Dızel otyny jetkilikti me?

Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, sońǵy 5 aıda tutyný kólemi byltyrǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda 480 myń tonnaǵa jáne 2019 jyldaǵy kezeńge qaraǵanda 246 myń tonnaǵa joǵary boldy.

«Respýblıka aýmaǵyndaǵy bólshek saýda baǵasy kórshi elderge qaraǵanda aıtarlyqtaı tómen. Bul óz kezeginde tranzıttik kólikterdiń dızel otynyn satyp alý kóleminiń artýyna jáne syrtqa qaraı ketýine yqpal etedi. 2018 jyly Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federasııasy arasyndaǵy kóterme baǵanyń aıyrmashylyǵy tonnasyna shamamen 20-30 myń teńgeni qurady. Bul shekaralyq oblystardaǵy avtokólik jaǵarmaı quıý stansalaryndaǵy dızel otynyn ımporttaýǵa múmkindik berdi. Qazir kóterme baǵanyń aıyrmashylyǵy tonnasyna 80-90 myń teńgeni quraıdy. Reseıde jaǵarmaıdyń kóterme baǵasy álemdik munaı baǵasynyń ósýimen birge ósti. Al Qazaqstanda bul kezde baǵalar sál ǵana ózgerdi. Reseı Federasııasynan dızel otyny salyqsyz jetkizilse, Qazaqstanǵa ımport kezinde qazaqstandyq qosylǵan qun salyǵy jáne tonnasyna 540 teńge aksız tólenedi», dedi vıse-mınıstr.

Taıaýda atalǵan vedomstvo Reseıdiń Energe­tıka mınıstrligimen shamamen 100 myń tonna kóleminde dızel otyny ımportynyń qajetti kólemin bólýge qatysty kelissózder júrgizipti. Atap aıtqanda, qazir jaǵarmaı stan­salarynyń iri jelileri reseılik tasymaldaýshylarmen kelissózder júrgizip jatyr.

Sondaı-aq Á.Maǵaýov qazan aıynan bas­tap Pavlodar munaı óńdeý zaýyty jos­parly jóndeý jumystaryna baılanysty toqtaıtynyn jetkizdi.

«1 qazannan bastap Pavlodar munaı-hımııa zaýyty josparly jóndeý jumystaryna baılanysty toqtaıdy. Bul jumystar negizinen shildeniń sońy men tamyzdyń basynda júr­gizilýge tıis edi. Biraq munaı ónimderiniń qoryn qurý úshin jóndeý jumystaryn qazan aıy­na shegerý týraly sheshim qabyldandy. Desek te dızel otynyn satyp alý deńgeıi aıtar­lyqtaı ulǵaıyp, otyn qaldyqtary 210 myń ton­na deńgeıinde tur, bul shamamen 11-12 kúnge jetedi», dedi Energetıka mınıstriniń orynbasary.

«QazMunaıGaz» UK» AQ munaı óńdeý jáne munaı hımııasy departamentiniń dırektory Dmıtrıı Makeevtiń aıtýynsha, 3 munaı óńdeý zaýytynda dızel otynyn óndirýdiń qazirgi kólemi táýligine 16 myń tonna shamasynda.

«Elimizde dızel otynyn tutynýdyń óte joǵary deńgeıi saqtalyp otyr. Naqty aıt­qanda, táýligine – 16,5 myń tonna. 1 qazan­da Pav­lodar zaýyty josparly jóndeý jumys­taryna toqtaıdy. Bul rette Atyraý jáne Shym­kent munaı óńdeý zaýyttarynyń dızel otynyn táýliktik óndirý kólemi 9,5 myń ton­naǵa jýyqtaıdy. Qazanda Atyraý zaýyty – 133 myń tonna, al Shymkent zaýyty 161 myń tonna dızel otynyn óndiredi. Pavlodar mu­naı óńdeý zaýyty jóndeýge toqtaǵanǵa deıin kásip­orynda 27 myń tonna kóleminde qor jınaq­talady. Buǵan qosa AI-92 benzınine baı­la­nysty 45 myń tonna jáne AI-95 boıyn­sha 2 myń tonna mólsherinde qor jınalýy tıis. Pav­lodar munaı-hımııa zaýytyn iske qosý qazan aıy­nyń sońyna josparlanǵan. Taýarlyq dızel táý­ligine 6 myń tonna kóleminde 28 qazan­nan bastap jóneltile bastaıdy», dedi D.Makeev.

Kompanııa ókili aıtqandaı, Pavlodardaǵy zaýytqa kúrdeli jóndeý jumystary 2018 jyldan beri júrgizilmegen. Tutastaı alǵanda, munaı óńdeý zaýyttarynda kúrdeli jóndeý jumystary 3 jylda bir ret iske asyrylady, dep naqtylady D.Makeev.