Prezıdent Qaraǵandy oblysynyń mádenı-áleýmettik nysandary men óndiris oryndarynda boldy

Qasym-Jomart Toqaev Qara­ǵandy oblysyna jumys sapary kezinde aldymen Jezqazǵan qala­syndaǵy daryndy balalarǵa ar­nal­ǵan mamandandyrylǵan «О́r­ken» mektep-ınternatyna bardy.

Prezıdent zamanaýı qural­darmen jabdyqtalǵan «О́rken-medıa», ólketaný, dombyra jáne art-stýdııa kabınetterin aralap kórip, pedagogtermen jáne oqýshylarmen áńgimelesti.

– Ǵylym, bilim degen óte mańyzdy. «Bilimdi myńdy jy­ǵady» degen danalyq sóz bar. Bilim – qazirgi aýmaly-tókpeli za­manda eń kúshti, eń tıimdi qural. Bilimdi bolsań, barlyq qıyn­dyqty eńseresiń. Mindetti túrde. Sondyqtan bizdiń mem­le­ke­ti­mizdiń úlgili, laıyqty, abyroı­ly azamattary bolyńdar. Eli­miz­diń bolashaǵy senderdiń qol­daryńda, – dedi Memleket basshysy.

«О́rken» mektep-ınter­na­tynyń oqýshylary ólketaný ka­bı­netinde Ulytaý óńiri men Sary­arqanyń tarıhy, qasıetti oryndary týraly oqıdy. Qasym-Jomart Toqaev týǵan ólkeniń já­ne qazaq halqynyń tarıhyn bilý­diń mańyzdy ekenin atap ótti.

900 oryndyq qazaq tilinde oqytatyn oqý ordasy 2020 jyly salynǵan. Mektep-ınternatta jaratylystaný jáne matematıkalyq baǵyt boıynsha kásibı baǵdarǵa negizdelgen salalyq bilim berý baǵdarlamalary oqytylady.

Bilim berý modelderin júzege asyrý úshin E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ýnıversıtetimen, О́.Baı­­­qońyrov atyndaǵy Jez­qaz­­­ǵan ýnıversıtetimen jáne Jez­­qazǵan qalasyndaǵy tarıhı-arheologııalyq mýzeımen ynty­maq­tastyq ornatylǵan.

Oqýshylardyń shyǵar­ma­shy­lyq áleýetin damytý úshin 4 sport seksııasy men 6 úıirme ashylǵan.

Mektepti aralap kórý barysynda Memleket basshysyna Qa­ra­ǵandy oblysynda sapaly bilim berýdi qamtamasyz etý jónin­de bergen tapsyrmalarynyń oryn­dalýy týraly baıandaldy.

О́ńirdegi 499 mektepte 206 myń­ǵa jýyq oqýshy bilim alady. Onyń ishinde 21318 bala birinshi synyp oqýshylary. Mektepterdegi oryn tapshylyǵyna qatysty máseleni sheshý úshin 2022-2025 jyldary 16 mektep, onyń ishinde úsheýi memleket-jekemenshik áriptestigi esebinen, sondaı-aq bir jeke mektep salý josparlanǵan.

Qasym-Jomart Toqaevqa aýyl mektepterin jańǵyrtý jumys­tary týraly málimet berildi. Bıyl óńirde 166 mektep jóndeýden ótken jáne 2025 jylǵa deıin 299 mektep jańǵyrtylady dep jos­parlanǵan.

Oqýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin Qaraǵandy oblysynyń barlyq bilim berý nysandarynda dabyl túımesheleri men habar berý júıeleri orna­tyl­ǵan. 300-den astam bala oqıtyn mek­tepterde arnaıy kúzet qyzmeti jumys isteıdi jáne týrnıketter qoıylǵan.

Sapar barysynda Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart To­qaev telekópir rejiminde Qara­ǵan­dy oblysynyń Jáırem ken­tin­de jańadan ashylǵan ken baıy­tý kesheniniń jumysyn resmı túr­de iske qosty.

