Qos baǵyttaǵy qus fabrıkasy 2 531 410 bas broıler taýyǵyn ósirýde

О́zindik múmkindigi bar bol­ǵanymen, sharýasy shalqı qoımaǵan shalǵaıdaǵy Uıǵyr aýdanynda da tabys kóziniń kilti tabyldy. Naqtylaı tússek, «QazRos-Broıler» AQ qus fabrıkasy memleketke iri kólemde salyq tólep, osy aksıonerlik qoǵamda turaqty eńbek etetin 1 100 adamǵa 45 500 teńge kóleminde ortasha aılyq jalaqy beredi. Qurylǵanyna bıyl týra 10 jyl tolatyn qus fabrıkasyna 9 mlrd. 128 mln. teńge ınvestısııa tartylyp, 1094 ga. jer bólinip berilgen edi. Nátıjesinde búgingi tańda qustyń jalpy sany 2 531 410 basqa jetti. Atalǵan óndiris orny 2011 jyldyń mamyr aıynan bastap ISO, HASSP sapa menedjment júıesimen jumys istep keledi. Shonjydaǵy qus fabrıkasynyń taǵy bir artyqshylyǵy – baǵymyndaǵy qusqa azyqty syrttan tasymaldamaı, óz qajettiligin tolyq óteıtin quramajem zaýyty táýligine 400 tonna jem óndiredi. Osyndaı jumystarǵa kerekti 8 dana «Valter» traktory, 3 «SAMPO» kombaıny, 10 júk kóligi, 5 «MAN» jem tasyǵyshy, 10 «HOVA» avtokólikteri taǵy bar. Ýaqyt talabyna saı eń bastysy et baǵytyndaǵy taýyqtardyń tez ósip, balapandardyń jyldam jetilýine jáne jumyrtqa baǵytyndaǵy taýyqtardyń qońyn saqtaýyna barlyq jaǵdaı jasalǵan. Bordaqylaý jáne ju­myrtqa basyp shyǵaratyn 24 korpýs, sondaı-aq, saǵatyna 5-6 myń bas taýyq soıyp, sapaly daıyndap, paıdalanýǵa shyǵaratyn seh óz aldyna jumys istep tur. Mine, osyndaı et jáne ju­myrtqa baǵytyndaǵy alyp qus fabrıkasyn salyp, júıeli ju­mys júrgizý úlken jetistik ári jergilikti bıliktiń dál osy salada úılestire bilip utqanyn da kórsetedi. Shonjydan nebári 15 shaqyrym jerde oryn tep­ken «QazRos-Broıler» AQ Qazaq­stannyń ishki rynogynda qus etin óndiretin óte iri óndiris or­ny bolyp sanalady. Jobalyq qýaty jylyna 29 000 tonna qus etin óndirip, elimizdegi qus etine suranystyń 14 paıyzyn ótep otyr. Tutastaı alǵanda, el ekono­mı­kasyn kóterý arqyly tur­ǵyndardyń turmysyn túzeýdiń bir joly ınvestısııa tartý máselesi aýdan basshysynyń tól mindetine kiretindikten, osy saýalǵa jaýap izdegen edik. «2008 jyly aýdanymyzǵa 62 mlrd. 293 mln. teńge ınvestı­sııa tartylyp, sonyń basym bóligi «QazRos-Broıler» qus fab­rıka­synyń qurylys jumys­taryn júr­gi­zýge jáne talapqa saı jumys is­teýine qajettilikterdi satyp alý­ǵa jumsaldy. Aýdanǵa ınvestısııa tartý máselesin jan-jaqty aıtsam, aǵymdaǵy jyly aýdan aýmaǵynda halyqaralyq mańyzy bar ınvestısııalyq jobalar «Batys Eýropa – Batys Qytaı» avtokólik joly men Ile ózenine salynatyn kópirdiń qurylysy bas­talady. О́ndiris salasy boıynsha byltyr 6 mlrd. 868 mln. teńgeniń ónimi óndirilip, arǵy jylmen salystyrǵanda, óndirilgen ónimniń naqty ındeksi 107,7 paıyzdy qurady. Jalpy, ónerkásipte jumys oryndary qysqarǵan joq. Bul salada 3 jańa nysan iske qosylyp, 13 jańa jumys orny ashyldy. Bıyl ónerkásip óndirisinde qus fabrıkasy 6 mlrd. 983 mln. teńge, úı sharýashylyǵy óndirisinde 850 mln. teńge, jerasty tabıǵı sýyn óndirý jáne taǵy basqa ónimderden 7 mlrd. 998 mln. teńge kóleminde sapaly ónim óndirýdi josparlap otyrmyz. Qazaqstan Respýblıkasy Úki­metiniń «Údemeli ındýstrııalyq-ın­novasııalyq damý» memlekettik baǵdarlamasyna sáıkes, 2013 jy­ly aýdanǵa tartylǵan ınves­tısııa kólemi 17 mlrd. 211 mln. teńgege jetip, arǵy jylmen salys­tyrǵanda, 13 mlrd. 838 mln. teńgege artyǵymen oryndaldy. Munyń syrtynda «Premium Spa Resort» seriktestiginiń týrızm jáne demalys orny, «О́rken jaıý» seriktestiginiń júgeri saqtaıtyn kesheni jáne «О́nik» seriktestiginiń jylyjaı kesheniniń qurylysy men «Telmanjan» sharýa qoja­lyǵynyń jańadan salyp jatqan jún jýý, óńdeý zaýytynyń qu­rylys jobalary óńirlik ındýs­trııa­landyrý kartasyna engizildi. Ras, atqarylyp jatqan ju­mys­tarmen qatar, jiberilgen kemshilikter de joq emes. Sony der kezinde túzeý, ıaǵnı byltyr bastalǵan birqatar jumystardy sapaly aıaqtaý jerdegi toń keti­si­men qaıta jalǵasyn tabady. Oǵan kerekti qarajat máselesi oń she­shi­min tapty. Elbasy «Bizdiń basty maqsatymyz – áleý­met­tik qaýipsizdik jáne azamattary­myz­dyń baqýattylyǵy. Bul – qoǵamdaǵy turaqtylyqtyń eń jaq­sy kepili», dep atap kórsetti ǵoı. Kedeıshiliktiń ósýine jol ber­meý úshin memleket eń tómen­gi áleýmettik standarttar men kepildikterdi belgiledi. Mem­le­ket­tik saıasatqa saı áreket etý bas­ty mindetimiz», dedi Uıǵyr aýda­nynyń ákimi Koıýmchan Omarov. Qoryta aıtqanda, «salym salý» degen maǵynany bildiretin latynnyń «ınvestısııa» termıni bizdiń qoǵamǵa is júzinde engeni quptarlyq jaıt. Sol ınvestısııany iri kólemde tartyp, el ekonomıkasyn damytyp, aýylda tabys kózin ashý ekiniń biriniń mańdaıyna jazylmaǵan. Bir ǵana óndiris ornyn ashý arqyly aýyldaǵy kóp túıtkildi sheshý iskerlikti tanytpaı ma?! Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan». Almaty oblysy.