Tuńǵysh medal – qolda!

Ony bizge Denıs Ten alyp berdi

Súıinshi, aǵaıyn, súıinshi! Gazetke endi qol qoıylǵaly jat­qanda, saǵat túngi 01-den­ ­ja­ńa ǵana óte bergende redaksııadaǵy te­­ledıdardyń tikeleı efıri Sochıden tamasha sát­ti kórsetti. Qazaq­stan qurama ko­man­dasynyń úkilegen úmiti – má­nerlep syrǵa­naýshy Denıs Ten búkil elge qýa­nysh syılady – HHII Olımpııa oıyndarynda tuńǵysh medalimizge qolymyzdy jetkizdi. Denıs shyn máninde múmkin emesti múmkin etti deýdiń esh­qandaı artyǵy joq. Iá, munyń aldyndaǵy qysqa baǵdarlamada toǵyzynshy orynǵa ǵana tu­raq­taǵan sportshymyz keshe erkin baǵdarlamada tamasha óner kórsetip, tóreshilerden 171,04 ball aldy. Sóıtip, óziniń aldyna japonııalyq Iýdzýrý Hanıý men kanadalyq Patrık Chandy ǵana salyp, Olımpıada júl­degeri atandy. Denıs Tenniń qola medali – Qazaqstan sporty tarı­hyndaǵy mánerlep syrǵanaýdan alynǵan alǵashqy nagrada. Qýanysh qutty bolsyn! _________________

TENNIŃ TAMAShA TABYSY

Qazaqstan quramasyn 25-shi orynǵa alyp shyqty

Sochıde ótip jatqan XXII Qysqy Olımpııa oıyndarynyń jetinshi jarys kúni, aqpannyń 13-i tosyn oqıǵalarǵa toly boldy. Bulardyń qatarynda Germanııa quramasynyń taǵy bir altyn medal alyp, topbasylyq tuǵyryn bekemdeı túskeni de, ataqty mánerlep syrǵanaýshy Evgenıı Plıýshenkonyń jeke óner kórseter aldynda kenetten jarys jolynan shyǵyp qalǵany da, osy saıysqa qatysqan bizdiń úkili úmitimiz Denıs Tenniń kesteniń keýde qatarynan kórine almaýy da, sol sııaqty qazaqstandyq bıatlonshy Iаn Savıtskııdiń kútpegen jerden alǵashqy jıyrma sańlaqtyń sapynan tabylýy da bar. Jalpy, bul kúni olımpıadashylar jarystyń jeti túrinen baqtaryn synasa, solardyń beseýi máresine jetip, júldegerler anyqtaldy. Al burnaǵy kúni bastalǵan hokkeı týrnıri endi ǵana qyzyp keledi. Qazaqstan sportshylary osy atalǵan básekelerdiń beseýinde el namysyn qorǵady. Jáne árkim árqalaı qorǵady. Endi osy jáne basqa da áńgimelerge qysqasha toqtalyp óteıik. Shańǵyshylar shaǵym aıtýǵa kiristi Bul kúnniń jarysy da tús aýa bastaldy. Saıys bizdiń qyzdardyń qatysýymen ótken shańǵy jarysynan sóre tartty. Olar 10 shaqyrymǵa klassıkalyq ádispen júgirdi. Biz bul synaqta juldyzy jarqyrap shyǵa keletin maıtalmandarymyz bolmasa da, tańnan tyrmysyp jolǵa shyǵyp, ushar taýdyń ushpasyndaǵy «Laýra» keshenine arnaıy atizin salyp taǵy da bardyq. Birinshiden, búgingi álemde áıelder arasynda kósh bastap júrgen kóriktilerdi kózben kórmek úshin. Ekinshiden, óz órenderimizdiń shama-sharyqtaryn baıqamaq úshin. Úshinshiden, kelgeli beri ózimizge unap qalǵan joǵary jotalar jonyndaǵy Alpi aýmaǵy tektes atyraptyń saf aýasyn taǵy bir márte talmaı jutyp, tumsa tabıǵatyn tamashalamaq úshin. Aınalyp kelgende, barǵanymyz úshin tipti de ókingen joqpyz. Dospambet babam aıtpaqshy, «Toǵaı, toǵaı, toǵaı sý, toǵaı kórdim, ókinben». Sebebi, alǵa qoıǵan úsh maqsatymyz oryndaldy. Bardyq. Kórdik... Sosyn... Alyp-ushqan kóńildi bastyq. Eń