Jurtqa jaqyn bolýdyń tıimdi joly

Azamattar ótinish, aryz nemese jeke máselesimen kez kelgen ýaqytta servıstik polı­sııa qyzmetine júginip, tıisti kómek ala alady. Demek qyl­mys­tardyń ashylýy men tirke­lýin­de stasıonarlyq beketter is júzinde óz tıimdiligin kórse­tip otyr. Oblys aýmaǵynda aza­mat­tardyń qaýipsizdigin qam­ta­­masyz etý jáne qoǵamdyq tár­tip­ti saqtaý maqsatynda adamdar kóp shoǵyrlanatyn jerlerde Polısııa departamentiniń 13 stasıonarlyq beketi jumys istep tur. Onyń ishinde qazirgi zamanaýı talapqa saı 6 stasıonarlyq mo­dýldik pýnkt táýliktep qyz­met kórsetedi. Atalǵan beket­ter­diń barlyǵy zamanaýı tehnıkamen, atap aıtqanda portatıvti beınetirkeýishtermen, radıostansalarmen jáne planshettermen jabdyqtalǵan. Taǵy bir ereksheligi stasıonarlyq beketter syrtqy beınebaqylaý kamerasymen jabdyqtalyp, jedel basqarý ortalyǵyna qosyl­ǵan. Olar jol qaýipsizdigin qam­ta­masyz etý, qoǵamdyq oryn­dar­da, kóshelerde qyl­mystyń al­dyn alý boıynsha qyzmet atqarady. О́ńirdiń tár­tip saq­shy­lary polısııanyń ser­vıs­tik bolýyn asa mańyzdy sanaıdy. Sondyqtan bul baǵyttaǵy jumys­tardy jalǵastyryp, jurt­­­­­­­­qa ­jaqyn polısııa qaǵıdaty aıa­­­synda­ qolǵa alynǵan mańyzy bar jobalardy júzege asyrýǵa erek­­she kóńil bólip otyr.

Túrkistan oblysy Polısııa departamentiniń bastyǵy, polısııa general-maıory Qaırat Dálbekov halyqaralyq tá­jirı­bede servıstik polısııanyń tu­jy­r­ymdamasy qabyldanǵanyn aıtady. Iаǵnı servıstik polısııa – polısııa qyzmetindegi qoǵamdyq baǵdarlanǵan tásil – basqarý stıli, máseleni sheshýge jáne qoǵammen serik­tes­tikke baǵyttalǵan uıym­das­ty­rýshylyq strategııa. Osy st­ra­tegııa sheńberinde polısııa qoǵammen tyǵyz ózara is-qımyl jasaýǵa, polısııa qyz­me­tiniń tıimdiligi jáne naqty aýmaqta turatyn turǵyndardyń qaýipsizdigi máseleleriniń basym­dy­lyǵy týraly halyqtyń pikirin eskere otyryp, qaýipsizdik máse­lelerin birlesip sheshýge baǵyt­talǵan belsendi jumys mode­li­ne baǵdarlanady. Polısııa men qoǵamǵa qylmysty ashýda, quqyq qorǵaý jáne qaýip­siz­dik máselelerin sheshýde yn­ty­maq­tastyqtyń jańa ádis­terin qoldanýǵa múmkindik bere­tin model.

– Bizdiń quqyq qorǵaý salasynda reforma kerektigi aıtylyp, qanshama mańyzdy jobalardyń iske asyrylyp jatqany jańa­lyqtar men áleýmettik jeli­den ózderińizge jaqsy tanys shy­ǵar. Alaıda keıbir jeli qol­da­ný­shylarynyń ózi reforma degen­di jiti túsinbeı, polısııany toly­ǵy­men ózgertip tastaý kerek degen pikirge ushtastyryp jatady. Al shyn máninde reforma – ol sol qyzmettiń órkendep ósýi men damýy úshin qajetti mán-mańyzy mol aýqymdy jobalar. Jobalar mamandardyń ıdeıasynan týyndaıdy. Ideıa bolsa reforma jasalatyn salanyń jiligin shaǵyp, maıyn ishken mamannyń, jyldar boıy jınaqtaǵan tolymdy tájirıbesi men bilim-biliktiliginiń arqasynda, saralaı kele paıda bolady. Eger osy satylardan ótpegen ıdeıalar týyndap, joba retinde qolǵa alynsa onyń ǵumyry uzaq bolmaıdy. Tamyry tereńge barmaı, durys jemisin de jeı almaısyz. Sondyqtan álemdik tájirıbeni esepke ala otyryp, óz elimizdegi sol salaǵa baılanysty máselelerdi qarap, saralap, tııanaqty tujyrym arqyly jobalar iske asýy qajet. Bul ýaqyttyń da, zamannyń da talaby. Demek reforma jasaý jolyndaǵy búgingi tańda bizdiń ishki ister salasynyń úlken jobasy ol – servıstik polısııa. Birinshi kezekte servıstik polısııa el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jurtqa jaqyn polısııa» qaǵıdatyn iske asyrý maqsatynda jasalyp otyr. Iаǵnı polıseıler ba­rynsha halyqqa janashyr, kómekshi jáne qamqor bolýy úshin «Jurtqa jaqyn polısııa» qaǵıdaty Joldaýda aıtylyp, iske asyrylýy naqtylanǵan bolatyn. Sondyqtan Ishki ister mınıstri Erlan Turǵymbaev Prezıdenttiń osy tapsyrmasyn respýblıkamyzda júıeli túrde júzege asyrý úshin tyń jobalardy qoldaýda. Mine, onyń ishinde osy «servıstik polısııa» bar, – deıdi general-maıor Q.Dálbekov.

