Yqpaldastyqty arttyrý perspektıvalary

Qazaqstan-Fransııa Iskerlik keńesiniń kezekti otyrysynda sóz boldy

Elimizdiń Saýda-ónerkásip palatasynyń qoldaýymen keshe Táýelsizdik saraıynda Qazaqstan-Fransııa Iskerlik keńesinde ekijaqty qarym-qatynastarǵa kedergi bolatyn problemalar tarqatylyp, yntymaqtastyqty arttyrýǵa qajetti tetikter jan-jaqty sóz boldy. Fransýzdyq iskerler Qazaqstanmen óndiristik, ınvestısııalyq, tehno­lo­gııalyq jáne saýda áriptestigine múd­deli. Sonyń bir dáleli retinde Fran­sııadan iri bıznes-delegasııanyń kelýin atap ótýge bolady. Elimizge 40-qa tarta beldi kompanııa men ekono­mıkalyq uıymdar óz ókilderin jiber­se, solardyń keıbiri qazirgi tańda birikken ınvestısııalyq jobalardyń qatysýshylary («Total», «Alstom», «Areva», «Vıka», «Shnaıder Elektrık», «Sanofı» jáne basqalary). Al atalǵan sharaǵa qazaqstandyq taraptan ulttyq kompanııalar, ekonomıkalyq jáne ǵylymı-zertteý uıymdarynyń 50-den astam ókili kelip qatysty. Jalpy, keńes otyrysynyń negizgi bóligi «Qazaqstan men Fransııanyń yntymaqtastyǵy. Ǵylymı qamtymdy ekonomıkalyq damýdyń modeli» degen taqyrypta ótti. Onda aldymen Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Indýstrııa jáne jańa tehnologııa­lar mınıstri Qazaqstan-Fransııa Iskerlik keńesiniń ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi teń tóraǵasy Áset Isekeshev quttyqtaý sóz sóıledi. Keńes otyrysy osymen altynshy ret ótkizilip otyrǵanyn sóz etken teń tóraǵa 2012 jyldyń kórsetkishi boıynsha Fransııa saýda-ekonomıkalyq áriptestikte besinshi orynda ekenin jáne ózara saýda kólemi 6 mıl­lıard AQSh dollaryna jetkenin atady. Al ınvestısııa salýda Fransııa tórtinshi tuǵyrdan kórinip otyr. 2005 jyldan bastap búgingi kúnge deıin Fransııa elimizdiń ekonomıkasyna 10 mıllıard dollardyń tikeleı ınvestısııasyn quıypty. Qazirgi tańda Qazaqstanda 150-ge tarta fransýzdyq kompanııa jumys isteýde. Tek sońǵy bes jyl ishinde elimizdiń ındýstrııalandyrý baǵdarlamasy boıynsha kelip jumys isteı bastaǵan kompanııalar da jetkilikti. Qazaqstan-Fransııa Iskerlik keńe­siniń teń tóraǵalary «Vızor Hol­dıng» AQ dırektorlar keńesiniń tóra­ǵasy Aıdyn Káripjanov pen «Total» kompanııasynyń bas dırektory Iv-Lýı Darrıkarrer de sóz sóıledi. I.Darrıkarrer óz sózinde qazaq­standyq áriptesterimen birge jumys istep kele jatqandaryna jıyr­ma jyldan astam ýaqyt bolǵanyn, Qazaqstan Ortalyq Azııadaǵy basty ekonomıkalyq derjavaǵa aınalǵanyn erekshe atady. Qazaqstanǵa ınvestısııa salýda fransýzdar aldyńǵy lekte keledi. Onyń aıtýynsha, delegasııa quramyndaǵylardyń 25 paıyzy birinshi ret qazaq jerine aıaq basypty. Ondaǵy maqsat – Qazaqstan týraly jan-jaqty aqparat jınap, eki eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna ózindik úlesterin qosý. Iskerlik keńesiniń eki elde kezek ótkizilip turatynyn alǵa tartqan A.Káripjanov elordadaǵy osy sharaǵa qazaqstandyq kompanııalar ókilderin barynsha kóptep qatystyrýǵa múmkindik týǵanyn aıtty. Bul rette, Fransııa elimizdiń Eýropadaǵy strategııalyq áriptesi ekeni de erekshe atap ótildi. Sondyqtan da keńes jumysy barysynda jergilikti úlesti arttyrý, zııatkerlik menshikti qorǵaý sııaqty problemalar talqyǵa túsýde. Budan keıin qatysýshylarǵa Fransııa Syrtqy saýda mınıstri Nıkol Brıktiń beıne-úndeýi kórsetildi. QFIK-tiń teń tóraıymy bolyp tabylatyn Brık hanym óz sózinde Fransııanyń saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty arttyrýǵa jáne EKSPO-2017 jobasyna qatysýǵa múddeli ekenin jetkizdi. Fransııa úkimeti Astananyń bolashaq damýyndaǵy ekologııalyq taza «jasyl» qala retindegi jobalaryn ázirleýge qarjy bólip otyrǵany da atap ótildi. Artynan talqylaý úsh plenarlyq sessııada: «Adamı resýrstar jáne óndiristi oqshaýlaý», «Astana EKSPO-2017» jobasy», MJÁ júıesi jáne kópjyldyq memtapsyrys», «Keden odaǵy men BSU» dep atalǵan taqyryptarda jalǵasyn tapty. Olarda «Astana EKSPO-2017», «Qazaqstan temir joly», «Qazaqstan ǵarysh sapary», «Samuryq-Energo», «Qazaqstan Injınırıng», «Báıterek» UBH jáne Qazaqstan Ulttyq kásip­kerler palatasynyń basshylary baıan­dama jasady. Sondaı-aq, atalǵan sharaǵa «Samuryq-Qazyna» ÁAQ, «QazMunaıGaz», «Qazaqtelekom», «QazAgro», «Qazposhta», «Qazaqstan Damý banki», «Nazarbaev Ýnıversıteti» jáne ózge de qurylymdar ókilderi qa­tysty. Jalpy, Iskerlik keńesi jumysynan eki jaq ta tıimdi sheshimderdiń bolǵanyna múddeli ekendigi baıqaldy. Al shara barysynda fransýzdyq delegasııa ókilderi Qazaqstan úkimeti múshelerimen kezdesýler ótkizýge múmkindik aldy. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».