bastysy, sporttyń bul túrin elimizde jaqsylap damytýǵa barlyq jaǵdaıdyń bar ekenine kóz jetkizip qaıttyq. Bizden bul joly jarys jolyna úsh sportshy shyqty. Olardyń arasynda Sochıge keletini eń sońǵy kúnderi ǵana sheshilgen Elena Kolomına da boldy. Álbette, biz jasy qazir 33-ke kelip otyrǵan bul shańǵyshydan kemel keleshek kútemiz dep aıta almaımyz. Sol sııaqty 26-daǵy Tatıana Osıpovany da shańǵy jolynda jarqyn bolashaq kútip turǵanyna ılanbasaq kerek. Biraq 22-ge endi kelgen Anastasııa Slonovanyń sheberligine sheberlik, qabiletine qabilet qosa túsýine áli talaı múmkindigi bar. Qyzdarymyzdyń osy jarysqa qatysýlarynyń ózi eldegi óskeleń urpaqqa serpin berip jatsa, endigi jeńistiń enshisi de sol bolmaq. Bulardyń arasyndaǵy úzdigi Elena máre syzyǵyn 36-bolyp qıyp ótse, Anastasııa – 46, Tatıana 52-oryndarǵa jaıǵasty. Eger jarys jolyna 76 sportshynyń qatysqanyn eskersek, munyń ózi tym nashar nátıje emes ekenin baıqaımyz. Biz kelgende taýdyń basynyń ózi aıtarlyqtaı jyly bolyp turdy. Aspanda ádettegideı bir shókim de bult joq. Osynda kelgen kánigi mamandar men jankúıerlerdiń de kóbi mundaı «jyly Olımpıadany» birinshi ret kórgenderin aıtyp, tańdaılaryn qaǵyp júr. Alaıda, onyń azabyn sportshylar tartyp jatqan sııaqty. Sondyqtan da, jýrnalıster munda ekinshi márte Olımpıada chempıony degen ataqqa qol jetkizgen 31 jasar polıak Iýstına Kovalchıktiń jeńisin ekstremaldi jaǵdaıdaǵy erekshe tabys dep baǵalap úlgerdi. Buǵan qosa, ol osy jolda kele jatyp, tabanyn birneshe jerden syndyryp alypty. Muny sońynan túsirilgen rentgen tolyq aıǵaqtap berdi. Soǵan qaramastan, birinshi oryn úshin kúresti toqtatpaǵan. Bul qandaı ójettik, órshildik, ólermendik deseńizshi! Osylaısha, qaharman qyz qatarynan ekinshi ret Oıyndardyń jeńimpazy bolýymen birge, óz eliniń quramasy qorjynyna ekinshi altyn medaldi qosty. Jarystyń sońynan shańǵyshy qyzdar trassanyń aýyrlyǵyn alǵa salyp, birinen soń biri shaǵym aıtýǵa kirisip ketti. «Bul jarys ómirimdegi eń qıyndardyń biri boldy», dedi áýeli Kovalchık. Al kómbege ekinshi jetken shved Sharlotta Kalla men úshinshi tuǵyrdan oryn alǵan norveg Tereza Iohaýd ekeýi, tipti, Sochı trassasynyń jaqsy halde emes ekenin ashyp aıtty. Jurt túgel úlken úmit kútken norveg Marıt Borgen kómbege 1,5 shaqyrym qalǵanda aıaǵynyń syrǵanap, ilgeri basqan qadamynyń keri kete bergenin jetkizdi. Buǵan taý basynda kúnniń kúrt jylyp ketip, Selsıı boıynsha 20 gradýstan da joǵaryǵa shyǵyp ketýinen trassa qarlarynyń erı bastaǵany áser etkeni anyq. Bıatlonshylar taǵy jarys jolyna shyqty Bizdiń «taǵy» dep salmaq sala jazyp otyrǵanymyz beker emes. Qarap tursaq, buǵan deıin sporttyń bul túrinen munda erlerdiń 10 shaqyrymdyq sprınti, 12,5 shaqyrymdyq izbe-iz júgirýi, áıelderdiń 7,5 shaqyrymdyq sprınti jáne 10 shaqyrymdyq izbe-iz júgirýi dep atalatyn baǵdarlamalary boıynsha tórt ret saıys ótip qoıypty. Al besinshisi, burnaǵy kúni jigitterdiń 20 