Búgingi tańda servıstik polısııany kıeli óńirde júzege asyrý úshin bar múmkindik qoldanylýda. Qarqyndy damý jolyndaǵy jańa oblysqa qonys aýdaryp, jumysyn jańadan bastaǵan departament shtat sanynyń tolyq bolýy men qarjynyń qajetti deńgeıde bólinýin mańyzdy sanaıdy. Sondyqtan memlekettiń qoldaýymen bul máselelerdi tıimdi sheshý joldary birtindep júzege asýda. Kadr máselesine de erekshe kóńil bólinýde. Ondaǵy basshylyq pen qyzmetkerler jeke quramnyń etıkany tolyq meńgerip, bilim men biliktiligin arttyrýy baǵytynda jumys isteýde. «Qyzmetkerlerdiń jem­qorlyqqa barmaýy, tosqaýyl qoıý men onyń aldyn alý, qo­ǵam belsendilerimen jáne ha­lyqpen baılanysta bolý, aryz-shaǵymdardy keıinge qaldyrmaý, mınıstrlik tarapynan berilgen tapsyrmany tolyǵymen iske asyrý myqtap qolǵa alynǵan jáne bizdiń taraptan qadaǵalanyp turady. Quramynda ardagerler, BAQ ókilderi jáne organnan tys maman ıeleri bar konsýltatıvtik keńesshi organ qurylǵan. О́zi zań qyzmetkeri bola tura zańbuzýshylyqqa bar­ǵandardyń máselesi min­det­ti túrde sol organnyń jáne tár­tiptik komıssııanyń aldyn­da qa­ralyp, zańdy sheshim qabyl­da­­nady. Bar­sha­myzǵa ortaq zań bar, ıaǵnı sol zań aıasynda meıli ol laýa­­­zym­dy adam nemese quqyq qorǵaý organynyń qyz­metkeri, basshysy bolsa da jaýapkershilikke tartylady. Tıisti shara kóriledi», deıdi departament bastyǵy.

Prezıdenttiń ýchaskelik po­lıseılerdiń mártebesin art­tyrý maqsatyndaǵy tapsyr­ma­syn oryndaý boıynsha atqa­rylyp jatqan jumystar da az emes. Ýchaskelik polısııa ha­lyq­pen tikeleı baılanys jasaıtyn qurylym bolǵandyqtan olardyń aryz-shaǵymdy der kezinde nazarǵa alyp, tirek pýnk­tinde tıesili jumystardy at­qarýyna, ózine bekitilgen aýmaqta qylmysty boldyrmaý, pro­fı­laktıkalyq, qylmystyń al­dyn alý joldaryna erekshe mán berilýde. «Birinshi kezekte ýchaskelik ınspektorlar óz aýmaǵyndaǵy kúdikti, já­birlenýshi týraly mán-jaıǵa qanyq bolýy tıis. Sondaı-aq ýchaskelik polıseılerdiń tirek pýnktteriniń janyna olardyń turatyn úıi japsarlas salynyp jatyr. Bul da polısııanyń damýy jolyndaǵy mańyzdy ózgerister. О́ıtkeni ýchaskelik polıseıge jumys ýaqyty aıaqtalǵan sátte aryz-shaǵymy bar jábirlenýshi kele qalsa, ol qınalmastan jumys ornyna kirip, aryzyn qabyldap alady. Máselesine basa mán beredi. Halyqtyń aryz-shaǵymy kezek kútpeýi tıis. Taǵy bir mán beretin qadam, Memleket basshysynyń Joldaýyn júzege asyrý maqsa­tynda, qańtardan bastap aza­mat­tardyń konstıtýsııalyq qu­­qyq­taryna áser etetin negizgi sheshimderdi prokýrorlarmen kelisý týraly qylmystyq pro­ses­tiń «úsh býyndy modeli» engi­zildi. Osyǵan oraı bizdiń ter­geýshilerge zamanaýı tehnıkalar úlestirildi. Olar osy tehnıkalar arqyly qylmystyq isti elektrondy túrde prokýrorǵa kelisýge joldaıdy. Al joldaǵan istegi tergeýshiniń jazǵan jazbalaryn jábirlenýshi, advokat pen kúdikti sol mezette elektrondy formatta tanysyp, tikeleı kóre alady. Bul baǵyttaǵy jumystar halyqqa ashyq ári qoljetimdi bolý men sıfrly tehnologııany qoldanýǵa kelip saıady. Bastysy biz úshin Prezıdent tapsyrmasymen osyndaı aýqymdy isterdi oryndap, sol arqyly halyqtyń polısııaǵa degen senimine qol jetkizý. Qarapaıym halyqtyń seniminen shyǵyp otyrsaq, naǵyz reforma sonda bolmaq. Bizdiń búgingi tańdaǵy basty máselemiz qylmysy az oblysta servıstik polısııany qarqyndy túrde iske asyrý», deıdi Qaırat Dálbekov.

Aıta ketelik, servıstik polısııany tolyqqandy iske asyrýdy qadaǵalaý maqsatynda kıeli óńirge jasaǵan issaparynda Ishki ister mınıstri E.Turǵymbaev departamenttiń jurtqa jaqyn bolý baǵytynda iske asyrǵan jumystarymen jiti tanysyp, oń baǵalaǵan bolatyn.