Byltyr ekonomıkadaǵy shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi 30,5%-ǵa jetip, osy saladaǵy ónim shyǵarý deńgeıiniń jalpy kólemi 32,7 trln teńgeni quraǵan. Al bıylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha násibin kásipten taýyp júrgenderdiń qatary 3,4 mln adam bolǵan.
Koronavırýs daǵdarysynan keıin kásipkerlik salasy qaıtadan jandana bastady. Bir jyldyń ishinde shaǵyn jáne orta bızneste ónim shyǵarý birden 25%-ǵa ósken, dep habarlaıdy finprom.kz. Shyǵarylǵan ónimniń kóp bóligi shaǵyn kásipkerlikke tıesili. Osy salalarda júmyspen qamtylǵandar da kóp.
Shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri shyǵarǵan ónim kólemi byltyrǵy qysqartý kezeńinen keıin 25,4%-ǵa kúrt artyp, 2021 jyldyń qańtar-maýsym aralyǵynda 17,5 trln teńgeni quraǵan. Sektordaǵy jyldyq ósim elimizdiń barlyq óńirinde baıqaldy deýge bolady. Eń tómengi ósim Pavlodar oblysynda bolsa da mundaǵy ShOB-tyń ónim shyǵarý úlesi 9,8%-dy quraǵan. Al eń joǵary kórsetkish Túrkistan oblysynda – 65,9%. Qazaqstannyń tek Mańǵystaý oblysynyń kórsetkishi ǵana byltyrǵymen salystyrǵanda 5,2%-ǵa tómendegen.
Shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileri óniminiń jartysyna jýyǵy Almaty (4,5 trln teńge) jáne Nur-Sultan qalasynda (4 trln teńge) óndirilgen. О́nimderdiń 70,6%-y nemese 12,4 trln teńge tikeleı shaǵyn bızneske tıesili. Orta bızneste 19,6% nemese 3,4 trln teńgeniń ónimi shyǵarylǵan. Jeke kásipkerlerge – 8,3% nemese 1,4 trln teńge, sharýa qojalyqtarynyń úlesi – 1,5% nemese 266,5 mlrd teńge.
Barlyq shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektisiniń úshten ekisi jeke kásipkerlerge tıesili – 62,8%, shaǵyn bızneske – 21,1%, sharýa qojalyqtaryna – 15,9%, orta bızneske – 0,2%.
Sonymen qatar salada jumys isteıtinderdiń 41,5%-y – shaǵyn bızneste. Odan keıingi tizimde jeke kásipkerler tur: osy sektordaǵy jumyspen qamtylǵandardyń úlesi – 39,3%, orta bıznes salasyna qatysty kompanııalarda eńbek etetinder – 10,3%, sharýa qojalyqtarynda 8,9% kásipker jumys isteıdi.
Kásipkerlik salanyń qaıta jandanýyna memlekettik qoldaýlar da yqpal etip otyr, deıdi sarapshylar. Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń málimetinshe, bıyl da shaǵyn jáne orta bıznesti jeńildikpen nesıelendirý jumystary jalǵasyp jatyr. Osy jyldyń birinshi toqsanynda 663 mlrd teńge somasyna 16 myńnan astam joba jeńildetilgen nesıemen qarjy alǵan. Jyl qorytyndysy boıynsha 2,5 trln teńgeniń jeńildetilgen nesıesi 47 myńnan astam jobaǵa beriledi degen jospar bar.
Ekonomıkanyń zardap shekken salalaryndaǵy shaǵyn jáne orta bıznes kredıtterin qaıta qarjylandyrý jumysy da toqtaǵan joq. 2020 jyldyń 15 naýryzy men 2021 jyldyń 15 naýryzy aralyǵynda 475 mlrd teńge somasyna 9 myńǵa jýyq jobany qaıta qarjylandyrý úshin sýbsıdııalar berilgen. Bıyl sýbsıdııa bólinetin salalar kóbeıe túsken. Keńeıtilgen tizbe boıynsha jyl sońyna deıin sýbsıdııalar 132 mlrd teńge kredıttik porfel somasy boıynsha 2 myń jobaǵa tólenedi.