń kólemderine jáne osy qyzmetter boıynsha transferttik taksalarǵa súıene otyryp anyqtalady. «Munaıdy tasymaldaý» qyzmeti baǵytynyń shyǵyndary «Munaıdy tasymaldaý» qyzmeti baǵytynyń elementterin paıdalanýǵa, ustaýǵa jáne olarǵa qyzmet kórsetýge baılanysty shyǵyndardy jáne qyzmettiń basqa da baǵyttarynan alynǵan ishki qyzmetter úshin transferttik tólemderdi qamtıdy. «Munaıdy tasymaldaý» qyzmeti baǵytynyń qoldanysqa engizilgen aktıvteri quramyna magıstraldyq munaı qubyrjoldary, katod qorǵaý stansııalary, elektr stansııalary, qazandyqtar, elektr berý jelileri jáne «Munaıdy tasymaldaý» qyzmeti baǵytynda qoldanysqa engizilgen basqa da aktıvter kiredi. 9. «О́zge qyzmet» qyzmetiniń baǵyty syrtqy tutynýshylarǵa ózge de qyzmetterdi kórsetýdi jáne ótkizýdi qamtamasyz etetin qyzmetterdi kórsetý prosesterine baılanysty. «О́zge qyzmet» qyzmeti baǵyty ishki jáne syrtqy qyzmetterdi kórsetedi. Ishki qyzmetterge kórsetilgen qyzmet baǵytynyń tehnologııalyq prosesterin qamtamasyz etý maqsatynda «Munaıdy tasymaldaý» qyzmeti baǵyty úshin kórsetiletin sýmen jabdyqtaý jónindegi qyzmetter jatqyzylady. Syrtqy ózge paıdalanýshylarǵa «О́zge qyzmet» qyzmeti baǵytymen usynylatyn syrtqy qyzmetterge mynalar jatady: 1) jylý qazandyqtarymen jylý energııasyn óndirý; 2) elektr jáne (nemese) jylý energııasyn berý jáne (nemese) taratý; 3) sýmen jabdyqtaý qyzmetteri; 4) syrtqy tutynýshylarǵa munaı tasymaldaýshy uıymdary usynatyn qyzmetterdiń basqa da túrleri. «О́zge qyzmet» qyzmeti baǵytynyń kiristeri ishki qyzmetter úshin transferttik tólemderden alynatyn shartty kiristerden jáne syrtqy qyzmetter kórsetýden alynatyn kiristerden turady. Syrtqy qyzmetter kórsetýden túsetin kirister bastapqy qujattardyń derekteri boıynsha anyqtalady. Ishki qyzmetter úshin transferttik tólemder kórsetilgen ishki qyzmetter kólemderine jáne osy qyzmetter kórsetilgen transferttik taksalarǵa súıene otyryp anyqtalady. «О́zge qyzmet» qyzmeti baǵytynyń shyǵyndary «О́zge qyzmet» qyzmeti baǵytynyń elementterin paıdalanýǵa, ustaýǵa jáne oǵan qyzmet kórsetýge baılanysty shyǵyndardan jáne qyzmettiń basqa da baǵyttarynan alynǵan ishki qyzmetter úshin transferttik tólemderden turady. «О́zge qyzmet» qyzmeti baǵytynyń qoldanysqa engizilgen aktıvteriniń quramyna syrtqy tutynýshylarǵa qyzmet kórsetýge jáne ony ótkizýge baılanysty aktıvter kiredi. 10. Kiristerdi, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń bólek esebin júrgizý rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń árbir túri boıynsha jáne tutastaı rettelip kórsetilmeıtin qyzmetter boıynsha qyzmettiń árbir baǵytynyń sheńberinde júrgiziledi. 11. Munaı tasymaldaýshy uıymdar osy Qaǵıdalardyń 8-9-tarmaqtarynda kózdelmegen qyzmetterdi kórsetý kezinde olardy ishki jáne syrtqy qyzmetterge jatqyzýdy osy Qaǵıdalardyń 5-tarmaǵynyń 22) jáne 26) tarmaqshalarynda belgilengen uǵymdar negizinde derbes júrgizedi. 12. Rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń birneshe túrin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektisi úshin sýbektiniń rettelip kórsetiletin qyzmetterinen alatyn jyldyq jıyntyq kirisindegi neǵurlym kóp kiristerdiń úlesimen tabıǵı monopolııa salasynyń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń bólek esebin júrgizý qaǵıdalary qoldanylady. 2. Rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń túrleri boıynsha kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń qurylymy 13. Kiristerdi rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń túrleri boıynsha bólý bólek eseptiń negizgi qaǵıdattary eskerile otyryp júrgiziledi. Rettelip kórsetiletin qyzmetterdi kórsetýden alynatyn kirister rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń tıisti túrleriniń jınaqtalǵan kólemderine jáne osy qyzmetterge belgilengen baǵalarǵa (tarıfterge) súıene otyryp anyqtalady. 14. Qyzmetter kórsetýden alynatyn kirister bastapqy qujattar derekteriniń negizinde rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń túrleri boıynsha jáne tutastaı rettelip kórsetilmeıtin qyzmetter boıynsha tikeleı jatady. 15. Bólek eseptiń maqsaty úshin shyǵyndar rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń árbir túri boıynsha eskeriledi. Eger syrtqy qyzmet kórsetý kezinde ishki qyzmet paıdalanylǵan jaǵdaıda, onda rettelip kórsetiletin qyzmeti shyǵyndarynyń quramynda ishki qyzmet úshin transferttik tólemder eskeriledi. 16. «Munaıdy tasymaldaý» qyzmeti baǵytymen rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń árbir túrin usyný boıynsha shyǵyndar «О́zge qyzmet» qyzmeti baǵytynan alynǵan ishki qyzmetter úshin transferttik tólemderden, sondaı-aq osy qyzmetterdi kórsetýge baılanysty basqa da shyǵyndardan jınaqtalady. 17. «О́zge qyzmet» qyzmeti baǵytymen rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń árbir túrin usyný boıynsha shyǵyndar «Munaıdy tasymaldaý» qyzmeti baǵytynan alynǵan ishki qyzmetter úshin transferttik tólemderden, sondaı-aq osy qyzmetterdi kórsetýge baılanysty basqa da shyǵyndardan jınaqtalady. 18. Ishki qyzmetter túrleri boıynsha qoldanysqa engizilgen aktıvter, eger rettelip kórsetiletin qyzmetterdi kórsetý kezinde ishki qyzmetter paıdalanylǵan jaǵdaıda bólinedi. 19. Qoldanysqa engizilgen aktıvterge qyzmettiń osy baǵytynda tikeleı qoldanysqa engizilgen aktıvter, sondaı-aq qyzmettiń basqa baǵyttarynan alynǵan ishki qyzmetter kórsetýde qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń tıisti teńgerimdik quny jatady. 3. Qyzmetterdiń túrleri boıynsha shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń bólek esebin júrgizý tártibi 20. Shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvter tikeleı, janama, birlesken jáne jalpy bolyp bólinedi. 21. Shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń syrtqy qyzmetterimen tikeleı baılanysy bolǵan jaǵdaıda jasalǵan shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń qunyn osyndaı syrtqy qyzmetterge tikeleı jatqyzý júrgiziledi, janama baılanystar bolǵan jaǵdaıda – jasalǵan shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń quny bólý bazasynyń negizinde janama bólinedi. Munaı tasymaldaýshy uıymdar kórsetetin qyzmetterge shyǵyndar men aktıvterdi bólý shemasy Qaǵıdalardyń 2-qosymshasynda kórsetiledi. Munaı tasymaldaýshy uıymdar kórsetetin qyzmetterge shyǵyndar men aktıvterdi bólý shemasy birizdilikpen júrgiziledi: 1) birinshi kezeńde ekonomıkalyq resýrstar boıynsha shyǵyndar men aktıvterdi toptastyrý olardy tıisinshe ekonomıkalyq resýrstarǵa tikeleı jatqyzý jáne janama bólý jolymen júrgiziledi. Shyǵyndar men aktıvterdi ekonomıkalyq resýrstarǵa bólý bazalarynyń úlgileri osy Qaǵıdalarǵa 3-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 2) ekinshi kezeńde shyǵyndar men aktıvterdi kórsetiletin qyzmetterdiń tıisti prosesterine (óndiristik, qyzmet kórsetýshi, menedjment) tikeleı jatqyzý jáne janama bólý ekonomıkalyq resýrstardyń kórsetiletin qyzmetterdiń osy prosesterimen tikeleı jáne janama baılanystaryn aıqyndaý jolymen júrgiziledi. Ekonomıkalyq resýrstardy kórsetiletin qyzmetterdiń prosesterine bólý