shaqyrymdyq jeke jarysy sıpatynda bolyp ótti. Shyny kerek, baıaǵydan bıatlon, sonyń ishinde erler bıatlony ázirge «bizdiń sportymyz» emes. Qalaı aıtqanda da, sporttyń bul túrinen bizdiń jigitterdiń arasynda tap qazir «kúldir, kúldir kisinetip, kúreńdi minetin, kúderiden baý taǵyp, aq kireýke kıetin» kerimsal kerbezder joq. Osyny bilgen soń, biz ekeýi qatar shamada ótetin bolǵandyqtan, Adlerdiń Olımpııa parki aýmaǵyndaǵy «Aısberg» muz aıdynynda ótetin erlerdiń qysqa baǵdarlama boıynsha mánerlep syrǵanaý dodasyna barýdy jón kórdik. Adalyn aıtqanda, sońynan, nátıje túgel belgili bolǵan soń, osynymyzǵa eptep ókingendeı de bolǵanbyz. Buǵan tómende Denıs Tenniń tómendeý, joǵaryda bıatlonshylardyń joǵarylaý kórsetkishterge qol jetkizgenderi sebep boldy. Aıtatyny joq, bizdi bıatlonshy jigitterdiń óz alǵan bıikterin jarystan jarysqa kóterip kele jatqany qýantty. Qazaqstandyq úsh sportshynyń arasynda taǵy da Iаn Savıtskıı alda boldy. Buǵan deıin 10 shaqyrymdyq sprıntte 43-oryn alǵan ol kelesi 12,5 shaqyrymdyq izbe-iz qýalaý synaǵynda 29-orynǵa taban tiredi. Endi, mine, ár elden jıylǵan 89 serkeniń arasynda 20-bolyp kómbege jetip otyr. Osyndaı serpilisti 22 jasar Anton Pantov ta kórsetti. Ol 10 shaqyrymdyq sprınttegi birinshi jarysynda alǵan 80-ornyn bul joly 27-shige almastyrdy. Munda tek buǵan deıingi eki júgirisinde altynshy ondyqtyń aýmaǵynan tabylǵan Sergeı Naýmık qana kógertpedi. Ol sońǵy sórede 76-orynǵa syrǵyp ketse, Aleksandr Trıfonov 85-pozısııada qalyp qoıdy. Olımpıada bul startta da óziniń ekinshi dúrkin chempıony atanyp otyrǵan tarlannyń talantyna tánti turdy. Ony buǵan deıin 12,5 shaqyrymdyq izbe-iz qýalaýda aldyna jan salmaǵan fransýz Marten Fýrkad jasady. Ekinshi oryn nemis Erık Lesserdiń enshisine buıyrdy. Osy jigit jarys bitken boıda óziniń kúmis medalin úıde ózin qadaǵalap qarap otyrǵan GDR quramasy sapynda úsh Olımpııa oıyndaryna qatysqan 67 jastaǵy burynǵy shańǵyshy atasy Aksel Lesserge syılaıtynyn jarııaǵa jar sala aıtypty. Al tuǵyrdyń úshinshi satysyna kútpegen jerden reseılik Evgenıı Garanychev ornalasty. Odan mundaı tabysty jerlesteriniń ózi kútpese kerek. Mine, tap osyndaı kútpegen jeńis bizdiń ordamyzda da bolsa eken, dep qoıamyz. Sonyń birin ázirge qupııa syr etip, kókirek túkpirinde ustap júrmiz. Alla qalasa, onyń oryndalyp qalýy da yqtımal. Úshinshi orynnan úmit bar Bizdiń «kóbe buzar jebege» sanap júrgen erlerimizdiń biri mánerlep syrǵanaýshy Denıs Ten edi. Týrnırdiń ývertıýrasy Denıs úshin tym táýir bastalǵandaı sezilgen. Mundaǵy gáp mynada, osy jattyǵýlar kezinde oqys qımyldan belin qatty aýyrtyp alǵan reseılik juldyz Evgenıı Plıýshenko artynsha óziniń jarystan bas tartatynyn jarııalap jiberdi. Bul buǵan deıin álemdik reıtıngte tórtinshi bolyp turǵan Tenniń týrnırdi bir saty joǵarydan bastap, úshtikke erkin enýine múmkindik beretin edi. Biraq biz Denıstiń jattyǵý sátindegi qımyldarynan burynǵy