Qazir HHI ǵasyr – bilimniń zamany. Bilimsiz eshqaıda bara almaımyz. Sondyqtan bilim sapasyn jaqsartý maqsatynda kóptegen ózgeris jasalýda. Sonyń biri – bilim berý platformalarynyń elimizdiń ekonomıkalyq damýyna da tıgizer áseri mol. Qazaqstanda jekemenshik ondaǵan bilim berý platformalary bar. Biraq onyń kópshiligi kórshiles reseılik platformalardan materıaldardyń túrli nusqalaryn sol kúıi alyp, ataýyn ǵana ózgerte salǵan jobalar.
Ony kórip te, bilip te júrmiz. Elimizdegi bilim alatyn oqýshylar úshin onlaın bilim beretin ońtaıly sheshimderdi qarastyrǵan platformalar sanaýly. Sonyń biri – qazaqstandyq Daryn.Online platformasy. Joba maqsaty – ýaqyt pen qashyqtyqqa táýelsiz úzdik bilim platformasyn kópshilikke usyný. Qazaqstandaǵy óz salasy boıynsha eńbegi kóringen bilikti ustazdardy jınap, beınesabaqtar túsirildi. Kez kelgen pánniń ishindegi taqyrypty oqýshyǵa 5-7 mınýt aralyǵynda jetik túsindiredi. 2019 jyly Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń mamandary mektepterge onlaın bilim alýǵa bolatyn platformalardyń biri retinde tańdady. Joba karantın kezeńinde tolyq aqysyz rejimde kópshiliktiń ıgiligine usynyldy. Alaıda qazirgi ýaqytta bul platformalar aqyly túrde qyzmet kórsetedi. Sonyń saldarynan, birinshiden, qoldanýshy oqýshylar, muǵalimder sırek paıdalanýda. Bul bilim berýshi mekemege de baılanysty, sebebi kelisimshartqa qol qoıylmasa berilgen múmkinshilikter bilim alýshylar men ustazdarǵa qoljetimdi bola bermeıdi. Ekinshi jaǵynan, eńbekti baǵalaý da mańyzdy. Qansha degenmen, Qazaqstannyń ár aımaǵyndaǵy bilikti ustazdarmen baılanys jasap, oflaın bilim alýǵa múmkindik berilip, tabysqa jetip te jatyr.
Platformanyń barlyq pán boıynsha slaıdy, vıdeosabaqtary, sabaq josparlary, BJB, TJB, shyǵarmashylyq vırtýaldy tapsyrmalary jáne t.b. resýrstary bar. Bilim qory úlken. 2021 jyly joba qarqyndy damı kele Daryn Teacher men Daryn Tutor platformalary da iske qosyldy. Qoldaný múmkinshilikteri artty. Platformada elimizdegi kez kelgen ustaz repetıtor retinde tirkelip jumys isteı alady. Árıne, jumys barysy arnaıy sharttarǵa sáıkes bolýy qajet.
Sońǵy jyldary bilim platformalary men saıttarynda aqyly kýrstar, olımpıadalar, dıplom, aqyly sertıfıkattar alý múmkindikteri kóbeıdi. Bul bir jaǵynan tájirıbe almasýǵa paıdaly, ekinshi jaǵynan bilimniń sapasyzdanýyna alyp keledi, ıaǵnı biliktilikti rastaıtyn qujattardyń qoljetimdi bolýy artýda. Muǵalimder attestattaýdan ótýi úshin portfolıoǵa sertıfıkattar jınap, keıinnen ol qujattardyń da jaramaıtyndyǵy anyqtaldy. Biraq tıisti organdar ony da basty nazarǵa aldy. 2021 jyldan bastap oqý jylyna arnaıy kásibı damý saıystary, oqýshylardyń zaman talabyna saı qalyptasýyna arnalǵan mınıstrlikpen bekitilgen saıttar, saıystar, bilim platformalary men ortalary bar. Memleket sıfrlandyrýǵa kóshý maqsatyn da ózi usynyp otyr.
Onlaın platforma – qajet dúnıe. Degenmen, qoldanystaǵy platformalardyń kemshilik tustary da jeterlik. Qazir bárimiz sıfrly ortalar men qurylǵylarǵa táýeldimiz. Qazaqstandyq naryqta bilim platformalary óte az. Mysaly, BilimLand platformasynyń mazmunyna keletin bolsaq, resýrstyq qory tym az jáne jańartylǵan bilim mazmuny boıynsha tolyqtaı barlyq pánder boıynsha ózgertilmeı eski kontentpen berilgendikten, oqý úderisinde keń kólemde qoldanýǵa múmkindik bere bermeıdi. Sondyqtan, resýrstardy jańartyp otyrý óte mańyzdy. Bilim alý jáne bilim berý negizinde bul platformalarǵa qyzyǵýshylyqtaryn arttyrý maqsatynda bir mezetke jappaı qoljetimdi bolý úshin múmkindiginshe tegin jazylym bolǵany abzal. Serverlerdiń tehnıkalyq múmkindigin keńeıtý men sapaly vıdeo kontentter, resýrstardy tolyqtyryp jańartyp otyrý qajet. Mundaı platformalardyń zaman talabyna saı damýy, paıdaly, qoljetimdi bolýy siz ben bizdiń qolymyzda. Pánge baılanysty aqparattardy platformalarǵa engizý barysynda keıbir kirikken sózderdi týra maǵynada aýdarmaı, qazaq tilinde maǵynaly, saýatty jetkizýge kóp kóńil aýdarý qajet. Bolashaq urpaqtyń ana tilinde kez kelgen pándi erkin oıymen maǵynaly ári saýatty jetkize bilýi qajet ári mindetti. Nege oqý platformalarynyń kontentterin jańartyp otyrmasqa?! Mysaly, UBT-ǵa daıyndyq degen arnaıy bólimder ornalastyrylǵan. Daıyn testtik tapsyrmalardyń talapkerlerdiń bilimin jetildirip UBT-ǵa daıyndalýǵa múmkinshiligi tómen. Pánder arasynda baılanys joq, qazirgi jekelegen kontentter jańa mazmunmen tolyqtaı engizilmegen. Platformany jasaýshy uıymdardyń jumysy sapaly, qoljetimdi bolýy úshin, mektep muǵalimderimen nege baılanysta bolmasqa?! Qazir jańartylǵan bilim mazmuny boıynsha jasalǵan oqýlyqtar ǵylymı baǵytqa negizdelgen. Sondyqtan bilim berý platformalaryndaǵy bilim berý resýrstary ǵylymı baǵyttarǵa negizdelip jańartylsa deımiz. Bilim berý júıesinde sonymen qatar jaratylystaný-matematıkalyq baǵytyndaǵy pánderdi aǵylshyn tilinde ótkizý qolǵa alynýda. Osy maqsatta aǵylshyn tilindegi kontentterdi de platformalarǵa qosý qolǵa alynsa deımin. «Syn túzelmeı, min túzelmeıdi», «Kósh júre túzeledi» demekshi, joǵaryda aıtylǵan artyqshylyqtar men kemshilikter eskerilip, oqý platformalarynyń múmkinshiligi joǵary deńgeıde bolady degen senim bildiremin.
Aızada ÁBDIJAPPAROVA,
Nur-Sultan qalasyndaǵy №82 «Daryn» mamandandyrylǵan lıseıi ınformatıka pániniń muǵalimi