Qaýipsizdigimiz qanshalyqty?

Birinshi jartyjyldyq qory­tyn­dysy boıynsha reıtıng jasaýshy Numbeo tarapynan Qazaqstanǵa berilgen ındeks – 46,23. Bul kórset­kish qanshalyqty joǵary bolǵan saıyn memleket qaýipsiz elder sanatyna jaqyndaı bermek. Eger ındeks 20-dan tómen bolsa memleket qaýipsizdigi syn kótermeıdi degen sóz. 20 men 40 aralyǵy – tómen deńgeı, 40 pen 60 aralyǵy – ortasha, al 60 pen 80 aralyǵy – joǵary sanalsa, 80-nen joǵary ındeks alǵan elder – joǵary deńgeıdegi qaýipsiz el bolyp esepteledi.

TMD elderi ishinde úzdik ondyq­qa kirgen el – Armenııa 10-orynda. Al Ázerbaıjan – 34, О́zbekstan – 37, Reseı – 52, Mol­dova – 76, Ýkraına – 81 pozı­sııaǵa ornyqqan. Qyrǵyzstan men Belarýs elderiniń jaǵdaıy bizden de tómen. Al eń qaýipsiz elder mártebesin – Qatar, BAÁ, Taıvan ıelengen. Elimizde jyl basynan beri 114 myń qylmystyq tártip buzýshylyq jaǵdaıy tirkelgen. Onyń 30 myńǵa jýyǵy – aýyr jáne asa aýyr qylmystar. Bul turǵydan elimiz 2020 jyldaǵy jaǵdaıdy aınytpaı qaıtalaǵan. Esepke alynǵan qylmystardyń eń kóbi Almatyǵa tıesili bolyp shyqty: 18,1 myń jaǵdaı. Bul qylmystyń azaıǵanyn kórsetedi: ıaǵnı byltyrmen salystyrǵanda 7,2 paıyzǵa tómendegen. Antıkósh­basshylardyń ishinde Nur-Sultan (11,6 myń qylmys, +33,7 paıy­z) jáne Almaty oblysy (10,8 myń qylmys, +4,7 paıyz) bar. Eń az qylmys tirkelgen ólke – Qy­zylorda oblysy. Baıyrǵy astanamyzda jarty jylda 2,6 myń qylmys deregi tirkelgen, bul 2020-men salystyrǵanda 9,5 pa­ıyzǵa az kórsetkish.

Finprom agenttiginiń jazýynsha, tirkelgen qylmystardyń basym bóligi – orta dárejedegi aýyr qylmystar eken. Onyń sany – 50,8 myń. 16,7 myń jaǵdaı úlken emes deńgeıdegi qylmystar sanatyna jatsa, taǵy 27,3 myń buzýshylyq – aýyr, 1,6 myń buzýshylyq – asa aýyr qylmystar retinde tirkelgen.

Statıstıka ishinde negizinen urlyq (38,7 myń jaǵdaı), alaıaqtyq (29 myń), usaq-túıek urlyq (7,8 myń), esirtki quraldary men psı­ho­troptyq zattardy satý maq­sa­tynsyz zańsyz ustaý (4 myń), jol qozǵalysy erejesin buzý (2,3 myń) qylmystary jıi ushyrasady.