Ken baıytý fabrıkasynyń qu­rylysynda 2500-ge jýyq adam jumys isteıdi. Jáırem kenti úshin jańa jobanyń iske qosylýy jańa ómir men damýdyń zor kele­she­gine jol ashady. Ken baıytý ke­sheni Qazaqstanda myrysh pen qor­ǵasyn konsentrattaryn shyǵa­ra­tyn eń iri kásiporyn bolady. О́n­di­riste 400 adam jumyspen qamty­lady.

Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek Memleket basshysyna aımaq úshin atalǵan jobanyń mańyzy zor ekenin aıtty. Jańa fabrıka shyǵarylatyn ónim túrleri kóbeıedi jáne óndiris kólemi 2,5 ese artyp, 5 mln tonnaǵa deıin jetedi. Sondaı-aq óńdelgen ónimniń eksporty ulǵaıyp, salyq túsimi 1,5 mlrd teńgege kóbeıedi. Joba bastalǵaly beri ınvestorǵa barynsha qoldaý kórsetildi. Júıeli júrgizilgen jumystyń nátıjesinde koronavırýs indetine qaramastan, joba belgilengen merzim ishinde aıaqtaldy.

Prezıdentke qazirgi tańda Qaraǵandy oblysynda 2 trln teńgeden asatyn qarajatqa 50 iri ınvestısııalyq joba iske asy­rylyp otyrǵany jó­nin­de baıan­daldy. Bıyl 14 joba iske qosy­lyp, aımaqtyń ónerká­sip kásip­oryndarynyń ınfraqury­ly­­myna tartylatyn ınvestısııa kólemi 230 mlrd teńgeni qu­raıdy.

«Qazmyrysh» JShS bas dı­­rektory Aleksandr Hmelev Qasym-Jomart Toqaevqa fab­rıkanyń qu­rylysy 3 jylda aıaq­talǵanyn jáne koronavırýs indeti júk­tel­gen mindetti iske asyrýǵa keder­gi bolmaǵanyn aıtty. Onyń piki­rinshe, baıytý fabrıkasynyń iske qosylýy Jáıremdi ǵana emes, tutastaı Qaraǵandy obly­syn damytýdyń jańa kezeńi bol­maq. Munda jylyna 5 mln tonna ken óńdeledi. Bul kásiporynnyń keminde 15 jyl jumys isteýine múmkindik beredi.

Sonymen qatar «Qazmyrysh» kompanııasy kenttiń damýyna 5 mlrd teńgege jýyq qarajat quıdy. Jergilikti aýrýhanaǵa zamanaýı jabdyqtar satyp alynyp, quzyretterdi damytý ortalyǵy quryldy jáne kommýnaldyq salany jańǵyrtý men damytýǵa jyl saıyn qarjy bólinedi.

Jáıremdegi ken baıytý kesheniniń seh basshysy Erkin Shaıhın Memleket basshysyna qoldaý kórsetkeni úshin alǵys bildirip, kenttiń jandanǵanyn jáne ondaǵy oń ózgerister týraly, sondaı-aq jańa fabrıkanyń iske qosylýynan jergilikti turǵyndar zor úmit kútetinin aıtty.

Is-shara sońynda Prezıdent kásiporynnyń eńbek ujymyna jáne osy iri jobany iske asyrýǵa atsalysqan barsha azamattarǵa rı­zashylyǵyn bildirip, tabys ti­ledi.

Qasym-Jomart Toqaev Qara­­ǵandy oblysyna jumys sapa­ry aıasynda Jezqazǵan óńiri­niń áleý­mettik damýy men mıne­raldy-shı­kizat bazasyn keńeıtý jó­nin­degi «Qazaqmys korporasııa­sy» jaýapkershiligi shekteýli se­rik­testiginiń josparymen tanysty.

