Bıznes pen bılik arasyndaǵy baılanys

Kásipkerler palatasynyń arqasynda jańa deńgeıge kóterilmek

Elbasy Joldaýynda sha­ǵyn jáne orta kásipkerlikti damytýdyń jańa ıdeologııasyn jasaý kerektigi aıtyldy. Bul el kásipkerleriniń kásibin qoldaýǵa jol ashyldy degen sóz. Qazir osy baǵytta túrli baǵdarlamalar qolǵa alynyp, jańa qurylymdar da paıda bolýda. Elimizdegi Ulttyq kásipkerler palatasynyń qurylýy  da osy múddeni kózdep otyrǵany sózsiz. Iаǵnı bıznes ókilderine qajetti jan-jaqty kómek kórsetiledi. Atalǵan uıym bıznes pen Úkimet, atqarýshy bılik jáne memlekettik organdar arasyndaǵy dáneker, baı­lanystyrýshy bolmaq. Degen­men, iskerlik qoǵam, jalpy, jurtshylyq uıymnyń naqty maqsat-mindetterimen, atqaratyn qyzmetimen tolyq tanysyp úlgerdi deý qıyn. Máseleniń mánisi de  sonda, jalpy, Ulttyq kásipkerler palatasyn qurý nendeı qa­jet­tilikterden týdy desek, birinshiden, elimizdiń eko­nomıkalyq ál-aýqaty shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna tikeleı baılanysty ekeni belgili. Kásipkerlik salasy neǵurlym qarqyndy damysa, halyqtyń turmysy da soǵurlym jaqsara túsetini zańdylyq. Mysaly, Memleket basshysy bıylǵy Joldaýynda 2050 jylǵa deıin elimizdiń ishki jalpy ónimindegi shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesin 50 paıyzǵa jetkizýdi tapsyrdy. Bul maqsat­ty jú­zege asyr úshin bızneske jan-jaqty qoldaý qajet. Bul osy kúnge deıin memleket tarapynan esh kómek bolmady degen sóz emes, árıne. Degenmen, keı jaǵdaılarda kásipkerlerdiń ótinish-tilekteri tıisti deńgeıde «joǵary jaqtarǵa» jete ber­meıtini ras. Elbasy ótken jyldyń 4 shildesinde elimizdiń «Ulttyq kásipkerler palatasy týraly» Zańyna qol qoıdy. Sóıtip, bıznes ókilderiniń múddesin qorǵaýǵa baǵyttalǵan Ulttyq kásipkerler palatasy quryldy. О́zderińizge belgili, búginde shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna qolbaılaý bolyp  otyrǵan máseleler bar. Mysaly, ákimshilik kedergiler, nesıe berý talaptarynyń tym qatańdyǵy, zańnamadaǵy olqy tustar jáne taǵy basqalar. En­di túıtkildi máselelerdi kásip­kerlerdi qoldaý úshin she­­shý Ulttyq kásipkerler pala­ta­synyń negizgi maqsaty bolyp tabylady. Jalpy, barlyq kásipkerlerdi bir jerge biriktirý tájirıbesi sheteldiń damyǵan elderinde bar.  Germanııa, Fransııa, Túrkııa, Vengrııa, Italııa, Ispanııa jáne basqa da memleketterde qolǵa alynyp, oń nátıjesin berýde. Bizde de aldaǵy ýaqytta bul bastama  júzege asady dep senemiz. Ári Dúnıejúzilik saýda uıymyna qosylý ýaqytynda mańyzy zor. Buǵan deıin kásipkerlik qurylymdarynyń quqyqtary men múddelerin tıisti deńgeıde qorǵaı almaı kelgenin moıyndaýymyz qajet. Palataǵa múshelik joǵaryda atalǵan zańǵa sáıkes bıznes qurylymdary úshin mindetti. Sonyń arqasynda kásipkerler óz máselelerin ashyq aıtyp jáne onyń tıisti organdardyń «qulaǵyna» jetetinine senimdi bolmaq. Quqyǵy qorǵalady. Endi bıznes ókilderi bılik deńgeıinde múddelerin tolyq qorǵaı alady. Bizdiń oblystyq kásipkerler palatasy ótken jyldyń 18 qazanynan jumysyn