Memleket basshysy Qazaqstan halqyna Joldaýynda prokýratýranyń qadaǵalaýyn azamattar men bıznestiń problemalaryn tıimdi sheshýge qaıta baǵdarlaýdy tapsyrdy. Osyǵan baılanysty azamattar men kásipkerlerdiń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy qadaǵalaýdy kúsheıtýge baǵyttalǵan birqatar shara qabyldandy.
El Prezıdenti «Prokýratýra týraly» zańǵa túzetýlerge qol qoıyp, olar 2021 jylǵy 4 qyrkúıekten bastap kúshine endi. Kásipkerlerdiń memlekettik organdar tarapynan aralasý faktileri boıynsha ótinishterin prokýrorlarǵa qaraý quzyretin berý onyń negizgi jańashyldyqtaryna jatady. Buryn mundaı ótinishter ýákiletti organdarǵa jiberiletin. Endi prokýrorlar bıznes sýbektileriniń shaǵymdaryna jedel áreket etip, olar boıynsha tekserýler júrgizedi, qajetti aqparatty ózderi belgilegen merzimde suratyp jáne túsinikteme alý úshin adamdardy shaqyra alady.
Zańsyz qoldanylǵan shekteý jáne tyıym salý sıpatyndaǵy sharalardy dereý joıý úshin prokýrorǵa ókilettilik berilip otyr. Olarǵa shottardy negizsiz buǵattaý, múlikti paıdalanýǵa tyıym salý, qyzmetin, jumysyn ýaqytsha toqtata turý jáne ózge de shekteýler jatady.
Memlekettik organdardyń mundaı sharalary azamattar men bıznes úshin óte sezimtal. Olar kez kelgen kásiporyndy tolyǵymen toqtatyp, jumyskerlerin tabystarynan aıyrýy múmkin. Eger prokýror osyndaı faktilerdi anyqtasa, olardyń kúshin joıý týraly qaýly shyǵarady. Ol oryndaý úshin mindetti.
Memlekettik organ osyndaı qadaǵalaý aktisine shaǵym jasaǵan jaǵdaıda azamattar men kásipkerler sot daýyna tartylmaıdy. Tek prokýror men memlekettik organ ǵana sotta óz ustanymdaryn dáleldeıtin jáne negizdeıtin bolady.
Sonymen birge prokýrordyń daýlanǵan qaýlysy óz kúshin toqtatpaıdy. Bir mezgilde qaýlyny oryndamaǵany úshin ákimshilik jaýaptylyq engiziledi (ÁQBtK-niń 664-1-baby – 30 AEK-ge deıin aıyppul salýǵa ákep soǵady).
Azamattar men bıznes úshin qosymsha kepildik – prokýrordyń usynýynda kórsetilgen zańdylyqty buzýshylyqtardy joıýǵa baǵyttalǵan sharalardy qabyldaý jáne oryndaý mindettiligi engizilgendigi.
Jalpy, qabyldanǵan jańashyldyqtar prokýratýranyń quqyq qorǵaýshylyq áleýetin aıtarlyqtaı kúsheıtedi. Olar laýazymdy adamdardyń zańsyz is-áreketterine jedel den qoıyp qana qoımaı, azamattar men bıznes úshin jaǵymsyz saldarlar týyndaǵanǵa deıin olardyń jolyn kesýge múmkindik beredi.
Bolat DEMBAEV,
Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýrorynyń orynbasary