bazalarynyń úlgileri osy Qaǵıdalarǵa 4-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 3) úshinshi kezeńde qyzmet kórsetý prosesterimen baılanysty shyǵyndar men aktıvterdi óndiristik prosesterge jáne menedjment prosesterine tikeleı jatqyzý jáne janama bólý júrgiziledi. Qyzmet kórsetý prosesterin óndiristik prosesterge jáne menedjment prosesterine bólý bazalarynyń úlgileri osy Qaǵıdalarǵa 5-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 4) tórtinshi kezeńde óndiristik prosesterge baılanysty shyǵyndar men aktıvterdi syrtqy qyzmetterge jáne qyzmet baǵyttarynyń elementterine tikeleı jatqyzý jáne janama bólý júrgiziledi. О́ndiristik prosesterge baılanysty shyǵyndar men aktıvterdi ishki jáne syrtqy qyzmetterge jáne qyzmet baǵyttarynyń elementterine bólý bazalarynyń úlgileri osy Qaǵıdalarǵa 6-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 5) besinshi kezeńde menedjment prosesterine baılanysty shyǵyndar men aktıvterden qyzmet baǵyttarynyń elementterine baılanysty birlesken shyǵyndar men aktıvterdi bólý jáne olardy bólý bazasynyń negizinde bólý júzege asyrylady; 6) altynshy kezeńde shyǵyndardy qyzmet baǵyttarymen kórsetiletin ishki jáne syrtqy qyzmetterge tikeleı jatqyzý men janama bólý jáne qyzmet baǵyttary elementteri aktıvteriniń qoldanysqa engizilý dárejesin aıqyndaý júrgiziledi. Qyzmet baǵyttarynyń elementterin qyzmetterge belgilengen bólý bazalarynyń eń az tizbesi osy Qaǵıdalarǵa 7-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 7) jetinshi kezeńde ishki qyzmetterdi tıisti syrtqy qyzmetterge jatqyzý jáne syrtqy qyzmetterdi usyný kezeńderi boıynsha shyǵyndardy jáne qoldanysqa engizilgen aktıvterdi jıyntyqtaý Qaǵıdalarǵa 8-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen júrgiziledi; 8) segizinshi kezeńde syrtqy qyzmetterge baılanysty menedjment prosesteriniń jalpy jáne birlesken shyǵyndary men aktıvterin bólý bazasynyń negizinde syrtqy qyzmetterdiń tıisti túrlerine bólý júzege asyrylady. 4. Rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń túrleri boıynsha jáne tutastaı rettelip kórsetilmeıtin qyzmetter boıynsha kirister, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvter týraly esepterdi usyný 22. Munaı tasymaldaýshy uıymdar ýákiletti organǵa bólek esep boıynsha málimetterdi usynady. 23. Munaı tasymaldaýshy uıymdar osy Qaǵıdalarǵa sáıkes usynatyn bólek esep boıynsha málimetter ózine mynalardy qamtıdy: 1) ekonomıkalyq resýrstardyń túrleri boıynsha shyǵyndar men aktıvterdi tikeleı jatqyzý jáne janama bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 9-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 2) shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi qyzmetterdi óndirý prosesterine bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 10-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 3) qyzmet kórsetetin prosesterdiń shyǵyndary men aktıvterin óndiristik prosesterge jáne menedjment prosesterine bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 11-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 4) óndiristik prosesterdiń shyǵyndary men aktıvterin syrtqy qyzmetter men qyzmet baǵyttarynyń elementterine bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 12-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 5) menedjment prosesteriniń shyǵyndary men aktıvterin qyzmet baǵyttarynyń elementterine, syrtqy qyzmetterge, qyzmetterge baılanysty birlesken jáne jalpy shyǵyndarǵa bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 