ózine tán jarqyldardy kóre almaı, qaıran qaldyq. Buǵan qosa, ol bir ret qulap ta aldy. Sol sátte onyń sodan birer kún buryn ınternet-basylymdardyń birine bergen suhbatynda qazir qatty tolqyp júrgenin aıtqany esimizge sart etip túse ketti. Rasynda da, Denıs tolqyp júr eken. Qazylar alqasynyń baǵasy, tipti, sportshynyń ótken jyldan bergi aralyqta kórsetken eń joǵary kórsetkishinen de joǵary bolyp shyqty. Biraq bul mólsher onyń alǵashqy altylyqqa iligýine múmkindik bermedi. Japon mánerlep syrǵanaýshysy Iýdzýrý Hanıý 101,45 balmen jeke-dara kósh bastaǵan «seriler sherýinde» ol 84,00 upaımen toǵyzynshy orynǵa turaqtady. Ekinshi orynǵa byltyr Denıstiń jeńisin tartyp áperdi dep, biz jappaı jazǵyryp kelgen kanadalyq Patrık Chan 97,52 balmen taban toqtatty. Úshinshi oryn 86,98 bal alǵan ıspan Haver Fernandeske buıyrdy. Bizdiń ekinshi mánerlep syrǵanaýshymyz Abzal Raqymǵalıev alǵashqy ondyqtyń sheginen tasqary qaldy. Degenmen, týrnırge qatysyp jatqan 30 atlettiń aýqymynda munyń ózin nashar kórsetkish deı almaımyz. Osymen mánerlep syrǵanaýshylar qysqa baǵdarlamany aıaqtady. Keshe ol erkin baǵdarlamaǵa ulasty. Teorııalyq jaǵynan kelgende, Denıs Tenniń ózinen eki upaıdaı ǵana alda turǵan ıspan sańlaǵyn basyp ozyp, úshinshi oryn alýy­na múmkindigi bar. Úmit aqtaldy! Qonaqúıge jańa jettik. Kele salysymen redaksııaǵa buǵan deıin jiberilgen mátinimizdi qaıta qarap, túzetýge, tolyq­tyrýǵa umtylǵanbyz. Sóıttik te ol oıymyzdan dereý bas tarttyq. Iá, mánerlep syrǵanaýdan qol jetken qola medaldiń – bizdiń Sochı Olımpıadasyndaǵy tuńǵysh medalimizdiń, segiz kún boıy tosqan alǵashqy medalimizdiń ıesi Denıs Tenniń qysqa baǵdarlamada kórsetken ónerine kóńilimiz tolmaǵany ras edi. О́tken jyly ǵana Kanadadaǵy álem birinshiliginde kúmis medal alǵan sportshymyzdyń qysqa baǵdarlamadan keıin tek toǵyzynshy orynǵa ilikkenine kóńilimiz tolmaýy ábden tabıǵı jaǵdaı ekeni de túsinikti ǵoı. Áıtse de, keshe Denıs erledi. Ǵajap óner kórsetti. Qysqa baǵdarlamada ózinen bıik orynda turǵan fransýz Brıan Jýber men japondyq Tasýkı Matıdýdy artqa qaldyra aldy. Oǵan qosa biz óz tarapymyzdan altyn medalge ıe bolǵan japondyq Iýdzýrý Hanıýdyń da, kúmis medalge ıe bolǵan kanadalyq Patrık Channyń da erkin baǵdarlamada bir ret emes, eki ret qulaǵanyn, sonyń ózinde tóreshiler olardyń ónerin óte joǵary baǵalaǵanyn aıtpaı ketýdi jón kórmeı otyrmyz. Eń bastysy – Qazaqstan alǵashqy medaline ıe boldy! Jarystyń jaı-japsaryn aldymen gazet saıtyna, odan keıin kelesi nómirge tolyǵyraq jaza jatarmyz. Al dál qazir, attyń jaly, túıeniń qomynda noýtbýgimizge jedel túsirilgen myna joldarda otandastarymyzdy alǵashqy medalmen quttyqtaýǵa asyǵýlymyz. Jeńisti jol jalǵassyn dep tileıik. Sóz sońynda Denıstiń qola medali Qazaqstan quramasyn birden jalpykomandalyq eseptegi 25-shi orynǵa alyp shyqqanyn qýanyshpen aıtyp qoıaıyq. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan» – Sochıden.