Jańǵyrmaly energııaǵa – jańasha tarıf

Keshe Premer-Mınıstr Serik Ahmetov elimizde jańǵyrmaly energııa kózderin qoldaý júıesin damytý máseleleri boıynsha keńes ótkizdi, dep habarlady Premer-Mınıstrdiń baspasóz qyzmeti. Keńes jumysyna birqatar múddeli ortalyq atqarýshy organdar men ulttyq kompanııalardyń basshylary qatysty. Qorshaǵan orta jáne sý resýrs­tary mınıstri Nurlan Qapparov jańǵyrmaly energııa kózderin qoldaý jáne Qazaqstanda atalǵan rynokty qalyptastyrýdyń júıeli sharalaryn usyndy. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha mınıstrlik Eýropalyq Odaq memleketteriniń tájirıbesi zerdelenip, onyń ishinde birqatar elderde jańǵyrmaly energııa kózderi sektoryn damytý barysynda jiberilgen kemshilikteri taldanǵan bolatyn. Otyrysqa qatysýshylar usynylǵan zertteý nátıjeleri men eýropalyq sarap­shylardyń usynystaryn tal­qy­lady. Iаǵnı, jel, kún, bıogaz jáne gıdrostansalarda óndiriletin ener­gııa­ǵa belgilenetin tarıfter boıynsha usynystar qaraldy. Bul ta­rıfter benchmarkıng negizinde, ıaǵnı jańartylatyn energııa kóz­de­ri sek­toryn damytyp jatqan el­derdiń tájirıbesin baǵalaý jáne sol elderdegi «taza» elektr energııa­sy baǵalarymen salystyrý ná­tı­je­lerine súıenip belgilenip otyr. N.Qapparovtyń aıtýynsha, 2014 jyly belgilenip, 15 jyl ózgermeı qoldanylatyn tarıfter jel elektr stansalaryna 1 kVt/saǵ úshin 19 teńge (nemese 9,5 eýrosent shamasynda), kún elektr stansalary úshin – 29 teńge (shamamen 14,5 eýrosent), shaǵyn gıdrostansalar úshin – 14 teńge (shamamen 7 eýrosent) jáne bıogaz qurylǵylary úshin 27 teńge (13,5 eýrosent) deńgeıinde belgilenbek. Budan basqa, 2020 jylǵa deıin jańǵyrmaly energııa kózderi jobalaryn iske asyrýǵa lımıt belgileý usynystary qaraldy. Bul shekteýler jańǵyrmaly energııa kózderi jobalaryn iske asyrýdy túr jaǵynan da, tutyný aýmaqtary jaǵynan da rettep, osy maqsattarǵa jer bólý jáne jelige qosý máselelerin sheshýge múmkindik beredi. Tutastaı alǵanda, usynylǵan lımıt jalpy belgilengen qýattylyqtyń 1850 MVt-yn qurap, onyń 1300 MVt – jel elektr stansalaryna, 500 MVt – kún elektr stansalaryna, 50 MVt – bıogaz qurylǵylaryna bólinetin bolady. Al aımaqtar boıynsha lımıtter bylaısha bólinedi: jel elektr stansalary boıynsha – 1050 MVt ortalyq aımaqqa, 250 MVt batys aımaqqa, kún elektr stansalary boıynsha – 400 MVt ortalyq aımaqqa jáne 100 MVt batys aımaqqa, bıogaz qurylǵylary boıynsha – 40 MVt ortalyq aımaqqa jáne 10 MVt batys aımaqqa bólinedi, dep naqtylady Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstri. Keńeste, sondaı-aq, tarıfterdi jyl saıyn ınflıasııa deńgeıine sáıkes ındeksteý máseleleri jáne elektr energııasyn satyp alý júıesiniń biryńǵaı satyp alýshy – jańartylatyn energııa kózderin qoldaý jónindegi esepteý-qarjylyq ortalyǵynan júrgizilý sharalary talqylandy. Tutastaı alǵanda, Úkimet basshysy jańǵyrmaly energııa kózderin qoldaý júıesiniń, tarıfter kólemderiniń, lımıtteý joldarynyń jáne iske asyrylý prınsıpteri jobalaryn maquldady. Júıe aıtarlyqtaı kóp ınvestısııalar tartý men sońǵy tutynýshylar úshin táýekelderdi azaıtýǵa baǵyttalǵan. Máseleni talqylaý sońynda S.Ahmetov JEK rynogy jumy­syn bastaý úshin Úkimet qaýly­synyń jobasyn engizýdi, sondaı-aq, jańǵyrmaly energııa kózderin qoldaý boıynsha esepteý-qarjy­lyq ortalyǵynyń qyzmetin qam­ta­masyz etý, jańǵyrmaly energııa kózderi túrleri boıynsha bel­gilengen lımıtterdi esepke alyp, jobalardy iske asyrý josparlaryna túzetýler engizý boıynsha birqatar tapsyrmalar berdi.