bastady. Árıne, jumys bas­tamas buryn óńirdiń bıznes áleýetiniń qanshalyqty deńgeıde ekenin bilý qajet. Kásipkerlerge qanshalyqty jaǵdaı jasalǵan? Olardy ne tolǵandyrady? Sondyqtan oblys qalalar men aýdandaryn aralap, kásipkerlermen jolyqtyq. Kókeılerinde júrgen máselelerin bilip qaıttyq. Jergilikti jerlerde de nesıe resimdeý, jer ýchaskelerin alý, jańa kásip ashý, mamandardyń tehnıkalyq jáne kásibı biliktilikterin arttyrý sııaqty máseleler bar. Kásipkerlerdiń óz zańdy quqyqtaryn biletinderi de, bilmeıtinderi de kezdesti. О́ńirdegi bıznes-ahýaldy ońal­tý boıynsha qazir negizgi jumys baǵyttaryn belgiledik. О́ńir kásipkerleriniń keıbir máselelerin Úkimet deńgeıinde aıtýǵa  da qol jetti. Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary Baqytjan Saǵyntaev oblysymyzǵa sapary barysynda Kásipkerler palatasynyń óńirlik keńesi ókilderimen júzdesti. Júzdesýde kásipker­lerdiń «bas aýrýyna» aınalǵan POS-termınaldardy mindetti ornatý merzimderine qatysty másele de sóz boldy. Sodan keıin Astanada da  jıyn ótip, POS-termınaldardy ornatý merzimi aǵymdaǵy jyldyń 1 shildesine deıin shegerildi. Sondaı-aq, jıyn barysynda salyqtyq, kedendik retteý, eńbek zańnamasy, jerdi paıdalaný quqyǵyn resimdeý, memlekettik satyp alýlarǵa qatysý, energoaýdıt máseleleri qozǵaldy. Al, Kásipkerler palatasynyń óńirlik keńesi – biregeı uıym.  Onyń quramyna tek kásipkerler ǵana kiredi. О́ńirlik keńes músheleri bizge sheshimin kútken máselelerdi, bıznesti qoldaýdyń utymdy joldaryn  anyqtaýǵa kómektesedi. Atalǵan uıymnyń  quzyreti de  joǵary. О́z otyrystaryna túrli memlekettik organ basshylaryn shaqyryp, belgili bir máseleler boıynsha túsinikterin talap ete alady. Bul zańda aıqyn kórsetilgen. Sonyń arqasynda elimizdiń shaǵyn jáne orta bıznes salasynda ıgi ózgerister oryn alady degen senim basym. Bizge shaǵyn jáne orta bıznes óndirisin damytý úshin tapsyrma berildi. Búginde eń bastysy ákimshilik kedergilerdi joıyp, kásipkerler quqyqtarynyń qorǵalýyn qamtamasyz etý. Osy maqsatta oblysymyzdyń árbir qala, aýdanynda Kásipkerler palatasynyń ókildikteri qurylý­da. Aýdan ortalyqtary ǵana emes, shalǵaı aýyldardaǵy is­ker azamattar da nazardan tys qalmaıdy. Jaqyn ýaqytta oblys kásipkerleriniń forýmyn, «Qazaqstan-Sibir-2014»  halyqaralyq kórmesin ótkizýdi josparlap otyrmyz. Sondaı-aq, «bir tereze» qaǵıdasy boıynsha jumys isteıtin «Kásipkerler úıi» ashylmaq. Bul túrli ruq­sat qaǵazdaryn alý merzimin qysqartyp, kedergilerdi joıýǵa múmkindik beredi. Onymen qosa, isin jańa bastap kele jatqan kásipkerler úshin «Bıznes – perish­­teler klýby» jobasy qol­ǵa alyndy. Jaqynda ǵana kásip­kerlerdiń quqyǵyn qorǵaý boıynsha oblys­tyq prokýratýramen ózara árip­testik memorandýmyna qol qoıdyq. Uıym janynan «Kásipkerler quqyǵyn qorǵaý boıynsha keńes» qurylýda. Alda ma­ńyzdy jumystar, basta­malar tur. Maqsat – shaǵyn já­ne orta bıznestiń damýyna myqty ekonomıkalyq negiz qa­lyptastyrý. Raıhangúl SATABAEVA, oblystyq kásipkerler palatasynyń dırektory. Pavlodar oblysy.