Ulttyq bank aqsha-nesıe saıasaty 25 qazan kúngi qabyldaǵan sheshiminde qazir 9,5 bolyp turǵan bazalyq paıyzdyq mólsherlemeni 9,75-ke deıin kóterdi. Osylaısha, bazalyq stavka bir jarym jylǵa sozylǵan úzilisten soń qatarynan úsh ret joǵarylap otyr.
Inflıasııa daýyly qashan saıabyrlaıdy?
Sarapshylar bazalyq mólsherlemeniń joǵarylaıtynyn taıaýda ǵana bildirgen boljamdarynda aıtqan bolatyn. О́ıtkeni qyrkúıekte jyldyq mándegi ınflıasııanyń 8,9 paıyzǵa deıin kóterilýi osyǵan sebep. Alaıda bazalyq stavkanyń osynyń aldynda 9,25-ten 9,5-ke kóterilgeni baǵa ósimine tejeý sala alǵan joq.
О́timdilikti usyný jónindegi turaqty qoljetimdi operasııalar boıynsha mólsherleme 10,75, al ótimdilikti alý jónindegi turaqty qoljetimdi operasııalar boıynsha mólsherleme 8,75 paıyz bolady. Sheshim ekonomıkada saqtalyp otyrǵan ınflıasııaǵa qarsy qysym aıasynda qabyldandy. Sonyń nátıjesinde ınflıasııa 2021 jyly 7,5-8,5 paıyz boljamdy aýqymnan, álemdik naryqtardaǵy baǵalardyń ósýinen, saýda áriptes elderdegi ınflıasııanyń jedeldeýinen jáne el ishindegi joǵary ınflıasııalyq kútýlerden joǵary qalyptasady delingen Ulttyq bank málimdemesinde.
Bul oraıda Ulttyq bank bazalyq stavkany kóterýge sebep bolǵan birneshe faktordy tizbeleıdi. Alǵashqysy – syrtqy ınflıasııalyq ahýal. Bul álemdegi azyq-túlik baǵasynyń joǵary bolýyna, jetkizilim qatarynyń úzilisterine, tasymaldaý, shıkizat pen energııa tasymaldaýshylar qunynyń ósýine, sondaı-aq ishki suranystyń qalpyna kelýine baılanysty. Ekinshisi – negizgi saýda áriptes elderdegi joǵary ınflıasııa. Qytaıda kómir men energııany kóp qajet etetin salalar ónimine baǵanyń joǵarylaýy saldarynan óndirýshiler baǵasynyń ındeksi 10,7 paıyzǵa deıin ósken. Qyrkúıekte EO-da jyldyq ınflıasııanyń 3,6, Reseıde 7,4 paıyzǵa deıin jyldamdaýy bizdiń naryqqa áser etpeı qoımaıdy. Elimizde de qyrkúıek aıynda jyldyq ınflıasııanyń 8,9 paıyz bolýy jyldyq ınflıasııanyń qoltyǵyna sý búrkip tur.
«Azyq-túlik ınflıasııasy jemis-kókónis ónimderi baǵasynyń maýsymdyq tómendeýine qaramastan 2021 jylǵy qyrkúıekte jyldamdaýyn jalǵastyryp, jyldyq mánde 11,5 paıyz boldy. Jemshóp daqyldary, dızel otyny, elektr energııasy jáne bıdaı baǵasynyń kóterilýi kezinde óndirýshilerdiń ózindik qunynyń ósýi nátıjesinde et (10,3 paıyz), nan-toqash (8,7 paıyz) jáne sút ónimderi (8 paıyz) baǵasynyń jyldyq ósýi azyq-túlik ınflıasııasynyń jedeldeýine negizgi serpin boldy. Qyrkúıek qorytyndysy boıynsha azyq-túlikke jatpaıtyn ınflıasııa jyldyq mánde 7,5 paıyz boldy. Osy jyldamdaýǵa úı turmysyndaǵy zattar, kıim-keshek pen aıaq kıim, JJM men qatty otyn baǵasynyń jyldyq ósýi negizgi úles qosady. Kıim-keshek pen aıaq kıim baǵasy ımporttyq taýarlar baǵasynyń joǵarylaýyna, tutynýshylyq suranystyń qalpyna kelýine jáne halyqtyń naqty aqshalaı tabysynyń ósýine baılanysty artýda. О́z kezeginde, ózindik qunnyń ósýine jáne ekonomıkalyq belsendiliktiń qalpyna kelýine baılanysty janar-jaǵarmaı men qatty otyn baǵasy artty» delinedi bas banktiń habarlamasynda.
