Sábıdiń ómirin saqtaǵandar

Jalpy, mamandardyń aıtýynsha, elimizdegi jańa týǵan náresteler kóbinese ortalyq júı­ke júıesiniń zaqym­da­nýy­nan shetineıdi eken jáne osyndaı jaǵ­daılardyń 70%-y gıpoksııa sal­darynan bolatyn kórinedi.

Máselen, Balqash qalasynyń turǵyny Saltanat Ryspektiń sábıi aýyr gıpoksııa – ottegi jetispeýshiligimen dúnıege ke­lipti. Bala amnıotıkalyq suıyq­tyqty jutyp, ózdiginen dem ala almaǵan. Eger de, osy búldirshin ushaqpen Qa­ra­ǵan­dy­ǵa, oblystyq klını­ka­lyq aýrýhananyń perınatologııa ortalyǵyna der kezinde jet­ki­zilmegende, jaǵdaı múlde basqasha órbigen bolar edi. О́ıtkeni munda syrqat ba­la­lar­ǵa kómektesetin jabdyq – tera­pııalyq gıpotermııanyń ap­pa­rat­tyq kesheni bar.

Áý basta Saltanattyń sábıi qozǵala almaǵan, tipti kózin de ashpapty. Tek jansaqtaý bólimindegi gıpotermııa apparatyn qosqannan keıin ǵana jaǵdaıy ońala bastaǵan. Bir aptadan keıin bala qozǵalyp, ózdiginen dem ala bastapty. Qazir jaǵdaıy jaqsy, anasymen birge Balqashtaǵy úıinde aman-esen ósip jatyr.

2020 jyly atalǵan orta­lyqta orta jáne aýyr dáre­je­li asfıksııamen júzge jýyq náreste dúnıege kelgen. Olar­dyń barlyǵyna terapevtik gı­po­termııa qajet bolǵan eken, biraq aýrýhanada arnaıy jab­dyq bolmaǵandyqtan, ony qol­dan keletin ádistermen ja­saý­ǵa týra kelipti. Al 2021 jyl­dyń maýsym-qyrkúıek aılarynda oblystyq klınıkalyq aýrý­hanadaǵy terapııalyq gı­po­­­­termııanyń basqarylatyn apparattyq keshen kómegimen jańa týǵan birneshe náresteniń ómirin saqtap qalýǵa qol jet­ki­zilgen.

Dáriger mamandar jańa týǵan sábılerde qandaǵy otteginiń jetispeýshiliginen týyndaıtyn mıdyń zaqymdanýyn boldyrmaýdy eń basty qajettilik retinde sanaıdy. Bul úshin olardyń dene temperatýrasyn birtindep tómendetedi eken, al bul asqynýlardyń aldyn alýǵa kómektesetin kórinedi. Oǵan qosymsha balaǵa mı qyzmetin, tynys alý jáne júrek jumysyn jaqsartatyn ekpe dáriler salady.

О́kinishke qaraı, kóptegen perınataldy ortalyqta gıpotermııa áli de «eski» ádistermen iske asyrylady: náresteni sýyq sý nemese muzy bar medı­sı­na­lyq qolǵappen orap qoıady. Bul tásilden sýyq tııý jáne balanyń densaýlyǵyna basqa da jaǵymsyz saldary bolýy múmkin ekenin aıtady mamandar. Al qazirgi baladaǵy barlyq kórsetkishterdi ólsheıtin joǵary dáldiktegi jabdyq bolsa, mundaı qaýipterdi azaıtady.

Biz joǵaryda mysal retinde keltirgen balqashtyq bala men taǵy bir naýqas sábıdiń ómirin Samruk-Kazyna Trust áleýmettik jobalardy damytý qory men Ayala qaıyrymdylyq qorynyń saqtap qalýǵa sebepker bolǵanyn aıta ketken jón. Qaraǵandy oblystyq aýrýhanasy perınatologııa ortalyǵynyń basshysy Gúlnar Galıevanyń kómek qolyn sozǵan qorlarǵa aıtar alǵysy mol.

– Qyzmetkerler úshin mundaı jabdyq – jumys kezindegi úlken kómek. Buryn bul úderisti atqarý óte aýyr bolatyn. Biz bárin qolmen jasap keldik: sýdy salqyndatyp, temperatýrany durys dıapazonda ustap turý­dy qadaǵaladyq. Endi bári avto­mattandyrylǵan. Bizdiń kishkentaı pasıentterimiz úshin, ásirese asfıksııa kezinde ortasha aýyr jaǵdaıǵa tap bolǵan náresteler úshin gıpotermııa ap­pa­ratyndaǵy terapııanyń nátıjesi óte jaqsy. Aýyr asfıksııadan aman qalǵan bala­lar­dyń ortalyq júıke júıesi zaqymdalady. Biraq avtomatty gıpotermııanyń kómegimen biz nevrologııalyq belgilerdi barynsha azaıtyp, sábılerge tolyqqandy salamatty ómir súrýge múmkindik beremiz, – deıdi ol.

Dárigerler gıpoksııanyń nárestelerde óte jıi kezdesetin dıagnoz ekenin aıtady. Munyń sebepteri ártúrli bolýy múmkin: ananyń ártúrli aýrýlary, rezýs-konflıkt, plasentanyń merziminen buryn qartaıýy, kindiktiń aınalýy, temeki shegý, qolaısyz ekologııa. Osyndaı túrli sebepterdiń kesirinen gı­pok­sııaǵa shaldyǵýshy bala­lar­­dyń kóbeıip kele jatqa­ny alań­da­tady. Sondyqtan mamandar elimizdegi barlyq perı­na­tal­dyq ortalyqtary avtomatty bas­qa­ry­latyn gıpotermııa apparatta­ry­men jab­dyq­talýy tıis dep sanaıdy.

Ayala qaıyrymdylyq qory­nyń prezıdenti Aıdan Súleı­menova bosanýdaǵy asqy­ný­lar­dan keıin fýnksıonaldy jáne ıntellektýaldyq turǵydan saý bolyp qalǵan árbir bala – bul memleket, dárigerler, qorlar, qoǵam tarapynan jasalǵan orasan zor eńbektiń nátıjesi ekenin maqtanyshpen aıtady.

– Biz, 15 jyldan beri Qazaq­standaǵy sábı ólimi men múge­dek­tikti azaıtý úshin eldegi aýrý­ha­na­lardyń jansaqtaý bólim­she­le­rine eń zamanaýı jabdyqtar ornatyp kelemiz. Nátıjesi – aman qalǵan júzdegen myń sábıler, – deıdi ol.

Jalpy, Ayala qaıyrym­dy­lyq qory elimizde eń ozyq medısınalyq ádistemelerdi engizýge kómektesedi. Naqtyraq aıt­qanda, sońǵy bes jylda qor pe­rınataldyq ortalyqtardy avtomatty basqarylatyn gıpo­te­rmııaǵa arnalǵan apparatpen jabdyqtaý úshin belsendi jumys istep keledi. Iri demeýshilerdiń qoldaýymen Nur-Sultan qala­syn­daǵy «Ana men bala» ulttyq ǵylymı ortalyǵynda, Almaty qalasyndaǵy Perınatologııa jáne balalar kardıohırýr­gııasy ortalyǵynda, Atyraý, Túr­kistan, Semeı qala­la­ryn­daǵy perınataldyq orta­lyqtarda apparattyq keshender ornatqan.

Qaraǵandy oblysy