13-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 6) qyzmet baǵyttarynyń elementterin ishki jáne syrtqy qyzmetterge bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 14-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 7) menedjment prosesteriniń jalpy jáne birlesken shyǵyndary men aktıvterin syrtqy qyzmetterge bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 15-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 8) ishki jáne syrtqy qyzmetterge baılanysty shyǵyndardy jáne qoldanysqa engizilgen aktıvterdi syrtqy qyzmetterge bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 16-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 9) munaı tasymaldaýshy uıymdar kórsetetin qyzmetterge baılanysty shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi munaı tasymaldaýshy uıymdar kórsetetin syrtqy qyzmetterdiń rettelip kórsetiletin jáne rettelip kórsetilmeıtin túrlerine bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 17-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 10) kiristerdi, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi syrtqy qyzmetter túrlerine túpkilikti bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 18-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen; 11) kiristerdi, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi qyzmet baǵyttary boıynsha bólý týraly esep osy Qaǵıdalarǵa 19-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha keltirilgen. 24. Osy Qaǵıdalarǵa 18-qosymshanyń «Kirister jıyny» degen jolyndaǵy «Jıyny» degen baǵanynda kórsetilgen jıyntyq derekter «Daıyn ónimdi (taýarlardy, jumystardy, qyzmetterdi) satýdan túsken kiris» jáne munaı tasymaldaýshy uıymnyń kiristeri men shyǵystary týraly esebiniń «О́zge qyzmetine» kiretin qyzmetterden túsken kiristerge sáıkes kelýi tıis. 25. Osy Qaǵıdalarǵa 18-qosymshanyń «Jıyny» degen baǵanyndaǵy «Shyǵyndar jıyny» jáne «Amortızasııa jıyny» degen joldaryndaǵy jıyntyq soma «О́tkizilgen ónimniń ózindik quny» jáne «Kezeń shyǵystary» degen joldaryndaǵy jıyntyǵy munaı tasymaldaýshy uıymynyń kiristeri men shyǵystary týraly esebiniń «О́zge qyzmetine» kiretin qyzmetter boıynsha shyǵystarǵa sáıkes keledi. 26. Málimetterdi munaı tasymaldaýshy uıymdar eseptilikti jyldyq negizde esepti jyldan keıingi jyldyń 31 mamyrynan keshiktirmeı ýákiletti organǵa osy Qaǵıdalarǵa qosymshalarǵa sáıkes usynady. 27. Qaǵaz jetkizgishtegi málimetterge Sýbektiniń basshysy, bas býhgalteri, atqarýshysy qoldaryn qoıady jáne mórmen rastaıdy. Ýákiletti organǵa málimetter elektrondyq jáne qaǵaz jetkizgishte usynylady. Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi bólek esebin júrgizý qaǵıdalaryna 1-qosymsha Munaı tasymaldaýshy uıymdar qyzmetiniń baǵyttary shemasy ┌─────────────────────────────┐ ┌─┤Munaı tasymaldaý ├ Syrtqy qyzmetter │ └───────────┬─────────────────┘ │ │ │ │ │ │ │ Ishki qyzmetter │ │ │ ┌───────────┴───────────────────┐ ├─┤О́zge qyzmet ├ Syrtqy qyzmetter ──────────┬───────────────────── Munaı tasymaldaýshy uıymnyń qyzmetterine shyǵyndar men aktıvterdi bólý shemasy Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi bólek esebin júrgizý qaǵıdalaryna 3-qosymsha nysan Shyǵyndar men aktıvterdi ekonomıkalyq resýrstarǵa bólý bazalarynyń úlgileri1 Shyǵyndar men aktıvter Belgilengen bólý bazasy Ekonomıkalyq resýrstar Eńbek resýrstary (personal) Kúrdeli (negizgi quraldar) Ǵımarattar men qurylystar О́tkizý quryl-ǵylary Kólik qural-dary Sorǵy- lar Mashınalar men jabdyq О́zge negizgi quraldar О́zge resýrstar Sorǵy О́zge