Ulttyq banktiń habarlaýynsha, 2022 jyldyń ortasynan keıin ǵana damyǵan elderde ınflıasııa qarqyny baıaýlamaq. Naqtyraq aıtqanda, pandemııaǵa deıingi kórsetkishke oralady.
«Damýshy elderde valıýta baǵamdarynyń álsireýi saldarynan azyq-túlik, munaı jáne ımporttyq taýarlar baǵasynyń ósýine baılanysty ınflıasııalyq qysym saqtalady. Joǵary syrtqy jáne ishki ınflıasııalyq ahýal jaǵdaıynda Ulttyq bank 2022 jyly 4-6 paıyz dálizine kirý maqsatynda aqsha-kredıt saıasatyn qalypqa keltirýdi jalǵastyrýda» delinedi Ulttyq bank málimdemesinde.
Bazalyq mólsherleme óskenge deıingi oı
DAMU Capital Management bas dırektory Murat Qastaevtyń aıtýynsha, baǵanyń belsendi ósimi – álemde bolyp jatqan úrdis.
«Álemdik ekonomıkanyń kenetten qalpyna kelýine baılanysty kompanııalar taýar suranysyn ótep úlgere almaı jatyr. Árıne, ınflıasııa ósimine sebep bolatyn ishki faktorlar da bar. Bul – joǵarǵy bıýdjettik shyǵyndar jáne otyn baǵasynyń ósýi» deıdi sarapshy.
Buǵan deıin «Frıdom Fınans» AQ sarapshysy Danııar Orazbaev mólsherleme 25 bazalyq tarmaqqa deıin kóteriledi degen boljam aıtqan edi. Ol kúzde jemis-jıdek pen kókónis baǵasy ósedi ári dızeldi otyn baǵasy da qymbattaıdy, ondaı jaǵdaıda ınflısııanyń tómendeýin kúte almaımyz degen bolatyn.
Al «Renessans Kapıtal» ınvestısııalyq kompanııasynyń Reseı jáne TMD boıynsha ekonomısi Andreı Melashenko bir qyzyǵy, bazalyq stavka 9,5 paıyz kúıinde saqtalady degen pikir aıtyp, oǵan óz dálelderin de keltirgen. «Aptalyq kórsetkishter áleýmettik mańyzdy ónimder baǵasynyń óskenin aıtyp tursa da bizdiń baǵalaýymyzsha, ınflıasııa óziniń eń joǵarǵy máninde tur jáne jyl sońyna taman tómendeýi tıis. Qadaǵalaýshy sheshimine áser etýi múmkin proınflıasııalyq faktorlar qatarynda – realdy jalaqynyń berik ósimi (II toqsanda 9,8 paıyz), tutynýshylyq nesıeniń kúrt ósimi (tamyzda 33,8 paıyz) bar» degen edi.
Telegramdaǵy Tengenomika kanalynyń jazýynsha, 4-6 paıyz dálizine kirý úshin Úkimet pen jergilikti atqarýshy organdardyń tıimdi sharalar qabyldaı alýy da óte mańyzdy.
Eske salsaq, Reseı banki de birneshe kún buryn ǵana bazalyq stavkany 6,75 paıyzdan 7,5 paıyzǵa deıin joǵarylatty. Osylaısha, Reseı ortalyq banki bazalyq stavkany altynshy ret qatarynan ósirip otyr.
Ulttyq banktiń aqsha-nesıe saıasaty jónindegi komıtetiniń bazalyq mólsherleme boıynsha kezekti josparly sheshimi 2021 jylǵy 6 jeltoqsanda Nur-Sultan qalasynyń ýaqyty boıynsha 15:00-de jarııalanady.