«Qazaqmys» kompanııalar to­bynyń prezıdenti Vladımır Kım Memleket basshysyna Jez­qaz­ǵan ken oryndaryndaǵy qaz­ba ju­mystarynyń áser etý aıma­ǵy­nan 2 815 otbasyn kóshirý jáne ınfraqurylym júrgizý ju­mys­ta­rynyń aıaqtalǵany týraly baıan­­dady.

«Qazaqmys Holdıng» dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Edýard Ogaı Prezıdentke Qazaqstan Respýblıkasyn 2025 jylǵa deıin damy­týdyń ulttyq jospary negi­zinde Qaraǵandy oblysynyń ákim­digimen birlese otyryp, Jezqazǵan men Balqash óńirlerin damytýdyń 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan baǵ­darlamasynyń ázirlengeni jó­ninde aıtty. Baǵdarlamada ne­giz­gi úsh baǵyt qamtylǵan. Atap aıt­qan­da, áleýmettik qyzmet­terdiń deń­­geıin arttyrý, ınfra­qu­ry­lym­dy jetildirý jáne ekono­mı­ka­lyq damý.

Qasym-Jomart Toqaevqa sýmen qamtamasyz etý jobalaryn iske asyrýdyń perspektıvalary, bilim sapasyn arttyrý, azyq-tú­lik naryǵyndaǵy baǵalardy tu­raq­tandyrý jóninde aıtyldy. Sondaı-aq korporasııanyń áleý­mettik mindettemelerdi oryndaýy jáne ınvestısııalyq jobalardy iske asyrýy jóninde málimet berildi. Kompanııa aı­maq turǵyndary arasynda áleý­mettik saýaldama júrgizip, ómir sú­rýdiń qolaıly jaǵdaıyn ja­saýǵa nıetti. Jezqazǵan men Bal­qash óńir­­lerin órkendetýde eli­mizdiń damy­ǵan aımaǵy sanalatyn Al­maty qalasy úlgi bolmaq.

Jumys sapary barysynda Memleket basshysyna Jezqazǵan qalasyn sapaly aýyz sýmen qam­tamasyz etýdiń qıyndyqtary týraly baıandaldy. Máseleni sheshý úshin Úıtas-Aıdos sý qubyryn qaı­ta jóndeýden ótkizip, Qojam­seıit ken ornynda jańa sý qu­by­ryn salý qajet. Prezıdent Úki­metke jáne oblys ákimdigine atalǵan jobany 1,5 jyldyń ishinde júzege asyrýdy tapsyrdy.

– Zertteý baǵyttaryńyz du­rys dep esepteımin. Sýmen qamtý – sheshýdi qajet etetin ma­ńyz­dy áleýmettik másele. Men Jol­daýymda osy týraly aıt­qan­myn. Úkimet tıisti tap­syr­ma aldy. Meniń oıymsha, Úki­met ákim­dik­pen jáne sizdermen bir­lesip, qys­qa merzim ishinde, ári ketkende 1,5 jylda osy máseleni sheshýi kerek. Biz azamattarymyzdy taza aýyz sý­men qamtamasyz etýimiz qajet. Men bul máseleni óz baqylaýyma ala­myn, – dedi Prezıdent. 

Prezıdent «Qazaqmys» kor­po­ra­sııasynyń bilim salasyndaǵy jo­balarǵa qoldaý kórsetip otyr­ǵanyn oń baǵalady.

– Shyn máninde, bilim – mem­leketimizdiń bolashaǵy. Bul jerde, eń aldymen, muǵalimder da­ıyndaýǵa kóńil bólinýi kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy azyq-tú­lik baǵasynyń qymbattaýyna já­ne aýyl sharýashylyǵyn sýbsıdııalaý máselesine qatysty pikir bildirdi.

