El erteńi – sapaly bilimde

Baspasóz konferensııasynda sóz alǵan vedomstvo basshysy A.Aımaǵambetov atalǵan ulttyq jobada bilim berý júıesiniń barlyq satysynda salaǵa qatys­ty túrli túıtkildiń túıi­nin tar­qatý joldary qarasty­ryl­ǵanyn jetkizdi.

«Ulttyq joba bes mindetten turady. Birinshi mindet – mektepke deıingi tárbıe men oqytýdyń qoljetimdiligin jáne sapasyn qamtamasyz etý. Osy mindetti oryn­daý úshin «aqsha balamen birge júredi» qaǵıdaty boıynsha vaýcherlik qarjylandyrý jolymen memlekettik tapsyrysty ornalastyrý arqyly mektepke deıingi uıymdar jelisin damytý jónindegi jumys jalǵasady. Nátıjesinde, 2025 jylǵa qaraı 2 jastan 6 jasqa deıingi balalardy mektepke deıingi bilimmen qamtý 95%-ǵa, 3 jastan 6 jasqa deıin 100%-ǵa jetedi. Buǵan qosa Memleket basshysynyń tap­syr­masy aıasynda barlyq mektep­ke deıingi uıymda bala damýy­nyń jańa modeli engiziledi. Mek­tepke deıingi tárbıe men oqytý­dyń memlekettik standarty «Oıyn arqyly oqytý» qaǵıdaty negi­zinde ózgertiledi», dedi mınıstr.

A.Aımaǵambetovtiń aıtýynsha, «Bilimdi ult» sapaly bilim berý» ulttyq jobasynyń ekinshi mindeti – orta bilim berý sapasyn arttyrý. Sonyń ishinde Memleket basshysy árdaıym nazarda ustap otyrǵan óńirler, qalalyq jáne aýyldyq mektepter (PISA) arasyndaǵy oqytý sapasyndaǵy alshaqtyqty azaıtý máselesi kún tártibinde tur. Ulttyq joba aıa­synda oqý­shylardyń bilim sapasyndaǵy alshaqtyqty azaıtý bo­ıynsha keshendi sharalar qabyl­danbaq. Sonymen qatar joba sheń­berinde 12 jyldyq oqytýǵa kóshý jos­parlanyp otyr. Bıyldan bas­tap qosymsha bilim berýge mem­lekettik tapsyrys ornalastyrý josparlanýda. Bul prosess kon­kýrstyq negizde jáne jeke uıymdarda ótedi.

«Úshinshi mindet – mektepterdi jaıly, qaýipsiz jáne zamanaýı bilim berý ortasymen qamta­masyz etý. Mektepterdegi oryn tap­shylyǵyn qysqartý úshin 2025 jylǵa qaraı 1 myń mektep salý jos­parlanǵan. Nátıjesinde, úsh aýy­symdy mektepter jo­ıylyp, apatty mektepter úlesi 0,1%-ǵa deıin qysqartylady dep kú­tilýde. 2025 jylǵa qaraı shaǵyn qalalarda, aýdan ortalyq­tarynda, aýyldarda 5 myń mektep modernızasııalanyp, balalar­dy oqytý úshin qaýipsiz jáne qo­laı­ly jaǵdaılar jasalady. Tór­tinshi mindetke kelsek, bul – qoljetimdi jáne sapaly teh­nı­kalyq jáne kásiptik bilimmen qamtamasyz etý. 2025 jylǵa qaraı jastardyń 100%-y qajet­ti mamandyqtar boıynsha tegin teh­nıkalyq jáne kásiptik bilim­men qamtamasyz etiledi. Qam­týdy ulǵaıtý nátıjesinde NEET sanatyndaǵy jastar (NEET  – oqýǵa, eńbektenýge, izde­nýge qulyqsyz saıası jáne azamat­tyq belsendiligi asa tómen, jaýap­ker­shilikti moınyna alyp, belsendi ómir súrýge nıeti joq jastardyń jalpy jıyntyǵy) úlesiniń tó­mendeıdi dep boljap otyrmyz», dedi vedomstvo basshysy.

Mınıstr málimdegendeı, bilim berý salasyn damytýǵa ar­nalǵan ulttyq jobanyń besin­shi mindeti qazaqstandyq joǵa­ry oqý oryndarynyń báse­kege qabilettiligin arttyrýǵa baǵyt­talǵan. Ulttyq joba sheńberinde Nazar­baev Ýnıversıtetiniń tájirı­besi boıynsha 20 akade­mııalyq artyqshylyq orta­lyǵy (15 óńirlik jáne 5 pedago­gı­kalyq JOO) jáne 2 ozyq JOO qurylady. Nazarbaev ýnıver­sı­te­tiniń úlgisindegi eki JOO Petro­pavl men Shymkentte boı kó­termek. Sondaı-aq 2025 jyl­dyń sońyna deıin sheteldik joǵa­ry oqý oryndarynyń 5 fılıa­lyn ashý josparlanýda, bul jas­tardyń elden ketýin qysqartýǵa múmkindik beredi.

«Negizinen ulttyq jobanyń ózin bólek qaramaǵan jón. Osy ulttyq jobamen birge júretin bilim berýdi damytýǵa arnalǵan tujyrymdama bekitiledi. Bekitý jumystaryn jyl sońyna deıin aıaqtaýdy josparlap otyrmyz. Tujyrymdamaǵa qosa tıisti jospar ázirlenedi. Mine, sol úsh qu­jatty birge qaraǵanda, bilim salasynyń aldaǵy damýyna qa­tysty kúrdeli suraqtarǵa jaýap tabýǵa bolady», dedi A.Aıma­ǵambetov.