Tehnologııa-lyq qubyrjoldary О́zge Magıstraldyq qubyrjoldary О́zge Sorǵylar Jylý almastyrǵysh О́zge Rezervýar-lar О́zge 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Shyǵyndar Jalaqy Bastapqy qujattar T h h h h h h h h h h h h Eńbekke aqy tóleýden aýdarymdar Eńbekke aqy tóleý T h h h h h h h h h h h h Otyn Bastapqy qujattar nemese Normatıvtik kórsetkishter h T,J T,J h h h T,J T,J T,J T,J h h h Qubyrlar Bastapqy qujattar h h h T T T h h h h h h h Materıaldar Bastapqy qujattar h T T T T T T T T T T T T _______________________ 1 Kórsetilgen bólý bazalary úlgi retinde keltirilgen jáne ýákiletti organ bekitetin munaı tasymaldaýshy uıymdardyń bólek esep ádistemelerinde munaı tasymaldaýshy uıymdar anyqtaýǵa tıis. Elektr energııasy Esepteý aspaptarynyń kórsetkishteri nemese normatıvtik qýat h T,J T,J h h h h T,J T,J T,J h T,J h Jylý energııasy Esepteý aspaptarynyń kórsetkishteri h T,J T,J h h h h h T,J h h h h Sýmen jabdyqtaý Esepteý aspaptarynyń kórsetkishteri h T,J T,J h h h h T,J h T,J h T,J h Baılanys qyzmetteri Bastapqy qujattar T h h h h h h h h h h h h О́zge shyǵyndar (naqtylaý dárejesine baılanysty) T,J T,J T,J T,J T,J T,J T,J T,J T,J T,J T,J T,J T,J Aktıvter Qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń quny Qyzmet baǵytynyń elementine jatatyndyǵyna baılanysty h T T T T T T T T T h T h Qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń amortızasııasy Qoldanysqa engizilgen aktıvterdiń quny h T T T T T T T T T h T h Shartty belgiler: T – tikeleı jatqyzý; J – janama bólý. Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi bólek esebin júrgizý qaǵıdalaryna 4-qosymsha nysan Ekonomıkalyq resýrstardy qyzmetter kórsetý prosesterine bólý bazalarynyń úlgileri 2 Ekonomıkalyq resýrstardyń ataýy Qyzmetterdi óndirý prosesteri Mynalar úshin jabdyqty paıdalanýǵa baılanysty óndiristik prosester paıdalanýǵa baılanysty qyzmet kórsetý prosesteri Menedjment prosesteri Munaıdy tasymaldaý (qymetter- diń túrleri boıynsha) О́zge qyzmet (rettelip kórse-tiletin qyzmet-terdiń túrleri boıynsha) elektr- hımqorǵaý quraldary arnaıy tehnıka kómekshi jabdyq Qarjy qyzmet-teri Zań qyzmetteri Ákimshilik Marketıng Eńbek resýrstary (personal) (T), qamtylý % nemese ýaqyt (J) (T), qamtylý % nemese ýaqyt (J) (T), qamtylý % nemese ýaqyt (J) (T), qamtylý % nemese ýaqyt (J) (T), qamtylý % nemese ýaqyt (J) (T) (T) (T) (T) Kúrdeli (negizgi qural-dar) Ǵımarat- tar men qury-lystar Sorǵy (T), Munaı kólemi(J) h h h h h h h h О́zge Alań, qyzmetker-ler sany (J) Alań, qyzmetker- ler sany (J) Alań, qyzmetker-ler sany (J) Alań, qyzmetker-ler sany (J) Alań, qyzmetker-ler sany (J) Alań, qyzmetker-ler sany (J) Alań, qyzmetker-ler sany (J) Alań, qyzmetker-ler sany (J) Alań, qyzmetker-ler sany (J) О́tkizý quryl- ǵylary Tehnolo-gııalyq qubyr joldary (T), Munaı kólemi(J) h h h h h h h h О́zge (T) (T) h h (T) h h h h ____________________ 2 Kórsetilgen bólý bazalary úlgi retinde keltirilgen jáne ýákiletti organ bekitetin munaı tasymaldaýshy uıymdardyń bólek esep ádistemesinde munaı tasymaldaýshy uıymdar anyqtaýǵa tıis. Kólik qural-dary Magıs-traldyq qubyr-joldary (T) (T) h h h h h h h О́zge Júris, ýaqyt (J) Júris, ýaqyt (J) (T), Júris, ýaqyt (J) (T), Júris, ýaqyt (J) (T), Júris, ýaqyt (J) (T), Júris, ýaqyt (J) (T), Júris, ýaqyt (J) (T), Júris, ýaqyt (J) (T), Júris, ýaqyt (J) Sorǵylar Sorǵylar (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) h h h h h h h Mashı-nalar men jabdyq Jylý almastyr ǵyshtar (T) h h h h h h h h О́zge (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) О́zge negizgi quraldar Rezervýarlar Munaı kólemi (K) Kórse-tilgen qyzmet-terdiń kólemi (K) h h h h h h h О́zge (T), alań, qyzmet-kerler sany (J) (T), alań, qyzmet-kerler sany (J) (T), alań, qyzmet-kerler sany (J) (T), alań, qyzmet-kerler sany (J) (T), alań, qyzmet-kerler sany (J) (T), alań, qyzmet-kerler sany (J) (T), alań, qyzmet-kerler sany (J) (T), alań, qyzmet-kerler sany (J) (T), alań, qyzmet-kerler sany (J) О́zge resýrstar (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) (T), qamtylý % (J) Shartty belgiler: (T) – tikeleı jatqyzý; (J) – janama bólý. Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi bólek esebin júrgizý qaǵıdalaryna 5-qosymsha nysan Qyzmet kórsetetin prosesterdi óndiristik prosester men menedjment prosesterine bólý3 bazalarynyń úlgileri Kómekshi bıznes prosesterdiń ataýy О́ndiristik prosester men menedjment prosesteri О́ndiristik prosester Menedjment prosesteri munaı tasymaldaýǵa arnalǵan jabdyqtardy paıdalanýǵa baılanysty ózge qyzmettiń jabdyqtaryn paıdalanýǵa baılanysty qarjy qyzmet teri zań qyzmet teri Ákimshilik Marketıng elektr-hımqorǵaý quraldaryn paıdalanýǵa baılanysty (T), qamtylý % (T), qamtylý % h h h h arnaıy tehnıkany paıdalanýǵa baılanysty Júris, ýaqyt Júris, ýaqyt Júris, ýaqyt Júris, ýaqyt Júris, ýaqyt Júris, ýaqyt kómekshi jabdyqty paıdalanýǵa baılanysty % jumyspen qamtylý % jumyspen qamtylý h h h h ____________________ 3 Kórsetilgen bólý bazalary mysal retinde keltirilgen jáne ýákiletti organ bekitetin munaı tasymaldaýshy uıymdardyń bólektep esepke alý ádistemesinde munaı tasymaldaýshy uıymdarmen anyqtaýǵa jatady. Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi bólek esebin júrgizý qaǵıdalaryna 6-qosymsha nysan О́ndiristik prosesterdi syrtqy qyzmetter men qyzmet baǵyttarynyń elementterine bólý bazalarynyń4 úlgileri О́ndiristik prosesterdiń ataýy Qyzmetterdiń ataýy Qyzmet baǵyttarynyń elementterin paıdalaný munaıdy tasymaldaý boıynsha syrtqy qyzmetter О́zge qyzmettiń syrtqy qyzmetteri munaı tasymaldaýǵa arnalǵan jabdyqtardy paıdalanýǵa baılanysty (T), munaı kólemi (J) h (T), munaı kólemi (J) ózge qyzmet boıynsha jabdyqtardy paıdalanýǵa baılanysty h (T), sý kólemi (T), sý kólemi (J) Shartty belgiler: (T) – tikeleı jatqyzý; (J) – janama bólý. ____________________ 4 Kórsetilgen bólý bazalary úlgi retinde keltirilgen jáne ýákiletti organ bekitetin munaı tasymaldaýshy uıymdardyń bólek esep ádistemesinde munaı tasymaldaýshy uıymdar anyqtaýǵa tıis. Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi bólek esebin júrgizý qaǵıdalaryna 7-qosymsha nysan Qyzmet baǵyttarynyń elementterin5 ishki jáne syrtqy qyzmetterge bólý bazalarynyń úlgileri Qyzmet baǵyttarynyń ataýy Qyzmetterdiń túrleri Munaı tasymaldaý boıynsha syrtqy qyzmetter О́zge qyzmettiń syrtqy qyzmetteri Ishki qyzmetter Munaı tasymaldaý (elementter boıynsha) munaı kólemi h h О́zge qyzmet (elementter boıynsha) h sý kólemi Kórsetil gen qyzmetterdiń kólemi ____________________ 5 Kórsetilgen bólý bazalary úlgi retinde keltirilgen jáne ýákiletti organ bekitetin munaı tasymaldaýshy uıymdardyń bólek esep ádistemesinde munaı tasymaldaýshy uıymdar anyqtaýǵa tıis. Munaıdy jáne (nemese) munaı ónimderin magıstraldyq qubyrjoldary arqyly tasymaldaý qyzmetterin kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń kiristerdiń, shyǵyndar men qoldanysqa engizilgen aktıvterdi bólek esebin júrgizý qaǵıdalaryna 8-qosymsha nysan Syrtqy qyzmetterdi6 ishki qyzmetterge jatqyzý jáne syrtqy qyzmett