– Bul, árıne, álem naryǵynda bolyp jatqan kúrdeli másele. Álem­de barlyq taýardyń baǵa­sy shamamen 40-50 paıyzǵa qymbattady. Bizdiń elimizdegi qor­dalanǵan máselelerdiń saldarynan azyq-túlik qymbattap otyr. Bul máseleni shuǵyl sheshýge qansha tyryssaq ta, jaǵdaıdy ózderińiz de kórip otyrsyzdar. Atalǵan máseleni júıeli túrde sheshýimiz qajet. Aýyl sharýa­shylyǵy salasyna qyrýar qarjy ból­sek te, azyq-túliktiń basym bóli­gin syrttan alamyz. О́zge el­der sýbsıdııanyń ne ekenin de bil­meıdi. Bilse de, dál osyndaı mol qarjy bólinbeıdi. Bir jaǵynan adam­dardy bosańsytyp jiberdik, ekin­shi jaǵynan sybaılas jem­qorlyqqa jol berip aldyq. Bul máselemen túbegeıli aınalysýy­myz kerek. Men Úkimetke, Aýyl sha­rýa­shylyǵynyń jańa mınıstrine mindet júktedim, – dedi Prezıdent.

Is-shara barysynda ekologııaǵa jáne iri kásiporyndardyń shy­ǵa­ratyn qaldyqtaryna qatysty máselege erekshe nazar aýdaryldy.

– Biz 2060 jyly karbonızasııa deńgeıin nólge túsiremiz dep jarııa­ladyq. Ekonomıkamyzdyń erek­sheligin jáne onyń qury­lymyn eskerýimiz qajet. Ener­gııa­lyq teńgerimniń 70 paıyzy kómir­ge tıesili ekeni belgili. Biz erteń bárin jaýyp tastap, kómirteginen aryldyq dep aıta almaımyz. Bul sizderdiń kásiporyndaryńyzǵa da qatysty. Biraq 2060 jylǵa qaraı kómirteginen arylý baǵyty bo­ıynsha júrýge tıispiz. Áıtpese, álemdik damýdyń kóshinen qa­lyp qoıamyz. Bul – negizgi kásip­oryndardyń múddesin eskere otyryp, Úkimetke jáne Memleket basshysy retinde maǵan da júk­tel­gen asa jaýapty mindet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdent jıyndy qory­tyn­dylaı kele, barlyq bekitil­gen baǵyt boıynsha mem­le­ket otandyq jetekshi kásiporyn­darmen birlesip, tıisti jumys­tardy belsendi jalǵastyrýy kerek ekenin aıtty.

Memleket basshysy Qaraǵandy oblysyna jumys sapary aıasynda Ulytaý aýdanyndaǵy «Joshy han» tarıhı-mádenı keshenin aralap kórdi.

Prezıdentke Joshy han kese­nesi, murajaı, Joshy han eskert­­kishi, joryq shatyry jáne qonaq­úıden turatyn keshenniń zaman­aýı tehnologııalyq múmkindikteri men qordaǵy qundy jádigerler tanystyryldy.

Memleket basshysy qasıetti tarıhı nysannyń únemi ǵa­lym­dardyń nazarynda bolyp, ǵy­lymı aınalymǵa túsýi kerek eke­nine basa mán berdi.

– Kelesi jyly sheteldiń jáne elimizdiń belgili ǵalymdaryn sha­qyryp, Altyn Ordaǵa baılanys­ty úlken halyqaralyq konferensııa ótkizý kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Oblys ákimi Jeńis Qasymbek óńirdiń týrıstik áleýeti týraly baıan­dama jasap, Prezıdentke ký­rorttyq aımaqtar men tarıhı-má­denı keshenderdi damytý josparyn usyndy. Josparǵa sáı­kes Ulytaý, Qarqaraly, Bal­qash aýdandarynyń týrızm sa­la­syn­daǵy áleýeti artyp, ser­vıs­tik jáne týrıstik ınfra­qu­ry­lym­dary damıtyn bolady.